Ochotnicza Straż Pożarna w Grodzisku Dolnym to jednostka z bogatą historią, której początki sięgają końca XIX wieku. Jej działalność, choć rozproszona na kilka historycznych nici, zawsze koncentrowała się na ochronie przeciwpożarowej i wspieraniu społeczności lokalnej. Artykuł przedstawia ewolucję i kluczowe momenty w dziejach tej zasłużonej organizacji.
Początki Ochotniczej Straży Pożarnej w Grodzisku Dolnym (1888)
Ochotnicza Straż Pożarna w Grodzisku Dolnym powstała w 1888 roku. Głównym źródłem historycznym, dokumentującym te wczesne lata, są zapiski księdza Wojciecha Michny oraz księcia Cetnarowicza. Ich notatki zachowały się w folwarku baronowej Branhidy i Wawrzyńca Tuczyńskiego, stanowiąc cenne świadectwo. Warto zaznaczyć, że dwie pierwsze próby zorganizowania „pogotowia straży ogniowej” na tym terenie nie powiodły się. Dopiero w 1888 roku udało się skutecznie powołać jednostkę.
Rozwój infrastruktury towarzyszył wzrostowi organizacji. Od 1927 roku trwały przygotowania przy budowie Domu Ludowego, który został oddany do użytku rok później. W 1963 roku jednostka obchodziła swój jubileusz 75-lecia działalności, co świadczy o jej długoletniej tradycji i zaangażowaniu. W 1964 roku straż otrzymała nowy samochód GBM, co znacząco zwiększyło jej możliwości operacyjne. W tym okresie rozbudowano również remizę, dodając drugi garaż i piętro.
Flota pojazdów była stale modernizowana. W 1975 roku jednostka otrzymała samochód Żuk, który w 1983 roku został przekazany do OSP Chodaczów, a jego miejsce zajął samochód Jelcz typu GCBA, zwiększający siłę gaśniczą. W 1979 roku strażacy, w ramach czynu społecznego, wybudowali estradę na wolnym powietrzu, potocznie nazywaną „grzybkiem”, co pokazuje ich aktywność również na polu społecznym i kulturalnym. 22 marca 1995 roku jednostka przeżywała historyczną chwilę, choć szczegóły tego wydarzenia wymagają dalszego uściślenia. W latach 1997-1999, przy ogromnym wsparciu Urzędu Gminy, prowadzona była ciągła modernizacja budynku, z którego w chwili obecnej korzystają nie tylko strażacy, ale cała lokalna społeczność.
Geneza OSP w Grodzisku „Miasteczku” (1886)
Inna nitka historii Ochotniczej Straży Pożarnej w Grodzisku Dolnym sięga jeszcze wcześniejszych wydarzeń. W 1886 roku w Grodzisku „Miasteczku” wybuchł groźny pożar, który strawił kilka zabudowań. Biorący udział w gaszeniu pożaru Stanisław Buczyński, będący nauczycielem, miał możliwość oceny niedowładu organizacyjnego w obliczu zagrożenia. To wydarzenie spowodowało, że S. Buczyński wspólnie z kierownikiem szkoły, Maciejem Tarnowskim, przystąpili do założenia Towarzystwa Ochotniczej Straży Pożarnej w Grodzisku „Miasteczku”. Towarzystwo OSP w „Miasteczku” zostało zarejestrowane we Lwowie, co świadczy o jego formalnym uznaniu.
Pod koniec 1898 roku prezesem Towarzystwa wybrano Bolesława Trynieckiego, a po jego śmierci na prezesa OSP wybrano jego syna, Tadeusza Trynieckiego, co wskazuje na kontynuację rodzinnej tradycji służby. Niestety, historia jednostki nie była pozbawiona trudności. W 1941 roku Wójt Gminy Grodzisko Dolne, Stanisław Baj, rozebrał na opał kancelarię Gminy w rynku, jatki żydowskie oraz remizę strażacką. Sikawkę przekazano wówczas do OSP w Grodzisku Dolnym na przechowanie, co sugeruje pewną współpracę lub zbieżność dróg obu jednostek.
Nie zrażając się, na mieniu wiejskim ścięto topolę, a na placu żydowskim zbito remizę z desek i przystawiono ją do stajni Powszechnej Spółdzielni Rolniczo-Handlowej w Grodzisku Dolnym. Z pieniędzy uzyskanych z organizowanych zabaw sprowadzono materiały budowlane na budowę Domu Strażaka. W styczniu 1963 roku wybrano prezesa OSP i rozpoczęto budowę, przy aktywnym udziale strażaków. Została ona jednak wstrzymana przez Architekta Powiatowego. Po zakupie typowej dokumentacji na Dom Strażaka, budynek został oddany do użytku w 1967 roku. Pięć lat później, w 1972 roku, jednostka otrzymała swój pierwszy samochód. W grudniu 1977 roku miało miejsce kolejne wydarzenie w historii jednostki, którego szczegóły jednak nie zostały w pełni zachowane. OSP Grodzisko Dolne „Miasto” w 2001 roku zostało włączone do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG), co było znaczącym krokiem w jej profesjonalizacji i integracji z ogólnopolskim systemem ratownictwa. Jednostka brała aktywny udział w akcjach powodziowych, zarówno w okolicach Sandomierza, jak i na terenie Powiatu i Gminy.
Misja i działalność Ochotniczej Straży Pożarnej w Grodzisku Dolnym
Działalność Ochotniczej Straży Pożarnej w Grodzisku Dolnym jest wieloaspektowa i obejmuje szeroki zakres działań na rzecz bezpieczeństwa i rozwoju lokalnej społeczności. Jej cele statutowe stanowią fundament funkcjonowania jednostki:
- Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z państwową strażą pożarną, organami samorządowymi i innymi podmiotami.
- Braniue udziału w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń.
- Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
- Rozwijanie wśród członków ochotniczej straży pożarnej kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej i rozrywkowej.
- Uczestniczenie i reprezentowanie OSP w organach samorządowych i przedstawicielskich.
- Wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów o ochronie przeciwpożarowej oraz niniejszego statutu.
- Działanie na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich, rozwijanie aktywności społecznej oraz podtrzymywanie tradycji narodowej, pielęgnowanie polskości i rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturalnej.
Te cele podkreślają, że OSP Grodzisko Dolne to nie tylko jednostka ratownicza, ale również ważny element życia społecznego, kulturalnego i patriotycznego gminy.