Historia i Działalność Ochotniczej Straży Pożarnej w Nekli

Do 1929 roku w Nekli działała Obowiązkowa Straż Ogniowa. 20 maja 1929 roku w Nekli powstała Ochotnicza Straż Pożarna. Założycielami straży w Nekli byli: Kazimierz Szulc, Ludwik Antoniewski, Władysław Lewandowski oraz Leon Jóźwiak. Straż liczyła 34 druhów. Nowo założona OSP pracowała w trudnych warunkach, brakowało właściwego sprzętu przeciwpożarowego oraz umundurowania.

Pierwszy Zarząd i Wyposażenie

Do pierwszego zarządu wybrano następujących druhów:

• Kazimierz Szulc - prezes
• Walenty Bartkowiak - z-ca prezesa
• Ludwik Antoniewski - naczelnik
• Kazimierz Burzyński - z-ca naczelnika
• Władysław Lewandowski - sekretarz
• Ignacy Olek - z-ca sekretarza
• Leon Jóźwiak - skarbnik

Zarząd znajdował się w trudnych warunkach, gdyż OSP posiadała tylko sikawkę. Chcąc nabyć sprzęt, wyłożono własne pieniądze, za które kupiono:

• 7 mundurów bojowych
• 7 pasów bojowych
• 7 hełmów
• 2 liny ratunkowe
• 45 metrów węża tłoczonego

Za pieniądze z pierwszej zabawy strażackiej, która odbyła się w lasku przy stacji kolejowej 25 sierpnia 1929 roku, zakupiono kolejny sprzęt przeciwpożarowy. W drugim roku istnienia OSP zakupiono dalszy sprzęt bojowy, między innymi 2 beczkowozy. Ponieważ we wsi nie było lekarza ani pielęgniarek, strażacy musieli być poinstruowani o udzielaniu pierwszej pomocy.

Działalność w Okresie Międzywojennym

OSP w Nekli w okresie międzywojennym w sposób znaczący oddziaływała na miejscowe środowisko. Nie było drugiej tak silnej, ruchliwej i bojowej organizacji, jak OSP. Członkowie jej nie tylko zajmowali się sprawami ochrony przeciwpożarowej i zwalczaniem klęsk żywiołowych, lecz w bardzo aktywny sposób uczestniczyli w życiu kulturalnym i oświatowym.

Ze swych skromnych, wygospodarowanych społecznie funduszy OSP pomagała w odnowieniu sprzętu kościelnego w Nekli, a także wnosiła opłaty na rzecz Funduszu Obrony Narodowej oraz Funduszu Ochrony Przeciwlotniczej. Pierwszą strażnicę, przebudowaną ze starej stodoły, oddano do użytku przy ul. Wrzesińskiej w 1932 roku. W 1934 roku Ochotnicza Straż Pożarna w Nekli otrzymała sztandar z pięknym hasłem: "Bogu na chwałę, bliźniemu na ratunek".

W ciągu pierwszych dziesięciu lat swego istnienia nekielska OSP uczestniczyła w gaszeniu 13 pożarów na terenie Nekli i 114 razy brała udział w zwalczaniu pożarów poza Neklą. Uczestniczyła także trzykrotnie w powiatowych zawodach pożarniczych i dwukrotnie w rejonowych oraz zaprezentowała się poza konkursem na zawodach w Czerniejewie. Krótko przed wybuchem II wojny światowej utworzono w Nekli drużynę Żeńskiej Służby Pożarniczej, której opiekunem była druhna Anhiela Cukrowska z domu Płóciennik.

OSP Nekla w Czasie II Wojny Światowej i Po Wyzwoleniu

1 września 1939 roku syreny strażackie i dzwony kościelne zwiastowały rozpoczęcie II wojny światowej. Z chwilą wybuchu wojny straż dysponowała następującym sprzętem:

• 1 sikawka czterokołowa
• 1 sikawka ręczna
• 2 beczkowozy dwukołowe
• 2 drabiny przystawne ciężkie
• 1 drabina lekka
• 2 drabiny hakowe
• 3 bosaki
• 1 zatrzaśnik
• 1 trójnik
• 3 prądownice
• 1 łopata
• 1 kilof
• 12 hełmów
• 1 siekiera
• 2 liny ratunkowe
• 18 mundurów bojowych
• 22 mundury sukienne
• 15 pasów szeregowych
• 5 pasów oficerskich świątecznych
• 30 rogatywek
• 8 metrów węża ssawnego
• 75 metrów węża tłocznego
• 1 maska przeciwdymna
• 1 syrena

Podczas okupacji niemieckiej OSP jako organizacja przestała istnieć, a strażacy byli przymusowo pod nadzorem niemieckim, wzywani do pożarów. Wszystkie pamiątki, akta, protokoły i księgi podczas okupacji niemieckiej do 1957 roku przechowywała Pelagia Wesołowska z Nekli, żona zmarłego podczas wojny druha sekretarza. Sztandar szczęśliwie przetrwał.

Z obozu jenieckiego wrócił 12 lutego 1958 roku Stefan Gorzelańczyk - długoletni członek OSP. W obozie koncentracyjnym zginął druh Ignacy Olek - skarbnik i długoletni członek OSP. 22 stycznia 1945 roku Nekla zostaje wyzwolona. 4 kwietnia 1945 roku po okupacji niemieckiej reaktywuje się OSP, a jej zarząd tworzą: Ludwik Antoniewski - prezes, Józef Krotofil - skarbnik, Florian Komorowski - sekretarz, Czesław Mrówczyński - naczelnik (pełniący obowiązki do chwili powrotu z okupacji druha Stefana Gorzelańczyka 5 maja 1945 roku).

Rozwój i Modernizacja w PRL

19 maja 1948 roku nekielska OSP otrzymuje pierwszy samochód pożarniczy marki Ford, ufundowany przez Zarząd Gminny. Do kupna samochodu przyczynił się Powiatowy Komendant Pożarnictwa - Stefan Gorzelańczyk. W 1957 roku powstaje myśl wybudowania nowej strażnicy dla potrzeb nowoczesnego sprzętu zmechanizowanego. Okres do 1965 roku wykorzystano na przygotowanie terenu i dokumentacji. 11 maja 1965 roku plan budowy nowej strażnicy został zatwierdzony i przystąpiono do budowy.

13 listopada 1966 roku nastąpiło uroczyste wmurowanie aktu erekcyjnego pod budowę strażnicy. 24 września 1967 roku Wojewódzka Komenda Straży Pożarnej w Poznaniu przydzieliła OSP Nekla nowy samochód marki Star 25, wartości 3 000 000 zł, otrzymano także nową motopompę strażacką. 18 maja 1969 roku, w 40. rocznicę założenia OSP w Nekli, oddano do użytku nowy ośrodek pożarniczy wartości 1 072 000 zł. Wybudowanie nowej strażnicy kosztowało wiele zabiegów, starań i pracy. Przy pomocy władz administracyjnych i aktywu społecznego, przy dużym wysiłku członków OSP i czynach społecznych zakładów pracy, wielkie dzieło - przy staraniu druha prezesa Waleriana Nowakowskiego - zostało uwieńczone sukcesem.

W 1970 roku na terenie gminy Nekla działało 9 jednostek straży pożarnej:

• OSP Nekla - typu "S"
• OSP Targowa Górka - typu "S"
• OSP Stępocin - typu "M"
• OSP Nekielka - typu "M"
• OSP RSP Podstolice - typu "M"
• OSP RSP Stroszki - typu "M"
• OSP RSP Starczanowo - typu "M"
• OSP RSP Opatówko - typu "M"
• OSP RSP Mystki - typu "M"

W 1979 roku jednostka otrzymała nowy samochód pożarniczy - Star 244. Poświęcony był on przez świętej pamięci ks. Edmunda Bartosiaka, bez rozgłosu, niemalże w tajemnicy. Samochód ten - po ogłoszeniu w Polsce stanu wojennego 13 grudnia 1981 roku - został zabrany i przekazany milicji. Po przemalowaniu na zielono "walczył" on na ulicach miast i służył do rozpędzania tłumu. W zastępstwie nasza jednostka otrzymała samochód "Jelcz", który po staraniach zarządu został w Nekli. Był to pierwszy samochód typu GCBA w Ochotniczych Strażach Pożarnych w Polsce.

19 maja 1977 roku nekielską parafię nawiedził Obraz Matki Boskiej Częstochowskiej. Mimo sprzeciwu ówczesnych władz rządzących Polską i odebrania samochodu na ten dzień, strażacy nekielscy czynnie uczestniczyli w uroczystości.

OSP Nekla po Przełomie

27 stycznia 1988 roku OSP Nekla otrzymała samochód marki Star 244. 17 maja 1989 roku z okazji sześćdziesięciolecia OSP Nekla, Zarząd Główny Związku Ochotniczych Straży Pożarnych odznaczył jednostkę Ochotniczej Straży Pożarnej w Nekli złotym medalem "Za Zasługi dla Pożarnictwa". 26 czerwca 1988 roku jednostka OSP z Nekli wzięła udział w zawodach wojewódzkich w Poznaniu. Po wyśmienitym występie i drobnym błędzie sędziowskim zespół zajął 2. miejsce, przegrywając ze zwycięzcą tylko o 0,02 sekundy.

7 kwietnia 1995 roku w sali Nekielskiego Ośrodka Kultury nastąpiło podpisanie porozumienia pomiędzy jednostkami OSP rejonu wrzesińskiego a przedstawicielem Państwowej Straży Pożarnej o włączeniu OSP do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Akt porozumienia podpisali: Wójt Nekli - p. Ryszard Kordus, komendant rejonowej PSP we Wrześni - druh Henryk Zasada oraz naczelnik OSP w Nekli - druh Czesław Borkowski.

14 grudnia 1996 roku wieloletni naczelnik nekielskiej straży, druh Czesław Borkowski, za długoletnią działalność i wybitne zasługi dla ochrony przeciwpożarowej został odznaczony przez Prezydium Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej - Złotym Znakiem Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP. Delegacje OSP uczestniczą także w obchodach świąt państwowych i rocznicach upamiętniających ofiarę krwi złożoną przez przodków w Nekli i Małej Górce. Na ostatnich zawodach sportowo-pożarniczych 20 września 1998 roku, które odbyły się na boisku we Wrześni, w starym układzie rejonowym, druhowie OSP Nekla zdobyli złoty medal, wygrywając zawody z czasem 105 s., sztafeta 64 s., a ćwiczenia bojowe 41 s.

Z okazji 80-lecia powstania Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP, w sali Nekielskiego Ośrodka Kultury w sobotę 31 marca 2001 roku odbyło się spotkanie seniorów pożarnictwa z całego powiatu wrzesińskiego.

Wybrane Współczesne Interwencje OSP Nekla

Około godziny 13:38, 28 września, miał miejsce pożar domu jednorodzinnego przy ul. Chopina w Nekli. Ogień pojawił się na poddaszu budynku. Po dotarciu zastępu GBA i GCBA na miejsce zastano pożar na poddaszu budynku, płomienie wydostawały się na zewnątrz. Strażacy podali dwa prądy gaśnicze w natarciu, w tym jeden wewnątrz budynku. Po ugaszeniu pożaru przeprowadzono prace rozbiórkowe z wykorzystaniem drabiny mechanicznej, dokonano pomiarów kamerą termowizyjną oraz detektorem wielogazowym. W interwencji brały udział zastępy trzech jednostek: OSP Nekla, OSP Targowa Góra oraz PSP Września.

Niedziela, 28 grudnia 2025 roku, była dniem pełnym emocji dla służb ratunkowych w Nekli. O godzinie 20:35 pojawiło się zgłoszenie o pożarze sadzy w przewodzie kominowym przy ulicy Gnieźnieńskiej. Do akcji przystąpiły jednostki straży pożarnej, w tym GCBA z OSP Nekla oraz GBA i GCBA z JRG Września. Kolejny alarm rozbrzmiał już następnego dnia, w poniedziałek, 29 grudnia 2025 roku. Tym razem o godzinie 07:09 syreny wezwały straż do hotelu w Barczyźnie, gdzie aktywował się system sygnalizacji pożaru. Po dokładnym przeszukaniu obiektu okazało się, że był to alarm fałszywy.

Noworoczny czwartek, 1 stycznia 2026 roku, przyniósł wyzwanie w postaci izolowanego zdarzenia medycznego w Zasutowie. To właśnie o godzinie 22:42 do akcji wkroczyły siły z GBA z OSP Nekla, GBA z OSP Targowa Górka oraz SLBus z JRG Września. Piątek, 2 stycznia 2026 roku, przyniósł z kolei interwencję w Nekielce, gdzie o godzinie 10:43 zauważono niebezpiecznie pochylone drzewo. Na miejscu zjawił się zastęp GBA z OSP Nekla, który zajął się usunięciem zagrożenia.

tags: #osp #nekla #pozar #ciezarowek