Orkiestra Dęta Ochotniczej Straży Pożarnej w Ciechanowie i rola kapelmistrza

Prezes zarządu reprezentuje OSP na zewnątrz i kieruje całokształtem prac zarządu. Działalność Ochotniczej Straży Pożarnej w Ciechanowie obejmuje szereg zadań, od zapobiegania pożarom i współdziałania z instytucjami oraz stowarzyszeniami, przez udział w akcjach ratowniczych podczas pożarów, zagrożeń ekologicznych i innych klęsk, po informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.

Ponadto OSP rozwija wśród swoich członków kulturę fizyczną i sport, prowadzi działalność kulturalno-oświatową i rozrywkową, a także uczestniczy i reprezentuje OSP w organach samorządowych i przedstawicielskich.

Historia i rozwój Ochotniczej Straży Pożarnej w Ciechanowie

Zabytkowe zdjęcie strażaków i sprzętu gaśniczego z XIX wieku

W dziejach Ciechanowa ważną datę stanowi 4 maja 1882 roku, kiedy to generał-gubernator warszawski Piotr Pawłowicz Albiedziński, w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych Mikołajem Pawłowiczem hr. Ignatiewem, wyraził zgodę i zatwierdził statut na utworzenie w Ciechanowie Towarzystwa Pożarniczego. Decyzja ta została poprzedzona przygotowaniami podjętymi przez grono światłych obywateli miasta. Głównym zadaniem nowo założonego Towarzystwa miała być walka z od wieków niszczącymi Ciechanów pożarami.

Pożary z lat 1877 (zniszczona dzielnica Opłotki), 1879 (spalone zabudowania przy ul. Małgorzackiej) i 1880 (zniszczone inne ulice) poważnie zniszczyły zbudowane niemalże w całości z drewna miasto, i były bezpośrednim powodem powołania do życia Towarzystwa Ochotniczej Straży Ogniowej. Ludność chętnie garnęła się do pierwszej i długo jedynej organizacji społecznej. W pierwszym okresie istnienia Straż Ogniowa liczyła 65 członków, a w 1888 roku już 100.

Tabor początkowo nie był wielki, składał się z 2 sikawek starego typu, 12 małych beczek dwukołowych (każda mieściła tylko 10 wiader wody), kilku bosaków i tyleż kubełków drewnianych. Straż rozwijała się bardzo dynamicznie. W ciągu dwóch lat (1883-1884) zakupiono 13 bosaków z obsadą wartości 19 rubli srebrnych 50 kopiejek, 4 drabinki pojedyncze i 5 dzwonków alarmowych ze słupami drewnianymi, a ponadto wóz rekwizytowy, 6 sikawek, 10 kubełków blaszanych, 2 płócienne, 9 trąbek sygnałowych i 6 pochodni naftowych. W 1900 roku straż liczyła 42 członków honorowych i 61 członków rzeczywistych. Pierwsze dziesięciolecie Straży należało do najbardziej dynamicznych w stuletniej historii.

W 1907 roku, z okazji 25-lecia powstania ochotniczej Straży w Ciechanowie, ordynat opinogórski Adam Krasiński przekazał na własność strażakom Zamek Książąt Mazowieckich. Odtąd na wiele lat Zamek stał się miejscem ćwiczeń, zbiórek, zabaw i przedstawień. Na dziedzińcu wybudowano wspinalnię, a w 1913 roku z inicjatywy ówczesnego naczelnika - ciechanowskiego aptekarza - Wacława Ranieckiego przystąpiono do budowy sceny usytuowanej na północnej kurtynie zamku. Na ten czas datuje się również zorganizowanie orkiestry smyczkowej. Strażacy nie szczędzili grosza na konserwację ruin i udostępnienie społeczeństwu tego zabytku.

Działalność kulturalna i orkiestra dęta

Straże, choć powołane zostały do walki z ogniem, a w nazwie miały pożarne, dużo energii kierowały na pole kulturalne. Ciechanowska straż, w miarę swoich możliwości, umilała życie mieszkańcom Ciechanowa, organizując koncerty, wystawiając przedstawienia teatralne o różnej tematyce, zapraszając znamienitych gości. Występowała między innymi śpiewaczka estradowa Kamińska, częstymi gośćmi był kwintet „Lutnia” z Warszawy. Repertuar przedstawień stanowiły sztuki Z. Przybylskiego, J. Korzeniowskiego, A. Fredry, A. Małeckiego, wykonano również arię z „Rigoletta” Verdiego, deklamowano wiersze Tetmajera i Konopnickiej.

Dużym wzbogaceniem życia kulturalnego, a głównie muzycznego, było utworzenie orkiestry dętej. Gdzieś około 1905 roku aptekarz, naczelnik ciechanowskiej straży Antonii Raniecki, odkupił od 32. kremieńczuckiego pułku piechoty z Ciechanowa za 25 rubli instrumenty muzyczne.

Orkiestra Dęta OSP Ciechanów: rola kapelmistrza i codzienność

Zdjęcie orkiestry dętej OSP podczas występu

Druhny i druhowie w Orkiestrze Dętej OSP w Ciechanowie są w różnym wieku - od kilkunastu do kilkudziesięciu lat. Są to uczniowie szkół podstawowych i średnich, studenci oraz dorośli. Wszystkich połączyła wielka miłość do muzyki. Na próbach spotykają się w każdy wtorek i czwartek w godzinach od 18:00 do 20:00. W inne dni tygodnia w strażnicy odbywają się lekcje gry na instrumentach dętych. Wszyscy doskonalą umiejętności gry na instrumentach pod czujnym okiem Kapelmistrza, który czuwa nad każdym wydobytym dźwiękiem i wykazuje się ogromną cierpliwością, próbując opanować różnorodność charakterów i osobowości członków orkiestry.

Orkiestra wykonuje utwory muzyki poważnej i rozrywkowej. Ponadto czynnie uczestniczy we wszelkich uroczystościach państwowych, grając repertuar oficjalny.

Wyzwania i sukcesy orkiestry w latach powojennych

Po odzyskaniu niepodległości, równolegle z pokonywaniem trudności technicznych, przystąpiono do prób w orkiestrze. Z równym poświęceniem, z jakim oddawano się kompletowaniu sprzętu bojowego, odnowiono zakupione instrumenty, gromadzono nuty i zbierano się na pierwszych próbach. Stało się tradycją, że żadna miejska uroczystość, jak i większość okręgowych zjazdów ćwiczebnych, nie mogły obyć się bez oprawy muzycznej orkiestry dętej ciechanowskich strażaków. Orkiestra i poczet sztandarowy z Ciechanowa były stałym elementem uroczystych zbiórek. W roku 1947 powrócono do tradycji urządzania Tygodnia Strażackiego.

Niewystarczająca frekwencja na próbach sprawiła, że ciągle dochodziło do nowych nieporozumień. Czara goryczy przelała się w 1951 roku podczas obchodów święta ludowego w Chotumiu, na które to strażakom zapewniono transport tylko w jedną stronę. Droga powrotna niestety odbyła się pieszo. Członkowie orkiestry mieli żal do władz, że zauważają tylko orkiestrę wtedy, kiedy jest potrzebna.

Innym problemem, z którym borykała się ciechanowska straż, był brak świetlicy. Szczególnie dokuczliwe było to dla orkiestry, która nie miała gdzie odbywać prób ani przechowywać instrumentów. Świetlica w Hali Pułtuskiej nie dawała takiego komfortu, jakiego oczekiwano, ponieważ była usytuowana między mieszkaniami prywatnymi. Tułający się strażacy skierowali list do Komitetu Centralnego PZPR, co dnia 15 kwietnia 1956 roku zostało zwieńczone wybraniem komitetu budowy świetlicy w składzie: A. Duchliński, J. Radwański, J. W.

W 1956 r. po czerwcowych uroczystościach Tygodnia Straży Pożarnych zaszła zmiana na stanowisku kapelmistrza orkiestry. Wobec ciągle nierozwiązanego problemu świetlicy, aż do października 1957 r., kiedy to sprawa budowy świetlicy ruszyła z miejsca, orkiestra sporadycznie korzystała z sali Powiatowego Domu Kultury. W owym październiku 1957 r. OSP otrzymała działkę przy ul. Kwesty uliczne, loterie, zabawy taneczne organizowane przez Strażaków Ochotników pozwoliły na gromadzenie funduszy, tak bardzo potrzebnych w tamtych czasach na rozpoczęcie upragnionej i wyczekiwanej inwestycji. Z dużą pomocą pośpieszyła Komenda Powiatowa Straży Pożarnej, która w 1960 roku nieodpłatnie przekazała 47 870 cegieł, 6 m3 tarcicy, 1,5 t cementu, co pozwoliło na ruszenie prac pełną parą.

40 lat Orkiestry Dętej przy OSP w Siedliskach - film dokumentalny

Kapitanowi Kazimierzowi Grotesmanowi we wrześniu 1962 r., kiedy to obejmował kapelmistrzowską posadę, towarzyszyły opinie: „Należy zapomnieć o starych nieporozumieniach i wziąć się należycie do pracy przez punktualne odbywanie prób, wszystko zależy od samych orkiestrantów (…) Był czas, kiedy w orkiestrze było tylko trzech muzyków, lecz upartość ludzka może doprowadzić do dobrych wyników”. Zmiana dyrygenta sprawiła, że w orkiestrę wstąpił nowy duch, a po wyremontowaniu instrumentów na sukcesy nie trzeba było długo czekać.

28 maja 1967 roku ciechanowska orkiestra zgłosiła się, wraz z 6 innymi orkiestrami, do odbywających się w Ostrołęce eliminacji rejonowych konkursu „O Proporzec Złotego i Srebrnego Kasku”. Z eliminacji tych, gdzie każda orkiestra miała wykonać 3 utwory (oceniano dobór repertuaru i trudność w jego wykonaniu, rytmikę, dynamikę, frazowanie, dyrygenturę i interpretację, ogólny wyraz i umundurowanie), Orkiestra wyjechała, zdobywając zaszczytne I miejsce. Wygrana pozwoliła na udział w eliminacjach wojewódzkich, odbywających się w czerwcu w Siedlcach, skąd Orkiestra wyjechała z III miejscem, zdobywając 7 000 zł przeznaczonych na zakup instrumentów. Orkiestra tym sposobem wzbogaciła się o 3 alty. Nie można pominąć faktu, iż jednym z członków orkiestry był grający wówczas od 1927 r. Stanisław Łyszkowski.

Po tych sukcesach nadeszło chwilowe załamanie, którego przyczyna leżała na zewnątrz. Kiedy w latach 70./80. w Ciechanowie ulegała likwidacji orkiestra mająca swoją siedzibę przy cukrowni, dyrekcja Ciechanowskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej podjęła się próby założenia u siebie orkiestry dętej. Nie byłoby to tak znaczące dla orkiestry strażackiej, gdyby nie fakt, że kilku członków orkiestry OSP przeszło do nowo powstałej, skuszonych podjęciem również pracy w tym przedsiębiorstwie. Choć ówczesna kondycja orkiestry wcale nie była taka zła, to niejednokrotnie problemem dla orkiestry był brak młodych ludzi, co w roku 1972 spowodowało podjęcie próby nawiązania bliższej współpracy z Ogniskiem Muzycznym w celu rekrutacji ewentualnych nowych członków. Aż do roku 1981 orkiestra borykała się ze wzlotami i upadkami.

Stulecie OSP i rozwój orkiestry

Zbliżające się w 1982 r. obchody 100-lecia ciechanowskiej OSP przypadły na trudny okres polityczny i społeczny. 13 grudnia 1981 roku wprowadzono stan wojenny, jednak ówczesny prezes ciechanowskiej OSP, wybrany 7 stycznia 1981 r., dh Zdzisław Moszczyński, umiał skupić wokół siebie odpowiedzialnych ludzi i, tworząc nowy zarząd, pod koniec stycznia 1982 r. na zwołanym zebraniu ustalił wraz z przybyłymi na to zebranie druhami, jak obchody 100-lecia OSP mają wyglądać. Obchody te bardzo scementowały OSP. Orkiestra zyskała świeżą siłę w postaci 15 nowych muzyków. Przez kolejnych 20 lat orkiestra była przysłowiowym oczkiem w głowie prezesa Moszczyńskiego. Nabór młodych ludzi, kondycja orkiestry, stan wyposażenia, umundurowania i obecność na próbach, choć były problemami, z którymi borykał się prezes, to nie poddawał się on w tych trudach i dzielnie się z nimi mocował, zdobywając uznanie zarówno członków orkiestry, jak i członków OSP. Systematyczna praca zaczęła przynosić wymierne efekty.

Rok 1986 zaowocował 40 próbami, godnym odnotowania jest fakt uczestnictwa we wszystkich próbach liczącej wtedy 28 muzyków orkiestry Józefa Wrzesińskiego i Tadeusza Bucholca. Niewiele im ustępowali Walenty Kucharski, Wincenty Dąbrowski, Henryk Mazurkiewicz, Aleksander Żółtek i Grzegorz Orłowski. W 1989 roku liczba ta rośnie do 33, a w roku swoich 100 urodzin OSP Ciechanów ma w swoich szeregach 66 druhów, w tym 4, którzy należeli jeszcze przed II wojną światową.

Festiwale i występy zagraniczne

W roku 1987 miastu powierzono organizację IX Ogólnopolskiego Festiwalu Orkiestr Dętych Ochotniczych Straży Pożarnych. Ówczesny i kolejne festiwale aż do roku 1993, co dwa lata, gromadziły w Ciechanowie najlepsze orkiestry dęte OSP z całego kraju. Na ciechanowskim Rynku z udziałem wszystkich Orkiestr odbywała się uroczysta inauguracja Festiwalu, następnie w Domu Kultury były przesłuchania konkursowe, zaś przegląd musztry paradnej i koncerty odbywały się w różnych częściach miasta i poza Ciechanowem. Niezapomnianego przeżycia zawsze dostarczały popisy kończące Festiwal. Na dziedzińcu zamkowym połączone siły wszystkich orkiestr, kilkuset muzyków, tworząc jedną wielką orkiestrę przy świetle jupiterów, wykonując wspólnie kilka utworów, to rzecz, która na długo pozostawiała w pamięci słuchaczy wspomnienia nie do opisania. Na X Festiwalu w 1989 r. i XI w 1991 r.

1992 rok przynosi zakup kompletnego umundurowania dla orkiestr, sfinansowany przez Wydział Kultury, Sportu i Turystyki Urzędu Wojewódzkiego w Ciechanowie. Nagrodą za poziom artystyczny orkiestry jest wyjazd w 1992 r. z koncertami do Karelli, gdzie w stolicy Pietrozawodzku orkiestra swoimi umiejętnościami zachwycała jego mieszkańców, jak również dała występ w miejscowej telewizji. Trudno dziś wyobrazić sobie miasto Ciechanów bez orkiestry dętej OSP, która zdobyła ugruntowaną pozycję.

Jubileusz 115-lecia Orkiestry Dętej OSP w Ciechanowie

Zdjęcie z uroczystości jubileuszowych orkiestry dętej

W sobotnie południe 3 października 2020 roku przed budynkiem Powiatowego Centrum Kultury i Sztuki im. Marii Konopnickiej w Ciechanowie odbyła się uroczystość: „Jubileusz 115-lecia Orkiestry Dętej Ochotniczej Straży Pożarnej w Ciechanowie”. Uroczystość poprowadzili: dh Anna Wodzyńska - sekretarz Zarządu OSP w Ciechanowie oraz pwd. Szymon Ostromecki - komendant Hufca ZHP w Ciechanowie. Podczas obchodów odbył się koncert Orkiestry Dętej Ochotniczej Straży Pożarnej, ponadto swoje umiejętności zaprezentowała Orkiestra Dęta Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Glinojecku pod batutą Witolda Nowakowskiego i Orkiestra Dęta Ochotniczej Straży Pożarnej w Grajewie pod batutą Ryszarda Jasionowskiego. Nie zabrakło również Kół Gospodyń Wiejskich z Rydzewa gm. Ciechanów, z Łysakowa gm. Grudusk, z Regimina, z Kołaczkowa gm. Opinogóra Górna i z Ciemniewa gm. Sońsk.

Ważnym punktem jubileuszu było uhonorowanie zasłużonych odznaczeniami. Odznaczenie resortowe „Zasłużony dla Ochrony Przeciwpożarowej” nadawane przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na wniosek KG PSP otrzymał ks. Złoty Medal otrzymali Funkcjonariusze KP PSP w Ciechanowie: mł. bryg. Radosław Osiecki, st. ogn. Piotr Godlewski, st. ogn. Krzysztof Klonowski. Ponadto wyróżnienia z rąk Starosty Powiatu Ciechanowskiego Joanny Potockiej-Rak otrzymali: mł. bryg. Radosław Osiecki - z-ca Komendanta Powiatowego PSP w Ciechanowie; st. ogn. Piotr Godlewski - KP PSP w Ciechanowie; dh Albert Prymusiewicz - Prezes OSP w Lekowie; dh Czesław Kania - Prezes OSP w Nasierowie Dolnym; dh Tadeusz Kaźmierczak - Prezes OSP w Ościsłowie; dh Andrzej Stryjewski - Prezes OSP w Łysakowie; dh Robert Marcysiak - Naczelnik OSP w Młocku; dh Adam Gołębiewski - członek OSP w Modle; dh Zbigniew Borowski - członek OSP w Opinogórze Górnej; dh Leszek Dębski - Naczelnik OSP w Sarnowej Górze, dh Wojciech Copija - Kapelmistrz Orkiestry Dętej OSP w Ciechanowie, dh Włodzimierz Adamski, dh Stanisław Jędrzejewski oraz dh Paweł Dolecki - muzycy Orkiestry Dętej OSP w Ciechanowie, dh Anna Wodzyńska - sekretarz Zarządu OSP w Ciechanowie, dh Andrzej Chmielewski i dh Jan Prusiński - Honorowi Krwiodawcy oraz członkowie Oddziału Reg. pwd.

Nie zabrakło również podziękowań za okazywaną pomoc i wsparcie. Ochotnicza Straż Pożarna w Ciechanowie wyróżniła płaskorzeźbą św. Floriana: Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Piotra Glińskiego, Sekretarza Stanu w MSWiA Macieja Wąsika, Senatora RP Jana Marię Jackowskiego, Posła na Sejm RP Annę Ewę Cicholską, Starostę Powiatu Ciechanowskiego Joannę Potocką-Rak, Wicestarostę Powiatu Ciechanowskiego Stanisława Kęsika, KG PSP nadbryg. Andrzeja Bartkowiaka, Mazowieckiego KW PSP st. bryg. Jarosława Nowosielskiego, Dyrektora Biura Rej. PCK w Ciechanowie Bożenę Podleńską, Prezesa Zarządu PUK Mirosława Szymańczyka, p.o. Dyrektora PCKiSz im. M.

Nowoczesne wyposażenie i wsparcie dla jednostek OSP w Gminie Ciechanów

Zdjęcie nowego samochodu ratowniczo-gaśniczego OSP

Dla jednostki OSP w Rydzewie był to wyjątkowy rok, ponieważ ukończono bardzo dużą, przekraczającą koszt 3 000 000 zł budowę Domu Strażaka w Rydzewie. Obiekt został wybudowany i wyposażony ze środków budżetu Gminy Ciechanów. Ponadto jednostka OSP z Rydzewa otrzymała nowy samochód. Jest to fabrycznie nowy średni samochód ratowniczo-gaśniczy z napędem 4X4. Zakup nowego samochodu - STOLARCZYK/MAN/TGM - był możliwy dzięki osobistemu zaangażowaniu Ministra Macieja Wąsika, Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej Jarosława Nowosielskiego, Marszałka Województwa Mazowieckiego Adama Struzika oraz Wójta Gminy Ciechanów Marka Kiwita, który wspólnie z Radą Gminy z dużą determinacją zabiegał o pozyskanie środków zewnętrznych i przeznaczenie na ten cel własnych środków samorządowych.

Dla jednostki OSP w Modle, Samorząd Gminy Ciechanów zakupił średni samochód ratowniczo-gaśniczy z napędem 4X4 z roku 2004, który obecnie, przed wprowadzeniem go do podziału bojowego, przechodzi badania w Centrum Naukowo-Badawczym Ochrony Przeciwpożarowej w Józefowie. Oprócz tego jednostka OSP w Modle ze środków MSWiA i Gminy Ciechanów zakupiła sprzęt o wartości 17 000,00 zł, są to: wentylator oddymiający, dwa aparaty powietrzne nadciśnieniowe z maską, dwa sygnalizatory bezruchu i 2 latarki. Ponadto druhowie z OSP w Modle wyremontowali garaż. Środki w kwocie 12 000,00 zł na ten cel zostały przekazane z Samorządu Województwa Mazowieckiego, a Starosta Powiatu Ciechanowskiego przekazał kwotę 5 000,00 zł na zakup 19 szt.

tags: #osp #ciechanow #kto #jest #kapelmistrzem