Gmina Skołyszyn, położona w powiecie jasielskim, jest obszarem, gdzie bezpieczeństwo mieszkańców jest wspierane przez prężnie działające jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP). Jednostki te, często włączone do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG), odgrywają kluczową rolę w reagowaniu na różnorodne zagrożenia, od pożarów i wypadków drogowych po klęski żywiołowe i zagrożenia ekologiczne. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące działalności OSP KSRG Skołyszyn oraz bogatej historii OSP w Święcanach, a także przegląd typowych interwencji na terenie gminy.
Misja i Zadania Ochotniczej Straży Pożarnej
Misją Ochotniczej Straży Pożarnej jest dobrowolne działanie na rzecz ochrony życia, zdrowia i mienia przed pożarami, klęskami żywiołowymi, zagrożeniami ekologicznymi, a także organizowanie szkoleń i ćwiczeń o tematyce przeciwpożarowej. OSP rozwija i upowszechnia działalność kulturalną zarówno w gronie strażaków, jak i ich sympatyków, krzewi kulturę fizyczną i sport, organizuje pożarnicze i obronne wychowanie dzieci i młodzieży oraz bierze udział w różnorodnych pracach społecznych na rzecz miejscowości i organizacji będących sprzymierzeńcami.
Podstawowe funkcje jednostek OSP obejmują:
- Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z Państwową Strażą Pożarną, organami samorządowymi i innymi podmiotami.
- Udział w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń.
- Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
- Rozwijanie wśród członków ochotniczej straży pożarnej kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenia działalności kulturalno-oświatowej i rozrywkowej.
- Działania na rzecz ochrony środowiska.
- Wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów o ochronie przeciwpożarowej oraz statutów jednostek.
Działalność Operacyjna i Wyposażenie OSP KSRG Skołyszyn
Tymczasowe Użyczenie Cysterny do Krosna
Jednostka OSP KSRG Skołyszyn aktywnie uczestniczy w systemie bezpieczeństwa regionalnego, czego przykładem jest tymczasowe użyczenie cysterny do Komendy Miejskiej PSP w Krośnie. Cysterna, z polecenia Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, została skierowana do służby na przejściu granicznym w Barwinku, wspierając działania związane z aktualną sytuacją bezpieczeństwa i intensyfikacją kontroli sanitarnych.
Co ciekawe, historia zatoczyła koło - jeszcze 10 lat temu ta sama cysterna była użytkowana przez PSP Krosno, zanim trafiła do Skołyszyna. Strażacy z OSP KSRG Skołyszyn podkreślają, że "Dziś wraca tam na chwilę, by ponownie wspierać działania ratownicze - tym razem w innym kontekście i równie ważnej roli". Decyzja o wsparciu działań na granicy wynikała z potrzeby zapewnienia ciągłości specjalnych bramek do dezynfekcji pojazdów.
Specyfikacja użyczonej cysterny:
| Typ | Marka podwozia | Model podwozia | Zabudowa | Zbiornik wody | Liczba miejsc | Napęd | Rok produkcji |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| GCBM 18/16+10 / SCCz 18 | JELCZ | C417 | WSK PZL Krosno | 18 000 litrów | 2 | 4x2 | 1985 |
Po zakończeniu działań cysterna powróci do jednostki w Skołyszynie, gdzie w ubiegłym roku brała udział m.in. w akcji gaśniczej marketu budowlanego w Krośnie.
Wsparcie Sprzętowe i Finansowe
Jednostki OSP z terenu Gminy Skołyszyn regularnie otrzymują wsparcie, które podnosi ich zdolności operacyjne. Przykładem jest uroczystość przekazania nowego sprzętu, w której udział wzięli między innymi Stanisław Święch - Prezes Zarządu Oddziału Powiatowego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej w Jaśle - oraz Adam Pawluś - Starosta Jasielski. Starosta Pawluś nadmienił, że działania prowadzone przez Stanisława Święcha w pozyskiwaniu sprzętu są bardzo skuteczne. Zaznaczył również, że Fundusz Sprawiedliwości jest "wykorzystany na taki cenny cel", a strażacy-ochotnicy wykorzystują ten sprzęt w różnego rodzaju akcjach, dzięki czemu mieszkańcy czują się bezpieczniejsi. Całkowita wartość inwestycji wyniosła 91 864,82 złotych. W przekazaniu sprzętu uczestniczyli również Maria Kurowska - Poseł na Sejm RP - oraz brygadier Grzegorz Latoszek - Komendant Powiatowy PSP w Jaśle.
Historia i Rozwój Ochotniczej Straży Pożarnej w Święcanach
Ochotnicza Straż Pożarna w Święcanach, będąca integralną częścią Gminy Skołyszyn, powstała w 1906 roku z inicjatywy ówczesnego proboszcza parafii, Ks. Józefa Śliwińskiego. W lipcu 1909 roku odbyło się zebranie założycielskie z udziałem delegatów z Jasła, podczas którego do straży zgłosiło się 26 członków. Prezesem został wybrany Ks. Józef Śliwiński. W tamtym czasie straż dysponowała sikawką i innym sprzętem do gaszenia ognia.
W 1912 roku, dzięki dotacji ministra Władysława Długosza i dywidendzie Kasy Oszczędności w Święcanach, ufundowano sztandar dla OSP, którego poświęcenie miało miejsce 24 maja 1914 roku.
Budowa Remizy i Rozwój
Aż do lat powojennych straż w Święcanach nie posiadała remizy, a sprzęt przechowywano w szopie przy budynku dawnego Kółka Rolniczego. Zebrania odbywały się w Sali Kółka Rolniczego. Po wojnie podjęto intensywne starania o budowę własnej remizy. Działkę pod budowę ofiarował proboszcz parafii, Ks. Kanonik Władysław Pawikowski. Budowę remizy rozpoczęto w 1960 roku. Drzewo na budowę i na dach przydzielono z lasu gromadzkiego, a materiały i robociznę ofiarowali mieszkańcy wsi. W tym okresie przy OSP funkcjonowały zespoły taneczny, teatralny oraz chór, które organizowały występy w Święcanach i okolicznych wsiach, przeznaczając zarobione środki na budowę remizy. Do najbardziej zaangażowanych w przebudowę remizy należeli: Wojciech Depczyński - komendant OSP i przewodniczący Gromadzkiej Rady Narodowej w Święcanach Czesław Kędzior, oraz druhowie Stanisław Słowik, Franciszek Kędzior, Jan Bęben.

Nowy Sprzęt i Modernizacje
W roku 1960 straż otrzymała samochód marki „Dogge” („Doczka”) oraz nową motopompę i inny niezbędny sprzęt gaśniczy, a strażacy zostali umundurowani. W 1976 roku przeprowadzono remont remizy i wymieniono samochód na Stara 660, pozyskano także drugą motopompę. W 1979 roku wybudowano wieżę do suszenia węży. W latach 70. Ks. Prałat Jan Kulpa ufundował nowy sztandar, a w 1993 roku, dzięki pomocy Kapelana Diecezjalnego Strażaków Stanisława Słowika, zakupiono mundury dla nowo powstałej drużyny dziewcząt. W roku 1995 wymieniono pokrycie dachu na budynku remizy, a w 1996 roku na nowo powstał chór męski, który działa do dziś. W roku 1997, dzięki pomocy dr. Mariana Zawilińskiego, jednostka otrzymała samochód marki RAF. W tym samym roku rozpoczęto budowę garaży wraz ze świetlicą, którą ukończono w 2001 roku. Budynek został uroczyście oddany do użytku w obecności ówczesnego V-ce Marszałka Sejmu RP Stanisława Zająca (rodaka) oraz Marszałka Województwa Podkarpackiego Bogdana Rzońcy oraz władz Gminy Skołyszyn - Wójta Stanisława Gołosińskiego. Inwestycja była finansowana z budżetu gminy przy bardzo dużym wsparciu członków OSP i mieszkańców.
Jubileusze i Wyróżnienia
W roku 1996 jednostka OSP w Święcanach obchodziła jubileusz 90-lecia działalności, podczas którego została odznaczona Złotym Medalem Za Zasługi dla Pożarnictwa. W uroczystościach wzięli udział m.in. Ordynariusz Diecezji Rzeszowskiej, Ks. Biskup Kazimierz Górny, Poseł Stanisław Zając, Komendant Wojewódzki Straży Pożarnych w Krośnie Eugeniusz Stukus oraz V-ce Prezes ZW ZOSP w Krośnie Czesław Leosz. Z okazji 100-lecia działalności jednostka otrzymała nowy sztandar oraz została odznaczona Złotym Znakiem Związku.
Powódź 2010 i Odbudowa
W roku 2010 Gminę Skołyszyn nawiedziła ogromna powódź, która nie oszczędziła także jednostki OSP Święcany. Remiza została zalana do wysokości 1,20 m. Pomimo prób ewakuacji, wiele sprzętu ratowniczego i warsztatowego oraz umundurowania znalazło się pod wodą. Całkowicie zniszczone zostało ogrodzenie wokół remizy, a woda uszkodziła lub zniszczyła zaplecze kulturalno-rozrywkowe, w tym podłogę taneczną, stoły i ławki. W trakcie prowadzonych działań ratowniczych uszkodzony został samochód marki ŻUK. Przybór wody był tak gwałtowny, że kilku strażaków uczestniczących w akcjach ratowniczych nie zdążyło ewakuować swoich prywatnych samochodów, które zostały zalane przez wezbrane wody Olszynki. Widocznym znakiem powodzi z roku 2010 jest znak WIELKIEJ WODY umieszczony na ścianie frontowej strażnicy.

Druhowie zaraz po ustąpieniu wody przystąpili do usuwania skutków powodzi. Przez rok 2010 i 2011 udało się wyremontować remizę oraz plac obok niej. Jednostka nie ustawała także w pozyskiwaniu sprzętu. Dzięki dotacji ZW ZOSP RP w Rzeszowie wzbogaciła się o 2 komplety aparatów oddechowych, piłę do betonu i piłę do drewna. Od zaprzyjaźnionej jednostki OSP Skołyszyn otrzymano terminal do selektywnego wywoływania.
Włączenie do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego i Nowy Samochód
W 1999 roku, dzięki staraniom V-ce Marszałka Sejmu Stanisława Zająca (który niestety zginął w katastrofie samolotu prezydenckiego pod Smoleńskiem w 2010 roku), jednostka otrzymała samochód GBA 2.5/16 na podwoziu Star 244. Po remoncie, dzięki dotacji PZU S.A., został on oddany do eksploatacji 29 października 2000 roku. Od tamtej pory jednostka dysponowała dwoma samochodami ratowniczymi: wspomnianym STAR-em oraz lekkim samochodem marki ŻUK. Dzięki staraniom druha Stanisława Zająca do OSP Święcany trafiło wiele sprzętu ratowniczego, w tym ponton z silnikiem zaburtowym HONDA, agregat prądotwórczy, pompa szlamowa, radiostacje nasobne oraz umundurowanie specjalne i koszarowe.
W roku 2011, dzięki staraniom Wiceprezesa ZG ZOSP RP druha Janusza Koniecznego, przyznano promesę w wysokości 120 tys. zł na zakup lekkiego samochodu ratowniczo-gaśniczego. Dodatkowo otrzymano dofinansowanie z WFOŚiGW w Rzeszowie w kwocie 22 tys. zł, a pozostałą kwotę zagwarantowano w budżecie Gminy Skołyszyn. W rezultacie, po raz pierwszy w 105-letniej historii, OSP Święcany stała się posiadaczem nowego samochodu ratowniczo-gaśniczego marki PEUGEOT BOXER.

W 2012 roku, po wieloletnich staraniach, jednostka została włączona decyzją Komendanta Głównego PSP generała brygadiera Wiesława Leśniakiewicza do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG).
Struktura i Działacze OSP Święcany
Obecnie OSP Święcany zrzesza 36 członków czynnych, 10 honorowych i 7 wspierających. Jednostka należy do wyróżniających się na terenie Gminy Skołyszyn. Oprócz inicjatyw na rzecz społeczności lokalnej, bierze aktywny udział w działaniach ratowniczo-gaśniczych nie tylko na terenie Gminy, ale również w całym powiecie jasielskim oraz gminach sąsiednich, w tym w województwie małopolskim.
Komendanci i Naczelnicy OSP Święcany (1906-2011)
- 1906 - 1909 - Piotr Liput
- 1909 - 1920 - Jan Janik
- 1920 - 1929 - Jan Dąbrowski
- 1929 - 1932 - Stanisław Ślawski
- 1932 - 1938 - Stanisław Buszek
- 1938 - 1953 - Wojciech Depczyński
- 1953 - 1954 - Stanisław Wyląg
- 1954 - 1956 - Jan Bęben
- 1956 - 1961 - Czesław Kędzior
- 1961 - 1962 - Zbigniew Grzegorczyk
- 1962 - 1972 - Franciszek Kędzior
- 1972 - 1996 - Czesław Kędzior
- 1996 - 2006 - Stanisław Maciejowski
- 2006 - 2006 - Józef Słowik
- 2006 - 2010 - wakat
- 2011 - nadal - Robert Potyrała
Prezesi OSP Święcany
- Ks. Józef Śliwiński
- Wojciech Grzegorczyk
- Wojciech Smoluch
- Czesław Cetnar
- Józef Kozioł
- Stanisław Dyląg
- Stanisław Depczyński
- od 2006 - Władysław Pilch
Kierowcy OSP Święcany
- Stanisław Filar (1960 - 1974)
- Józef Lubaś (1974 - 1992)
- Józef Słowik (1992 - 2006)
- Władysław Pilch (2006 - nadal)
- Maciejowski Mieczysław (2006 - nadal)
- Sławomir Berkowicz (2010 - nadal)
- Paweł Jasiewicz (2011 - nadal)
- Stanisław Grzegorczyk (od 2012 - nadal)
Typowe Interwencje w Gminie Skołyszyn
Strażacy z OSP w Gminie Skołyszyn, często we współpracy z Państwową Strażą Pożarną w Jaśle, regularnie reagują na szeroki zakres zdarzeń. Ich codzienna służba obejmuje zarówno poważne pożary, jak i wypadki drogowe oraz zagrożenia ekologiczne.
Pożary
Jednostki OSP w gminie Skołyszyn często stają w obliczu poważnych zdarzeń. Przykładowo, w miejscowości Harklowa (gmina Skołyszyn) doszło do pożaru budynku mieszkalnego, w którym niestety zginął 73-letni mężczyzna, pomimo akcji reanimacyjnej. Inne pożary, do których dysponowano zastępy straży pożarnej na terenie gminy, obejmowały m.in. pożar drewnianego budynku gospodarczego w Przysiekach, pożar budynku mieszkalnego konstrukcji drewnianej w Święcanach, pożar budynku gospodarczego w Sławęcinie oraz pożar barakowozu również w Przysiekach. W wielu przypadkach, jak w pożarze w Przysiekach czy Sławęcinie, strażakom udaje się szybko opanować ogień i przystąpić do dogaszania.

Zdarzenia Drogowe
Zdarzenia drogowe stanowią znaczną część interwencji. W samym Skołyszynie doszło do wypadku z udziałem samochodu osobowego i motocykla, w wyniku którego obrażeń doznał kierujący jednośladem, przetransportowany do Szpitala Specjalistycznego w Jaśle. Inne wypadki miały miejsce na drodze krajowej nr 28 w Skołyszynie, Siepietnicy oraz w Lipnicy Górnej, gdzie w zdarzeniu z udziałem ciągnika rolniczego kierujący trafił do szpitala z obrażeniami, mając w organizmie 1,6 promila alkoholu. W miejscowości Bączal i Sławęcin (gmina Skołyszyn) odnotowano również zdarzenia drogowe, których prawdopodobną przyczyną było wymuszenie pierwszeństwa przejazdu.
Akcja ratownicza po czołowym zderzeniu dwóch samochodów
Zagrożenia Ekologiczne i Ćwiczenia
Strażacy z Gminy Skołyszyn reagują również na zagrożenia środowiskowe, takie jak zgłoszenie o plamie substancji ropopochodnej na rzece Ropie w Skołyszynie, gdzie na miejsce zadysponowano pięć zastępów straży pożarnej wraz z łodzią.
Oprócz rzeczywistych interwencji, w Skołyszynie regularnie odbywają się gminne ćwiczenia zgrywające służb mundurowych. W działaniach tych biorą udział strażacy i policjanci, a manewry zakładały epizody takie jak atak terrorystyczny, wypadek drogowy oraz rozszczelnienie zbiornika z gazem. Te ćwiczenia są kluczowe dla utrzymania wysokiej gotowości bojowej i współpracy między służbami.