Ochotnicza Straż Pożarna w Gilowicach, głęboko zakorzeniona w lokalnej społeczności, ma bogatą i złożoną historię, charakteryzującą się nieustannym zaangażowaniem w ochronę życia i mienia. Choć oficjalne początki jednostki sięgają roku 1908, okres powojenny przyniósł znaczną reaktywację i rozwój, kształtując OSP Gilowice w formację, którą znamy dzisiaj. Jednostka nie tylko aktywnie uczestniczy w akcjach ratowniczo-gaśniczych, ale również pełni ważną rolę w życiu kulturalnym i społecznym sołectwa, a także współpracuje z sąsiednimi miejscowościami, takimi jak Miedźna.
Początki OSP Gilowice (1908-1945)
Założenie i Pierwsi Członkowie (1908)
Ochotnicza Straż Pożarna w Gilowicach powstała w 1908 roku z inicjatywy członków miejscowego kółka rolniczego oraz ówczesnego proboszcza miejscowej parafii, księdza Michała Królikowskiego. Na początku straż liczyła 23 członków, którymi kierował komendant Michał Górny, a pierwszym prezesem był ksiądz Michał Królikowski, zaś jego zastępcą Franciszek Michulec.
Rozwój Infrastruktury i Wyposażenia (do 1945)
W 1925 roku została oddana do użytku pierwsza remiza strażacka w Gilowicach, a rok później strażacy otrzymali swój sztandar. Prezesem straży był wówczas ksiądz Teofil Papesz. Strażacy nie tylko walczyli z ogniem, lecz także brali czynny udział w uroczystościach kościelnych i państwowych.
Działalność Orkiestry Dętej
Przy OSP od 1911 roku działa orkiestra dęta, która obecnie liczy 30 członków, stanowiąc ważny element kulturalny i tradycyjny jednostki.
Okres Powojenny i Reaktywacja (od 1948)
Trudne Początki i Odnowienie Działalności
W oparciu o wspomnienia najstarszych mieszkańców sołectwa Gilowice stwierdzić należy, że historia OSP Gilowice w okresie powojennym sięga roku 1948. Zaraz po wojnie strażacy zaczęli kompletować sprzęt. Początki działalności były bardzo trudne, to przecież lata powojenne i brakowało prawie wszystkiego. W tym to czasie kilku społeczników na czele z Ludwigiem Sitko, Ludwigiem Boryczka, Rafałem Bartoń, korzystając z doświadczeń sąsiednich jednostek OSP, nie załamało jednak rąk i zaczęli mozolnie gromadzić prosty sprzęt gaśniczy, początkowo w prywatnej stodole pana Sitki. Do pożarów druhowie używali konnego zaprzęgu Ludwiga Boryczki. W 1946 roku otrzymali nową sikawkę, a trzy lata później, w 1949 roku, pierwszy w historii jednostki samochód strażacki.
Współpraca z Kółkiem Rolniczym i Rozwój Składu
Aktywność tych kilku zagorzałych działaczy zachęcała kolejnych do wstępowania w szeregi straży pożarnej. Byli to między innymi: Kuszek Jan, który został naczelnikiem, Botor Klemens, Gołuchowski Kazimierz. W tym czasie w sołectwie powstaje Kółko Rolnicze, które staje się wielkim sojusznikiem naszej jednostki. Prezes O.S.P., pan Sitko, będąc jednocześnie prezesem Kółka Rolniczego, użyczył na rzecz O.S.P. traktora z przyczepą jako pojazdu gaśniczego, który był wykorzystywany przez długi okres czasu. Członków-strażaków ponownie przybywało; wstąpili kolejni: Dudziak Józef, Nycz Augustyn, Szafron Stanisław, Kuszek Zygmunt, Kuszek Franciszek, Kubulus Gerhard, Siuta Teodor. W tym rozszerzonym składzie O.S.P. rozwiązała problem pomieszczenia na sprzęt gaśniczy, adaptując boks garażowy udostępniony przez Kółko Rolnicze. Dach tych garaży posłużył także jako miejsce umieszczenia syreny wzywającej druhów do akcji.
Budowa Pierwszej Remizy-Świetlicy (1971)
Społeczeństwo, widząc zaangażowanie tych ludzi i potrzebę ich obecności w sołectwie, rozpoczęło w czynie społecznym budowę remizo-świetlicy, którą oddano do użytku w 1971 roku.
Dynamiczny Rozwój i Modernizacja (Lata 70. i 80.)
Odmłodzenie Zarządu i Pierwszy Samochód
W O.S.P. nastąpiło kolejne odmłodzenie składu zarządu, którego prezesem został Kuszek Zygmunt, naczelnikiem Kuszek Franciszek, skarbnikiem Siuta Teodor, sekretarzem Bartoń Rafał, a gospodarzem Szafron Stanisław. Nowy zarząd rozpoczął pracę z wielkim animuszem. W krótkim okresie sprowadzono do remizy pierwszy samochód marki Lublin, znalazło się też miejsce dla drugiej motopompy. Mając w dyspozycji, wspólnie z Kołem Gospodyń Wiejskich, salę, rozszerzono działalność kulturalną, organizując zabawy i pokazy. Do straży wstąpili kolejni członkowie: Lubański Stanisław, Wygrabek Franciszek, Gwóźdź Leon, Nycz Jerzy, Wygrabek Eugeniusz, Kapica Andrzej. Na następnym walnym zebraniu nastąpiły drobne korekty w składzie zarządu: skarbnikiem został Wygrabek Franciszek, sekretarzem Nycz Jerzy, a druh Wygrabek Franciszek pełnił także funkcję kierowcy pojazdu. Głównym zadaniem O.S.P. pozostało jednak nadal gaszenie pożarów, a tych w owym czasie nie brakowało. Dlatego nieodzownym stawał się wóz bojowy ze zbiornikiem na wodę, i taki, choć już wysłużony, O.S.P. Gilowice otrzymała w 1977 roku dzięki pomocy Komendy Rejonowej Straży Pożarnej w Pszczynie, która bardzo sobie chwaliła współpracę z jednostką.
Zastój i Nowy Impuls (Koniec lat 70.)
Koniec lat siedemdziesiątych to zastój w działalności O.S.P. Gilowice. Z inicjatywy druhów Chrostek Alojzego i Wasztyla Antoniego, będących członkami zarządu gminnego w Brzeszczach, nastąpiła zmiana zarządu: prezesem został Lukasek Bronisław, naczelnikiem Lubański Stanisław, skarbnikiem Kapica Andrzej, sekretarzem Grabowski Antoni, a gospodarzem Nycz Jerzy. Nowy zarząd za główny cel wyznaczył sobie pozyskanie utraconych członków, a także uaktywnienie działalności całej organizacji. Na stałe do zadań weszło rozprowadzanie kalendarzy wśród mieszkańców Gilowic i Frydku. Dużą pomoc O.S.P. Gilowice otrzymała od druhów Chrostka Alojzego i Wasztyla Antoniego, którzy pomogli w usprzętowieniu jednostki, a także w wielu przypadkach służyli radami. Jednostka brała udział we wszelkiego rodzaju zawodach pożarniczych, zajmując w nich wysokie miejsca. Członkowie straży brali udział w akcjach „posesja”, a także we wszelkiego rodzaju uroczystościach organizowanych przez inne jednostki O.S.P., takich jak poświęcenie sztandaru w Miedźnej, jubileuszowe w Jawiszowicach czy otwarcie remizo-świetlicy w Zasolu.
Rozbudowa Infrastruktury i Floty Pojazdów
W 1955 roku spłonęła strażnica wraz ze znaczną częścią sprzętu pożarowego. Niedługo później rozpoczęto budowę nowej remizy, którą ukończono w 1964 roku. Po pewnym czasie zaczęto wprowadzać do obszernych pomieszczeń nowej remizy instytucje gromadzkiej rady, milicję, pocztę, bank, przez co strażakom zaczęło być coraz ciaśniej. W latach osiemdziesiątych rozpoczęto budowę nowej, trzeciej już remizy strażackiej. Prace udało się zakończyć tuż przed uroczystościami 90-lecia jednostki, czyli przed 1998 rokiem. Inwestycję tę zrealizowano dzięki pracy i ofiarności strażaków, mieszkańców wsi, oraz pomocy samorządu gminy, wojewódzkich i krajowych władz straży. Podczas jubileuszu w 1998 roku została ona poświęcona wraz z nowym sztandarem ufundowanym przez mieszkańców wsi. Prezesem wówczas był Tadeusz Jędrzejczyk, a komendantem Piotr Kurzyniec.
Powstanie Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej
W 1974 roku została założona Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza. W 1984 roku na naczelnika wybrano ponownie Kuszka Franciszka. Nowy zarząd, kontynuując zadania poprzedników, jako główny cel postawił sobie zorganizowanie w swojej jednostce drużyny młodzieżowej, co udało się w pełni. Do drużyny tej wstąpili: Jankowski Henryk, Świerkot Adam, Wygrabek Grzegorz, Chowaniec Jerzy, Botor Maciej, którzy zaczęli rywalizować w zawodach pożarniczych z młodzieżowcami innych O.S.P. w gminie. W 1993 roku następuje zmiana naczelnika, którym zostaje druh Tomala Adam, stawiający jeszcze bardziej na młodzież, której poświęca wiele czasu, prowadząc ćwiczenia i szkolenia. Sukcesy drużyny młodzieżowej zachęcają jeszcze młodszych do wstępowania w szeregi OSP. Są to: Komraus Zbigniew, Kapica Tomasz, Myszor Łukasz, Płonka Stanisław, Kuczera Mariusz, Goc Bogusław, Watoła Janusz, Watoła Mariusz, Watoła Krystian, Lukasek Rafał, Myszor Marek, Goc Adam, Przewoźnik Roman.
PRZYSZLI STRAŻACY WALCZĄ W ZAWODACH | II Ogólnopolskie Halowe Zawody MDP
OSP Gilowice w Nowym Tysiącleciu
Modernizacja Floty Pojazdów i KSRG
W 1985 roku z Komendy Zawodowej Straży Pożarnej otrzymano samochód gaśniczy GBA na podwoziu Stara 244, który zastąpił wysłużony samochód GBAM na podwoziu Stara 20. W późniejszym czasie jednostka otrzymała także lekki samochód na podwoziu Żuka. W 2001 roku, dzięki staraniom zarządu OSP, otrzymano od PSP w Katowicach samochód ciężarowy Jelcz 342, w którym przy pomocy Zarządu Wojewódzkiego ZOSP w Katowicach, Komendanta PSP w Żywcu, Rady Gminy, Wójta, a także sponsorów i mieszkańców udało się wykonać zabudowę nadwozia na samochód gaśniczy. W maju 2007 roku pozyskano dotację z Zarządu Wojewódzkiego i dzięki wsparciu finansowemu Gminy zakupiono nowy samochód ratowniczy „FORD” w miejsce starego Żuka. W 2009 roku Komenda PSP w Żywcu przekazała samochód podnośnik SH-18, a w 2011 roku jednostka wzbogaciła się o nowy samochód ratowniczo-gaśniczy Mercedes ATEGO. Obecnie jednostka posiada cztery samochody ratowniczo-gaśnicze, a od 1995 roku należy do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.
Aktywność Ratownicza i Społeczna
Jednostka bierze udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych, powodziowych oraz w usuwaniu miejscowych zagrożeń na terenie Gminy oraz poza jej obszarem. Między innymi brała udział w akcji gaszenia pożaru lasu w Kuźni Raciborskiej w 1992 roku. Wówczas to naczelnikiem i dowódcą jednostki był Stanisław Kastelik. Ponadto uczestniczy w uroczystościach kościelnych i państwowych. Od lat nieprzerwanie pełni wartę przy grobie Pana Jezusa.
Z inicjatywy prezesa O.S.P. strażacy w czynie społecznym, przy pomocy Urzędu Gminy, wyremontowali pomieszczenie biurowe, które służy także Radzie Sołeckiej. Duży postęp następuje także w gospodarce powierzonym sprzętem i umundurowaniem, które na bieżąco jest uzupełniane. Przez swoje zaangażowanie w życiu sołectwa wzrasta autorytet O.S.P. W ostatnim okresie zarząd podjął starania o pozyskanie nowego samochodu pożarniczego, który byłby bardzo pożądany, gdyż jednostka obsługuje także sąsiednie sołectwo, w którym nie działa straż pożarna, a wokół rozciągają się lasy stwarzające zagrożenie pożarowe.
Fundacja Figur św. Floriana
W 1996 roku O.S.P. funduje dwie figury św. Floriana: dużą dla kościoła parafialnego, a małą do remizy, gdzie patronuje strażakom. Druhowie jednostki nie omijają także uroczystości kościelnych, uczestnicząc w nich z pocztem sztandarowym.
Współczesna Struktura i Cele
Skład Zarządu i Liczba Członków (2014)
W 2014 roku OSP w Gilowicach liczyła 75 członków czynnych, 12 honorowych, 14 wspierających oraz 18 członków Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej. Prezesem jest Piotr Kurzyniec, a naczelnikiem Ireneusz Pyclik. Pozostały skład Zarządu to: sekretarz - Stanisław Kastelik, skarbnik - Krzysztof Mazgaj, gospodarz - Włodzimierz Gąsiorek, członkowie zarządu - Albin Górny, Paweł Górny, Aleksander Satława, Mariusz Gąsiorek. Prezes zarządu kieruje jego pracami i reprezentuje OSP.
Analizując historię jednostki, zarząd O.S.P. Gilowice podjął uchwałę o złożeniu wniosku do Zarządu Wojewódzkiego Ochotniczych Straży Pożarnych o przyznanie Złotego Medalu „Za Zasługi dla Pożarnictwa” dla uhonorowania zasłużonych członków O.S.P.
Główne Cele i Zadania OSP Gilowice
Do kluczowych zadań OSP Gilowice należy:
- Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z państwową strażą pożarną, organami samorządowymi i innymi podmiotami.
- Udział w akacjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń.
- Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
- Upowszechnianie, w szczególności wśród członków, kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenie działalności kulturalnej i oświatowej.
- Wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów o ochronie przeciwpożarowej oraz niniejszego statutu.
- Działania na rzecz ochrony środowiska.
- Wspomaganie rozwoju społeczności lokalnych.