Ochotnicza Straż Pożarna w Woli Mieleckiej – Historia i Działalność

Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Woli Mieleckiej, choć obfitująca w wydarzenia, jest niestety fragmentaryczna w zakresie wczesnych dokumentów. Zarząd Ochotniczej Straży Pożarnej w Woli Mieleckiej nie posiada żadnych dokumentów pisanych, wykazów członków, uchwał zarządu, protokołów z zebrań ani kronik z lat 1898-1939. Kończący się wiek XX był okresem bardzo burzliwym, obfitującym w wiele wydarzeń istotnych dla rozwoju państwowości polskiej oraz życia mieszkańców Woli Mieleckiej. Wskutek tych wydarzeń oraz przesiedleń mieszkańców dokumenty z działalności straży uległy zatarciu. Pozostały jednak przekazy ustne oraz informacje zebrane od osób związanych rodzinie ze strażakami, którzy odeszli na wieczną wartę. Zachowały się również dokumenty oraz zdjęcia dokumentujące działalność jednostki po II wojnie światowej.

Cele i Zadania Ochotniczej Straży Pożarnej

Jednostka OSP w Woli Mieleckiej, podobnie jak inne ochotnicze straże pożarne, ma jasno określone cele i zadania. Prezes zarządu reprezentuje ochotniczą straż pożarną na zewnątrz i kieruje całokształtem prac zarządu.

• Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z instytucjami i stowarzyszeniami.
• Prowadzenie działań ratowniczych podczas pożarów, katastrof, klęsk żywiołowych, innych nadzwyczajnych zagrożeń i nadzwyczajnych sytuacji.
• Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
• Rozwijanie wśród członków OSP kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej i rozrywkowej.
• Uczestniczenie w działalności organów samorządowych i przedstawicielskich.

Początki Działalności i Okres Zaborów

Pewne ślady historii Woli Mieleckiej można odnaleźć w publikacji „Dzieje Ochotniczych Straży Pożarnych” autorstwa Józefa Ryszarda Szaflika. Za oficjalną datę powstania OSP w Woli Mieleckiej przyjmuje się rok 1898. Potwierdzeniem tej daty jest fakt, że w 1928 roku Jan Drop (ur. 1858) otrzymał odznakę za 30 lat służby, co odnotowano w „Kalendarzu strażackim” na 1928 rok.

Bezpośrednią przyczyną zorganizowania straży w Woli Mieleckiej mógł być wielki pożar, który wybuchł 27 września 1897 roku. Akcja gaśnicza trwała kilkanaście godzin i zaangażowała jednostki straży pożarnej z pobliskich miejscowości. W książce „Dzieje OSP w Mielcu 1868-1987” Jan Magda wspomina, że w tamtym czasie naczelnikiem OSP Mielec był dr Stanisław Nowaczyński, który odegrał kluczową rolę w organizacji jednostek strażackich w powiecie mieleckim. Prawdopodobnie w organizację straży zaangażowana była również rodzina Rydlów, posiadająca majątek w Woli Mieleckiej.

W okresie zaborów tworzenie organizacji strażackiej było ważnym wydarzeniem społecznym, ponieważ sprzyjało budzeniu ducha narodowego. Straż prowadziła musztrę, uczestniczyła w uroczystościach kościelnych i państwowych. Już w 1908 roku jednostka posiadała czterokołową sikawkę, wiadra na wodę i 15 kompletów mundurów. W 1912 roku jednostka wzbogaciła się o nową sikawkę czterokołową, lepiej wyposażoną niż poprzednia.

Okres Międzywojenny i II Wojna Światowa

Wybuch I wojny światowej spowodował, że wielu strażaków zostało wcielonych do armii austriackiej. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku jednostka wznowiła swoją działalność, rozbudowując strukturę i sprzęt. W latach 20. OSP w Woli Mieleckiej urządziła świetlicę w mieszkaniu strażaka Józefa Partyki, gdzie zainstalowano radio lampowe. Funkcję naczelnika pełnili w tym czasie Mateusz Czechura i Julian Bąk.

Niestety, wybuch II wojny światowej zahamował rozwój straży. Okupant niemiecki wprowadził liczne restrykcje, jednak OSP nadal działała, organizując warty i współpracując z ruchem oporu. W czasie przesunięcia frontu sprzęt pożarniczy został zniszczony lub zrabowany przez wojska radzieckie.

Odbudowa i Rozwój po II Wojnie Światowej

Po zakończeniu działań wojennych, po powrocie z wysiedlenia, Ochotnicza Straż Pożarna zaczęła organizować się na nowo. Rozpoczęła działalność, wybierając nowy zarząd, którego prezesem został Tadeusz Karwacki, naczelnikiem Roman Tomczyk, zastępcą Walenty Wnuk, a sekretarzem Józef Mazur.

W posiadaniu jednostki OSP znajduje się historyczny dokument wystawiony przez Zarząd Gminy w Mielcu, potwierdzający przyjęcie wniosku w sprawie rejestracji szkód wojennych w 1945 roku na kwotę 9 805 zł, podpisany przez wójta Juliana Osmolę i opieczętowany pieczęcią owalną.

Nowa Siedziba i Działalność Kulturalna

Jednostka swoje lokum znalazła w baraku szkolnym, gdzie w kantorku członkowie OSP spotykali się i organizowali zespół amatorski pod kierownictwem druha Józefa Mazura. Członkowie OSP, wspólnie z mieszkańcami, zbierali pieniądze na zakup baraku, co doprowadziło do postawienia budynku w miejscu spalonej szkoły i przeznaczenia go na potrzeby wsi oraz OSP. Zarząd organizował zabawy taneczne i występy zespołu artystycznego, a uzyskane środki przeznaczał na zakup sprzętu pożarniczego, m.in. sikawki ręcznej, przy dużej pomocy ówczesnego Inspektora Pożarnictwa Tadeusza Witka, pracującego przy Starostwie Powiatowym w Mielcu.

W tym czasie funkcję naczelnika OSP przyjął Walenty Wnuk. Walne zebranie w 1954 roku pozostawiło skład zarządu bez zmian, natomiast ukierunkowało jego pracę na pozyskiwanie środków na rozwój jednostki. W roku 1961 wiceprezesem został Andrzej Gruszecki, a naczelnikiem Kazimierz Niedbała.

Szkolenia i Modernizacja Sprzętu

W dalszych latach jednostka szkoliła się nadal, biorąc udział w II Powiatowych Zawodach Pożarniczych, z których zachował się dyplom, datowany na 26 sierpnia 1962 roku. W tym czasie wykonano podwozie do sikawki czterokołowej na zaprzęg konny oraz zakupiono pierwsze mundury strażackie i czapki dla członków. Na tym wozie rekwizytowym możliwe było już przewożenie motopompy, którą zakupiono w 1958 roku, oraz innego sprzętu pożarniczego.

Gdy w Woli Mieleckiej wybudowano nową szkołę, barak przeznaczono dla straży pożarnej, gdzie przeniesiono sprzęt z budynku gospodarczego szkoły. W baraku organizowano też zabawy, na które ściągała młodzież i dorośli z całej okolicy. Ten drewniany barak, w którym uczyło się wiele dzieci z Woli Mieleckiej i w którym przechowywano sprzęt strażacki oraz odbywały się zabawy i zebrania strażackie, nie dotrwał do naszych czasów. Nadgryziony zębem czasu, został przeznaczony do rozbiórki.

Budowa Domu Strażaka

Wcześniej jednostka OSP uzyskała z Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Mielcu działkę, a po usilnych staraniach w 1968 roku także zezwolenie na budowę Domu Strażaka. W ścianach Domu Strażaka wmurowane są pustaki przeznaczone niegdyś na tę budowę przez Gromadzką Radę Narodową w Podleszanach, w czasach, gdy jej przewodniczącym był mieszkaniec Woli Mieleckiej, Roman Tomczyk.

W 1968 roku wybudowano pomieszczenie garażowe z zastropieniem, a w roku następnym przystąpiono do budowy piętra całego obiektu. W latach następnych wykonano prace instalacyjne i wykończeniowe. Na ówczesne pieniądze koszt budowy tego obiektu wynosił 1 550 tys. zł, z czego 560 tys. zł otrzymano z dotacji byłego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Gminy Mielec, a około 450 tys. zł pochodziło ze środków własnych, pozyskiwanych przez OSP z organizowanych zabaw. W czynie społecznym przez cały czas budowy wypracowano kwotę około 540 tys. zł, realizując prace przy wykopie fundamentów, ich ubiciu, wylewaniu i ubijaniu stropów oraz podczas prac niwelacyjnych terenu.

Uroczyste oddanie obiektu do użytku miało miejsce 26 czerwca 1976 roku.

tags: #osp #wola #leczeszycka