Celem zawodów sportowo-pożarniczych Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) jest doskonalenie umiejętności obsługi sprzętu, popularyzacja zagadnień ochrony przeciwpożarowej, a także ocena stanu wyszkolenia pożarniczego. Regulamin zawodów podkreśla, że są one formą intensywnego szkolenia pożarniczego.
W zawodach mogą brać udział członkowie Ochotniczych Straży Pożarnych, zazwyczaj w wieku powyżej 16 lat. W przypadku zawodników niepełnoletnich wymagana jest zgoda rodziców lub opiekunów prawnych. Niektóre funkcje w drużynie mogą wymagać ukończonych 18 lat.
Drużyna składa się zazwyczaj z 8 osób, z możliwością dodania zawodnika rezerwowego, który nie jest obowiązkowy, ale jego obecność jest zdecydowanie rekomendowana. W niektórych przypadkach drużyna może liczyć od 8 do 10 osób, włączając zawodnika rezerwowego i mężczyznę obsługującego motopompę (nieobowiązkowo). Startujący zawodnicy powinni posiadać odpowiednie oznaczenia funkcyjne.
Przebieg Ćwiczenia Bojowego
Ćwiczenie bojowe, często nazywane „bojówką”, to widowiskowa konkurencja, której celem jest między innymi strącenie pachołków i obrócenie/złamanie tarczy prądem wody. Wymaga to strącenia czterech pachołków drogowych ustawionych na stabilnych podstawach oraz obrócenia lub złamania tarczy obrotowej.
Konkurencja polega na strąceniu pachołków i obróceniu/złamanie tarczy prądem wody. Należy to zrealizować poprzez zassanie wody z zewnętrznego zbiornika, podanie jej na linię główną zakończoną rozdzielaczem, z którego wyprowadzone są dwie linie gaśnicze. Podczas zawodów organizator zapewnia zbiornik, podest, pachołki i tarczę obrotową.
Każdy zawodnik pokonuje dystans 50 metrów. Pierwszy zawodnik rozpoczyna bieg z prądownicą, która jest przekazywana kolejnym zawodnikom aż do pokonania całego dystansu. Kluczowe jest, aby przekazanie prądownicy nastąpiło w wyznaczonej strefie zmiany, w przeciwnym razie naliczane są punkty karne.
Oprócz pokonania dystansu 50 metrów, każdy zawodnik ma do wykonania dodatkowe zadanie. Może to być pokonanie drewnianej ściany o wymiarach 1,5 m x 1,5 m lub podłączenie odcinka węża W-52 do wyjścia rozdzielacza i podłączenie prądownicy do węża (kolejność tych czynności jest dowolna).
Wśród innych elementów toru przeszkód mogą znajdować się tyczki mocowane na stałe z podstawą (3 sztuki), płotek, rów oraz równoważnia.
Zadania Poszczególnych Zawodników
Poniżej znajduje się krótkie omówienie zadań poszczególnych zawodników, które ma na celu zorientowanie się w ich roli, ale nie zastępuje szczegółowego regulaminu.
Łącznik
Zadaniem łącznika jest budowa linii głównej, czyli linii od nasady motopompy do rozdzielacza. Buduje ją we współpracy z rozdzielaczowym. Łącznik zabiera z podestu wąż W-75, unosi go i rozwija w kierunku natarcia. Jedną końcówkę podłącza do motopompy, a z drugą biegnie w kierunku rozdzielacza, rozwijając wąż na całą długość. Następnie łączy końcówkę z odcinkiem W-75 rozwiniętym przez rozdzielaczowego.
Rozdzielaczowy
Rozdzielaczowy jest odpowiedzialny za budowę linii głównej. Zabiera z podestu rozdzielacz oraz jeden odcinek węża W-75, następnie biegnie na wysokość końca pierwszego odcinka węża rozwijanego przez łącznika. Stawia rozdzielacz na ziemi i w kierunku natarcia rozwija zabrany z podestu odcinek, zostawiając jedną z końcówek na ziemi. Z drugą końcówką i rozdzielaczem biegnie w miejsce orientacyjnego ustawienia rozdzielacza, ustawia go na ziemi za linią i łączy z linią główną.
Mechanik
Mechanik uczestniczy w budowie linii ssawnej. Jego zadaniem jest przeniesienie smoka ssawnego i dwóch kluczy do łączników w miejsce łączenia smoka z pierwszym odcinkiem węża ssawnego. Mechanik czeka na odbiór smoka i przekazanie kluczy do łączników rocie budującej linię ssawną.
Rota I
Rota I ma za zadanie zbudowanie pierwszej linii gaśniczej. Przodownik zabiera prądownicę i odcinek węża W-52, udaje się na wysokość rozwinięcia pierwszego odcinka, rozwija wąż w kierunku natarcia, pozostawiając jedną końcówkę na ziemi. Z drugą biegnie w kierunku natarcia i podłącza do prądownicy. Po rozwinięciu zajmuje stanowisko gaśnicze i zgłasza gotowość.
Pomocnik roty zabiera z podestu odcinek węża W-52, biegnie na wysokość rozdzielacza, rozwija wąż i łączy jedną końcówkę do lewej nasady rozdzielacza. Z drugą końcówką biegnie w kierunku natarcia, rozwijając wąż na całą długość. Po rozwinięciu łączy z odcinkiem węża rozwiniętym przez przodownika roty.
Rota II
Rota II wykonuje najwięcej pracy. Jej zadaniem jest zbudowanie linii ssawnej i drugiej linii gaśniczej. Po zbudowaniu linii ssawnej i zanurzeniu jej w wodzie, przystępuje do budowania drugiej linii gaśniczej, analogicznie do roty I. Po zbudowaniu linii gaśniczej zadaniem przodownika jest strącenie czterech pachołków.
Meldunek i Komendy Dowódcy Drużyny
Ćwiczenie rozpoczyna się od meldunku dowódcy o gotowości drużyny. Sędzia odbierający meldunek wydaje zgodę na rozpoczęcie ćwiczenia. Następnie sędzia startowy wydaje komendę do startu.
Drużyna w uzbrojeniu osobistym ustawia się w kolejności pełnionych funkcji przed linią startu. Dowódca drużyny melduje sędziemu o gotowości do rozpoczęcia ćwiczenia. Po otrzymaniu zgody słowem "rozpoczynać", dowódca wydaje rozkaz.
Przykładowy, szczegółowy rozkaz dowódcy drużyny, zgodnie z regulaminem, może brzmieć:
„Baczność! Stanowisko wodne przy zbiorniku, rozdzielacz na wysokości dwóch odcinków W-75, linie gaśnicze z dwóch odcinków W-52, rota I obrócenie/załamanie tarczy, rota II przewrócenie pachołków, na linię startu w tył rozejść się!”
Warto zwrócić uwagę na precyzję poleceń. Na przykład, powinno być "obrócenie/załamanie tarczy" (a nie załamanie/obrócenie) i "przewrócenie pachołków" (a nie stracenie). Choć różnice mogą wydawać się drobne, większość drużyn nie zwraca uwagi na poprawność wydawanych rozkazów, a sędziowie mogą przyznawać punkty karne za błędy w tym elemencie. Przegranie zawodów z powodu takiego niedopatrzenia, mimo najlepszych czasów, jest możliwe i nieprzyjemne.
Wydanie błędnego rozkazu lub niewłaściwy rozkaz traktowane jest jako błąd, określany jako "Niewłaściwe wydanie rozkazu".
W starszych regulaminach można było spotkać komendę ".....w tył rozejść się", ale w nowszych jest ona zazwyczaj bardziej rozbudowana i opisana słowo po słowie.
W niektórych sytuacjach, zwłaszcza w przypadku drużyn MDP (Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych) w wieku 12-16 lat, praktykowany jest meldunek dowódcy do sędziego: "Drużyna gotowa do zawodów". Sędzia udziela odpowiedzi, a następnie dowódca, posiadając gwizdek, daje sygnał do rozpoczęcia ćwiczenia bojowego. Jednakże, na wielu zawodach komendy w takiej formie nie są stosowane.
Ważne jest, aby pamiętać, że wszystko zależy od interpretacji sędziego i specyfiki danych zawodów.
Punktacja i Wyniki
W każdej konkurencji możliwe jest otrzymanie punktów karnych. Punkty karne przyznawane są za wykonanie czynności niezgodnych z regulaminem. Jeden punkt karny jest równy jednej sekundzie dodanej do czasu.
Uzyskanie nawet najlepszego czasu może nie zagwarantować wysokiego miejsca, jeśli drużyna otrzyma kilkadziesiąt punktów karnych. Aby uniknąć punktów karnych, należy trenować zgodnie z wytycznymi regulaminu, ponieważ utrwalenie błędnych nawyków jest trudne do naprawienia.
Wynik końcowy to suma uzyskanych czasów w ćwiczeniu bojowym i sztafecie pożarniczej, z uwzględnieniem punktów karnych. Im mniejsza liczba punktów, tym wyższe miejsce zajmuje drużyna.
Dodatkowe Informacje o Zawodach
Co cztery lata organizowane są krajowe zawody sportowo-pożarnicze OSP. Uzyskiwane czasy podczas tych zawodów są imponujące - najlepsze drużyny wykonują ćwiczenie bojowe w czasie poniżej 30 sekund, a sztafetę w okolicach 51 sekund.
Najnowszą wersję regulaminu zawodów sportowo-pożarniczych OSP (OSP-1/2011) można znaleźć w oficjalnych źródłach. Przed zawodami krajowymi w 2019 roku kolegium sędziów zawodów strażackich ZOSP RP przygotowało uściślenia do regulaminu, mające na celu zapewnienie jednolitej interpretacji przepisów na wszystkich szczeblach zawodów.
Regulamin zawodów umożliwia organizację dodatkowych zawodów, takich jak memoriały, puchary czy ligi.
Zawody sportowo-pożarnicze OSP stanowią jedną z wielu aktywności podejmowanych przez strażaków. Można je traktować jako formę rozrywki i integracji, ale także jako sposób na doskonalenie umiejętności. Ćwiczenie bojowe w pewnym stopniu przypomina rozwinięcia taktyczne spotykane podczas akcji gaśniczych. Udział i treningi do zawodów sportowo-pożarniczych z pewnością mogą stanowić dobrą formę przygotowania do działań ratowniczo-gaśniczych.
tags: #osp #zawody #strazackie #meldunek