Ochotnicza Straż Pożarna w Chrząstowicach i Jej Rola w Gminie

Od dziesiątków lat straż pożarna wpisała się w krajobraz naszej gminy, a zmieniali się tylko ludzie i wyposażenie. Stosowany na początku sprzęt gaśniczy - tłumice, gaśnice, bosaki, siekiery, toporki i wiadra - zastępowano coraz nowszym i doskonalszym. Dzięki Izbie Muzealnej w Dańcu, założonej przez śp. Konrada Mientusa, zasłużonego strażaka i pasjonata lokalnej historii, możemy przenieść się w czasie do początków straży ogniowych.

historyczna fotografia strażaków lub sprzętu gaśniczego

Historia i Rozwój OSP Chrząstowice

Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Chrząstowicach powstała w 1928 roku, dziesięć lat po odzyskaniu przez Polskę Niepodległości. Jej inicjatorami byli lokalni działacze: Józef Kowal, Jan Osuch, Franciszek Osuch, Walenty Hajduł, Józef Gamrat i Andrzej Nocoń. Przez dziesiątki lat Chrząstowska OSP przechodziła czasy wzlotów i upadków.

Wyzwania i Odbudowa

  • W 1945 roku, w wyniku przechodzącej przez wieś linii frontu i okupacji, 80% zabudowań uległo spaleniu, w tym skromny dorobek jednostki.
  • Po wojnie pełna mobilizacja mieszkańców pozwoliła stworzyć budynek społeczny, w którym mieściła się szkoła, strażnica i świetlica wiejska.
  • Niestety, w 1963 roku płomienie ognia kolejny raz doszczętnie zniszczyły to, co wspólnie udało się zbudować, wraz z całym wyposażeniem.
  • Mieszkańcy ponownie udowodnili, że potrafią się zjednoczyć, budując szkołę i nową remizę, którą oddano do użytku w 1979 roku, a w następnych latach była rozbudowywana i unowocześniana.

Wkład w Rozwój Wsi

Przez wszystkie lata strażacy aktywnie włączali się w życie Chrząstowic. W okresie dynamicznego rozwoju wsi byli inicjatorami budowy linii oświetleniowej, budowy w 1974 roku w czynie społecznym przystanku PKP, linii wodociągowej oraz poprawy stanu dróg.

Rola OSP w Sytuacjach Kryzysowych: Walka z Powodziami

Z czasem zmieniały się zagrożenia i zadania, przed którymi stawała straż pożarna. Pomoc naszych strażaków była nieoceniona podczas powodzi stulecia w 1997 roku, kiedy to z całym poświęceniem pomagali mieszkańcom w ratowaniu dobytku oraz sąsiadom. Przez wiele dni i nocy ratowali Hutę Jedlice.

Powódź w Maju 2010 Roku

Pomocy gminnych strażaków-ochotników doświadczyliśmy także podczas powodzi w maju 2010 roku. Przez cały okres powodzi zagrożone były zabudowania mieszkalne i gospodarcze przy Tartaku Drzewnym pomiędzy Dębską Kuźnią a Chrząstowicami.

  • Miejsce to regularnie odwiedzane było przez strażaków z OSP Dębska Kuźnia, którzy zabezpieczyli obiekty workami z piaskiem oraz systematycznie monitorowali poziom wody na wylewającej Jemielnicy.
  • Jednostka ta dokonała własnymi siłami częściowego spiętrzenia wody na rzece Ptaszkówce na tzw. „3 mostach”, dzięki czemu ilość wody płynąca w kierunku Dębskiej Kuźni i Chrząstowic znacznie zmalała - woda ta popłynęła w kierunku nieużytków i lasów.
  • W Lędzinach, w pobliżu mostu na rzece Swornicy, mieszkańcy własnym sprzętem rozkopali część skarpy tej rzeki, dzięki czemu nadmiar wody mógł odpłynąć na niżej położone pola.
  • W dalszej części wody powodziowe zatrzymane zostały przez nasyp na Drodze Zbickiej, przez który wkrótce zaczęły się jednak przelewać, degradując niemal całkowicie jej nawierzchnię.
  • Strażacy z OSP Chrząstowice oraz z Dębskiej Kuźni dwukrotnie interweniowali w podtapianej południowo-zachodniej części Lędzin: w nocy z 19 na 20 maja - pogłębiając wykop, który odprowadzał wodę do rowu przydrożnego w kierunku Opola oraz 24 maja - udrażniając zatkany przepust pod wjazdem piętrzącym wodę.
zdjęcie z akcji powodziowej, worki z piaskiem, strażacy

Zaangażowanie Gminnych Jednostek OSP

Pięć spośród naszych jednostek OSP z wielkim zaangażowaniem i poświęceniem walczyło z żywiołem zarówno na terenie gminy, ale również poza nią:

  • Jednostka z Chrząstowic, oprócz działań na terenie swojego sołectwa, walczyła z powodzią również w Dobrzeniu i Metalchemie.
  • OSP Dębie ratowała hutę szkła w Jedlicach, Metalchem, Wróblin i Krasiejów.
  • OSP Dębska Kuźnia działała również na terenie Ozimka, Schodni, Jedlic i Opola przy ul. Partyzanckiej.
  • OSP Falmirowice wspierała działania ratownicze w Metalchemie i Turawie - w Ośrodku Urzędu Wojewódzkiego.
  • OSP Suchy Bór zadysponowana została do działań ratowniczych w Metalchemie, Krasiejowie i Opolu.
  • Natomiast jednostka z Dańca zabezpieczała teren gminy, uczestnicząc w działaniach lokalnych.

Struktura i Wyposażenie OSP w Gminie Chrząstowice

Dzisiejsza Ochotnicza Straż Pożarna w gminie to sześć jednostek: Chrząstowice, Daniec, Dębie, Dębska Kuźnia, Falmirowice i Suchy Bór. Są one wyposażone w samochody pożarnicze (trzy duże i pięć mniejszych), motopompy, piły spalinowe i inny drobny sprzęt pożarniczy.

Dwie jednostki, Suchy Bór (od 15 kwietnia 2004 r.) i Dębie (od 2008 roku), należą do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG).

Działalność Społeczna i Kulturalna

Ochotnicza Straż Pożarna to przede wszystkim wspaniali, ofiarni ludzie, w różnym wieku i różnej płci, gotowi nieść pomoc i spieszący na ratunek mieszkańcom w obliczu różnych żywiołów, nie tylko pożaru. To wspaniała organizacja czynnie uczestnicząca w życiu społecznym i kulturalnym swoich miejscowości. Strażacy biorą udział we wszystkich uroczystościach państwowych, kościelnych i lokalnych.

To strażacy kultywują regionalne tradycje, wodzą niedźwiedzia, organizują zabawy i festyny. Tradycyjnie co roku nasi strażacy rywalizują ze sobą w Gminnych Zawodach Sportowo-Pożarniczych.

Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze OSP

Zawody w Dańcu (2011)

W 2011 r. organizatorem Gminnych Zawodów Sportowo-Pożarniczych była Ochotnicza Straż Pożarna w Dańcu. Do rywalizacji przystąpiło 19 drużyn z 5 jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych Gminy Chrząstowice. Walczono w dwóch konkurencjach: w sztafecie oraz bojówce.

  • Harcerze-chłopcy: I miejsce - Daniec, II miejsce - Chrząstowice.
  • Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze - Dziewczyny: I miejsce - Suchy Bór, II miejsce - Dębska Kuźnia.
  • Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze - Chłopcy: I miejsce - Dębie, II miejsce - Daniec, III miejsce - Dębska Kuźnia, IV miejsce - Chrząstowice.
  • Kobiety: I miejsce - Dębska Kuźnia, II miejsce - Dębie, III miejsce - Suchy Bór.
  • Seniorzy: I miejsce - Dębie - Seniorzy A, II miejsce - Dębska Kuźnia, III miejsce - Suchy Bór, IV miejsce - Dębie - Seniorzy B, V miejsce - Chrząstowice, VI miejsce - Daniec.
  • Tradycyjnie już bez konkurencji wystartowały Panie z Dębia - Oldgirls oraz Panowie z Dębia - Oldboys.

VII Powiatowe Zawody w Kotorzu Małym (2011)

W sobotę, 1 października 2011 r., w Kotorzu Małym odbyły się VII Powiatowe Zawody Sportowo-Pożarnicze OSP Powiatu Opolskiego. Gminę Chrząstowice reprezentowały: Drużyna Kobiet z Dębskiej Kuźni oraz Drużyna Seniorów z OSP Dębie.

  • W klasyfikacji końcowej Seniorzy z Dębia okazali się najlepsi wśród 12 drużyn męskich w tzw. grupie „A” z wynikiem 95,73 s (59,93 - sztafeta, 35,8 - ćwiczenia bojowe).
  • Kobiety z Dębskiej Kuźni z wynikiem 133,40 s (74,20 - sztafeta pożarnicza, 56,2 - ćwiczenia bojowe) zajęły szóste miejsce wśród 9 drużyn kobiecych w tzw. grupie C.

Zawody w Dańcu (2012)

W 2012 roku zawody odbyły się 21 lipca w ramach festynu pod hasłem „Daniec wczoraj i dziś - Heimattrefen, Dni Gminy Chrząstowice i 85-lecie Ochotniczej Straży Pożarnej w Dańcu”. O 12.30 jednostki OSP biorące udział w zawodach w asyście sztandarów i przy dźwiękach Młodzieżowej Orkiestry Dętej Gminy Chrząstowice przemaszerowały przez Daniec.

  • Wśród „Seniorów” najlepsi byli druhowie z OSP Dębie (grupa II). Drugie miejsce przypadło druhom z Dańca i druhom z Dębskiej Kuźni, trzecie - druhom z Dębia (grupa I), czwarte druhom z Chrząstowic, a piąte - druhom z Suchego Boru.
  • W kategorii „MDP Chłopcy” pierwsze miejsce zajęli druhowie z Dębia, drugie miejsce - druhowie z OSP Chrząstowice, trzecie - druhowie z OSP Daniec.
  • Wśród „Kobiet” najlepsza okazała się drużyna z Dębia. Kolejne miejsca zajęła drużyna kobiet z Dębskiej Kuźni (II miejsce) oraz z Suchego Boru (III miejsce).

Zawody w Dębskiej Kuźni (2013)

W 2013 roku gospodarzem Gminnych Zawodów Sportowo-Pożarniczych była Dębska Kuźnia. 15 września o Puchar Komendanta Gminnego OSP rywalizowało ze sobą piętnaście drużyn z sześciu jednostek OSP z terenu gminy Chrząstowice. Pierwszym zadaniem, z jakim przyszło im się zmierzyć, była sztafeta, potem przyszła kolej na ćwiczenia bojowe.

  • W kategorii „Seniorów” najlepsi okazali się Strażacy z Dębia, którzy od kilku lat nie opuszczają podium. Tuż za nimi na podium uplasowali się Ochotnicy z Falmirowic. Na III miejscu znalazła się druga drużyna Seniorów z Dębia. Następne miejsca zajęli kolejno: OSP Suchy Bór, OSP Daniec i OSP Dębska Kuźnia (exequo) i OSP Chrząstowice.
  • W kategorii „Kobiety” rywalizowały ze sobą dwie drużyny: z Dębia oraz Suchego Boru i Dębskiej Kuźni (połączona). Puchar trafił do Pań z Dębia.
  • Wśród Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych zwyciężyli chłopcy z Dębia. Drugie miejsce przypadło drużynie z Dańca.

Zawody w Dańcu (2014)

Rok później Ochotnicza Straż Pożarna Dębie znów była na podium Gminnych Zawodów Sportowo-Pożarniczych. W zawodach, które odbyły się 19 lipca 2014 r. w Dańcu, pierwsze miejsca zgarnęli Seniorzy, Kobiety oraz Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza.

  • Bezkonkurencyjne były Oldgirls. Drużyna Oldboys z Dębia tym razem została pokonana przez Oldboys-ów z Chrząstowic.
  • W grupie C za kobietami z Dębia na podium stanęły kobiety z OSP Dębska Kuźnia.
  • W kategorii "Seniorzy" (grupa A) drugie miejsce zajęli strażacy z Ochotniczej Straży Pożarnej w Dębskiej Kuźni, trzecie - ochotnicy z Falmirowic.
  • Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza z Falmirowic zajęła II miejsce, natomiast MDP z OSP Daniec uplasowała się na III miejscu.

Zawody w Dębiu (2015)

15 sierpnia 2015 r. gospodarzem Gminnych Zawodów Sportowo-Pożarniczych było OSP Dębie. W zawodach wystartowało łącznie dwadzieścia drużyn z sześciu jednostek OSP gminy Chrząstowice. Stu osiemdziesięciu strażaków rywalizowało ze sobą w dwóch konkurencjach: sztafecie 7x50 oraz ćwiczeniach bojowych. Współzawodnictwo toczyło się w sześciu kategoriach.

  • W grupie „Oldboy” drużyna OSP Chrząstowice zwyciężyła z drużyną OSP Dębie.
  • Wśród „Seniorów” bezkonkurencyjni okazali się strażacy z OSP Dębie, którzy wystawili dwie drużyny i zajęli pierwsze dwa miejsca na podium. Trzecie miejsce zdobyli seniorzy OSP Daniec. Za nimi kolejno uplasowały się drużyny seniorów OSP Dębska Kuźnia, OSP Chrząstowice, OSP Suchy Bór i OSP Falmirowice.
  • W grupie kobiet puchar trafił do drużyny kobiet z OSP Dębie. Na podium stanęły jeszcze kobiety z OSP Dębska Kuźnia oraz OSP Suchy Bór, zdobywając kolejno drugie i trzecie miejsce. Czwarte miejsce zajęła drużyna kobiet z OSP Chrząstowice.
  • W kategorii Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych najlepsza była drużyna chłopców z OSP Falmirowice. Drugie miejsce zdobyła drużyna OSP Chrząstowice, trzecie - drużyna z OSP Dębie, czwarte - drużyna z OSP Daniec.
  • Bezkonkurencyjna była Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza Dziewcząt z Dębskiej Kuźni.
  • Harcerze z OSP Chrząstowice wygrali w swojej kategorii z Harcerzami OSP Dębska Kuźnia.

Zawody w Chrząstowicach (2016)

7 sierpnia 2016 r. Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze odbyły się w Chrząstowicach. Wydarzenie rozpoczęło się przemarszem drużyn ul. Dworcową spod remizy OSP Chrząstowice. Do rywalizacji przystąpiło piętnaście drużyn z wszystkich sześciu jednostek OSP znajdujących się na terenie gminy Chrząstowice.

  • W grupie A dwa pierwsze miejsca zajęły drużyny seniorów z OSP Dębie. Na trzecim miejscu uplasowała się drużyna z OSP Falmirowice. Kolejne miejsca zajęli: OSP Chrząstowice, OSP Dębska Kuźnia, OSP Suchy Bór i OSP Daniec.
  • W grupie C rywalizowały drużyny kobiet z OSP Chrząstowice i OSP Suchy Bór. Puchar za pierwsze miejsce trafił do pań z Chrząstowic.
  • Wśród Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych najlepiej zaprezentowała się drużyna z OSP Chrząstowice. Drugie miejsce na podium zajęła drużyna z OSP Dębie, trzecie - drużyna z OSP Falmirowice, czwarte - drużyna z OSP Daniec.
  • Bezkonkurencyjne były drużyny: Harcerzy z Dębskiej Kuźni i OLD-Bojów z Chrząstowic.

OSP w akcji

Zawody w Dańcu (2017)

W 2017 r. gospodarzem Gminnych Zawodów Sportowo-Pożarniczych była OSP Daniec.

90-lecie Ochotniczej Straży Pożarnej w Chrząstowicach

W słoneczne niedzielne popołudnie jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Chrząstowicach świętowała 90-lecie istnienia. Podczas uroczystej mszy świętej przy kapliczce Matki Boskiej Fatimskiej w Chrząstowicach, sprawowanej w intencji strażaków i ich rodzin, ks. proboszcz Stanisław Gibała poświęcił także nowy sztandar jednostki. 13 maja to dla mieszkańców Chrząstowic od 2003 roku szczególna data, ponieważ tego dnia co roku wszyscy spotykają się pod Kapliczką przy Stoku, uczestniczą w uroczystej odpustowej mszy świętej, a później w procesji z figurką Matki Boskiej Fatimskiej idą dookoła wsi - do kapliczki poświęconej Matce Bożej Częstochowskiej, gdzie modlą się w intencji pomyślnych zbiorów płodów rolnych. W roku obchodów 90-lecia był też dodatkowy powód do świętowania - poświęcenie nowego sztandaru, ufundowanego przez mieszkańców i druhów strażaków.

zdjęcie z uroczystości 90-lecia OSP Chrząstowice, nowy sztandar

Uroczystości Jubileuszowe

W okolicznościowej homilii ks. Stanisław Gibała podkreślał ogromną rolę strażaków dla małych społeczności lokalnych i całego systemu pożarnictwa. Wyrażał wdzięczność za wszystko, co strażacy robią, gratulował odwagi i czynnego zaangażowania w życie lokalnej wspólnoty i kościoła, życząc strażakom szacunku i uznania społecznego, błogosławieństwa Boga, orędownictwa św. Floriana oraz odpowiedzialnego kształtowania młodego pokolenia. Po mszy świętej nastąpił przemarsz pododdziałów wraz z zaproszonymi gośćmi i mieszkańcami na uroczysty apel przy Remizie OSP. Dowódcą uroczystości był druh Maciej Gamrat. Część oficjalną rozpoczęto odegraniem Hymnu Państwowego przez Orkiestrę Strażacką z Zarzecza i zawieszeniem polskiej flagi na maszcie.

Wszystkich zgromadzonych na uroczystości powitał Prezes OSP w Chrząstowicach Mariusz Tabor. Wśród licznie zebranych mieszkańców z rodzinami, pocztów sztandarowych wraz z przedstawicielami OSP z Gminy Wolbrom, przedszkolaków z „Krasnoludka”, Pań z Koła Gospodyń Wiejskich nie zabrakło zaproszonych gości. Swoją radość strażacy przeżywali w obecności Burmistrza MiG Wolbrom Adama Zielnika, Społecznego Doradcy Burmistrza Bożeny Koniecznej, Posła na Sejm RP Lidii Gądek, Dowódcy JRG w Wolbromiu brygadiera Jana Sarwy, radnego Sejmiku Małopolskiego Marcina Cockiewicza, Starosty Olkuskiego Pawła Piasnego, Radnych Powiatowych: Roberta Kozłowskiego, Jana Łaksy, Tadeusza Posełka, Przewodniczącego Rady Miejskiej Dariusza Gorgonia, Wiceprzewodniczącego Bartłomieja Żurka oraz Radnych RM Agaty Wójcik, Stanisława Starzyka, Andrzeja Bocianowskiego, Kazimierza Goldy, Stanisława Biernackiego, Zdzisława Pasicha oraz Sołtysa wsi Adama Gamrata.

Następnie Czesław Nocoń - najstarszy stażem (57 lat służby) druh - przybliżył historię jednostki. Kolejnym punktem uroczystości było pożegnanie starego i przekazanie nowego sztandaru. W stronę strażaków popłynęło wiele ciepłych słów, pięknych życzeń i gratulacji. Głos zabrali m.in. Burmistrz Miasta i Gminy Wolbrom Adam Zielnik, poseł na Sejm RP Lidia Gądek, Radny Sejmiku Małopolskiego Marcin Cockiewicz, dowódca JRG w Wolbromiu brygadier Jan Sarwa, który przekazał także na ręce prezesa list gratulacyjny od Komendanta Miejskiego mł. bryg. Zbigniewa Września, Radny Rady Powiatu Jan Łaksa, Wiceprzewodniczący Rady Miejskiej w Wolbromiu Bartłomiej Żurek i Sołtys wsi Adam Gamrat.

Cele Statutowe Ochotniczej Straży Pożarnej

Ochotnicza Straż Pożarna działa w oparciu o szereg celów, które wyznaczają kierunek jej działalności. Są to:

  1. Nadrzędnym celem każdego członka stowarzyszenia jest ratowanie życia, zdrowia i mienia ludzkiego z wykorzystaniem środków OSP.
  2. Prowadzenie działalności mającej na celu poprawę bezpieczeństwa oraz zapobieganie pożarom i innym miejscowym zagrożeniom.
  3. Bierzenie udziału w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, innych miejscowych zagrożeń, katastrof i klęsk żywiołowych.
  4. Prowadzenie działań w zakresie ratownictwa specjalistycznego w ramach posiadanych odpowiednich sił i środków.
  5. Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
  6. Rozwijanie wśród członków ochotniczej straży pożarnej kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej i rozrywkowej.
  7. Uczestniczenie i reprezentowanie OSP w organach samorządowych i przedstawicielskich.
  8. Wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów o ochronie przeciwpożarowej oraz niniejszego statutu.
  9. Działanie na rzecz ochrony środowiska.

tags: #osp #chrzastowice #gmina #wolbrom