Początki i założenie jednostki
W sierpniu 1954 roku Ochotnicza Straż Pożarna w Zubrzycy Wielkiej, gmina Szudziałowo, została powołana do życia. Impulsem do utworzenia jednostki był pożar spowodowany wyładowaniami atmosferycznymi, do którego doszło podczas żniw. Pożar wybuchł w porze obiadowej, gdy większość żniwiarzy była w domu, a w jednym z gospodarstw spłonęła stodoła, choć w części udało się uratować budynek mieszkalny. Wspomniany wypadek pokazał, że dysponując jedynie wiadrami z wodą, nie uda się wygrać z żywiołem.
Do zebrania założycielskiego doprowadził jeden z mieszkańców wsi - Dominik Sawicki, który podczas pełnienia służby wojskowej w okresie przedwojennym odbył przeszkolenie strażackie. Uczynił to przy wsparciu i życzliwości Komendy Powiatowej Straży i przewodniczącego gromadzkiej rady narodowej.

Rozwój sprzętowy i infrastrukturalny
Pierwsze wyposażenie i budowa remizy
Już w roku następnym straż otrzymała pierwszą motopompę produkcji angielskiej o niskiej wydajności 200 l/min, która była trzymana w baraku przekazanym przez strażnicę Wojsk Ochrony Pogranicza. Stanowiła ona jednak znaczące wsparcie w ochronie przeciwpożarowej.
W 1956 roku na szczeblu powiatowym zapadła decyzja o budowie remizy. Mieszkańcy wsi, nie tylko strażacy, czynnie uczestniczyli w pracach budowlanych oraz przewozili materiały konną furmanką. W garażu nowo zbudowanej remizy najpierw pojawiła się konna platforma, potem wycofana z wojska tzw. Doczka (produkcji amerykańskiej), aż wreszcie zastąpił ją nowy ŻUK.
Modernizacja floty i wejście do KSRG
- W 1994 roku budynek strażnicy został rozbudowany, a jednostka wyposażono w samochód gaśniczy GBAM 2/8+8 Star 26p z 1973 roku.
- W tym samym roku, za zaangażowanie w ochronę przeciwpożarową, OSP Zubrzyca Wielka została odznaczona Brązowym Medalem za Zasługi.
- W 2001 roku jednostka została włączona w struktury Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG).
- W 2008 roku jednostka otrzymała podwozie samochodu Star 244 z 1991 roku, które zostało skarasowane przez firmę BONEX na samochód ratowniczo-gaśniczy GBA 2,5/16.
- W 2020 roku jednostka została doposażona w nowy średni samochód ratowniczo-gaśniczy GBA 4,6/30 na podwoziu MAN TGM 18.320.

Współczesna działalność i osiągnięcia
Struktura i zakres działania
Obecnie jednostka OSP KSRG Zubrzyca Wielka typu S-1 liczy 44 czynnych członków. Jest to młoda drużyna, która stale się rozwija, szkoli i podnosi kwalifikacje. Terenem działania jednostki jest gmina Szudziałowo oraz powiat sokólski, a jednostka położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie granicy państwa z Republiką Białorusi.
OSP Zubrzyca Wielka- Pokaz wyposażenia bojowego
Działania prewencyjne i społeczne
Poza wyjazdami do zdarzeń, druhowie propagują wiedzę z zakresu ochrony przeciwpożarowej wśród dorosłych mieszkańców okolicznych wsi, a także młodzieży szkolnej. Uczestniczą również w organizacji festynów, podczas których przeprowadzane są pokazy czy zawody sportowo-pożarnicze lokalnych jednostek. Podkreślono, że bycie strażakiem ochotnikiem to nie tylko zaszczyt, ale przede wszystkim ogromna odpowiedzialność, wymagająca wielu godzin spędzonych na szkoleniach, wyjazdach do akcji oraz działaniach prewencyjnych.
Sukcesy sportowe
Drużyna sportowa OSP Zubrzyca Wielka osiąga wysokie wyniki we współzawodnictwie powiatowym i wojewódzkim. Druhowie stworzyli zaplecze sprzętowe umożliwiające uprawianie sportu, a tym samym możliwość rozwoju sprawności koniecznej w pożarnictwie.
Trzykrotnie, jako zwycięzca zawodów na szczeblu powiatowym (gdzie jednostka jest liderem od 2010 roku), OSP Zubrzyca Wielka reprezentowała powiat sokólski w zawodach wojewódzkich:
- W 2015 roku zajęła III miejsce.
- W 2018 roku zajęła I miejsce.
W 2019 roku jednostka OSP reprezentowała województwo podlaskie podczas Krajowych Zawodów, które odbyły się w Polanicy Zdroju, gdzie na 19 startujących drużyn zajęła bardzo wysokie 4 miejsce ze stratą 23 setnych sekund do najniższego miejsca na podium.

Uroczystości jubileuszowe 70-lecia
W niedzielę (14.07) Ochotnicza Straż Pożarna z Zubrzycy Wielkiej świętowała wyjątkowy jubileusz 70-lecia powstania. Uroczystości rozpoczęły się od mszy św. w kościele parafialnym pw. NMP Pośredniczki Łask i św. Agaty w Minkowcach. Po nabożeństwie uczestnicy wydarzenia zebrali się przed remizą OSP w Zubrzycy Wielkiej. Renata Czaban-Tarasewicz, Wójt Gminy Szudziałowo, powitała gości.
Mirosław Surowiec, Prezes Zarządu OSP w Zubrzycy Wielkiej, przedstawił 70-letnią historię działalności jednostki. Podkreślił, że jubileusz jest nie tylko okazją do wspomnień i refleksji, ale także do wyrażenia wdzięczności wszystkim, którzy przyczynili się do rozwoju i sukcesów jednostki. Wyraził serdeczne podziękowania za udział w wydarzeniu, ze szczególnym uwzględnieniem duchowego wsparcia czcigodnych księży. Obecność wszystkich gości była dowodem uznania i docenienia pracy strażaków.
Prezes wspomniał także instytucje i organizacje, które wspierały jednostkę finansowo i materialnie, co pozwoliło na zakup najnowocześniejszego sprzętu ratowniczo-gaśniczego. Podziękował za to Gminie Szudziałowo, Powiatowi Sokólskiemu, Komendzie Głównej PSP oraz Urzędowi Marszałkowskiemu Województwa Podlaskiego. Złożył również podziękowania wszystkim mieszkańcom Zubrzycy Wielkiej i okolic za nieustające wsparcie i zaufanie.
Wicestarosta złożył wyrazy ogromnego uznania wszystkim druhnom i druhom, którzy przez lata wkładali swoje serce i energię w działalność straży. Zwracając się do mieszkańców, przekazał, że to ich zaufanie i wsparcie są dla strażaków motorem do działania, a bez wyrozumiałości i cierpliwości rodzin misja ochotników nie byłaby możliwa. W imieniu Zarządu Powiatu Sokólskiego wręczył grafiki pamiątkowe prezesowi Mirosławowi Surowcowi oraz druhowi Wojciechowi Sawickiemu - Naczelnikowi OSP w Zubrzycy Wielkiej, który po 34 latach pełnienia funkcji kierowcy w jednostce, odchodzi na emeryturę.
Podczas uroczystości przypomniano, że przez siedemdziesiąt lat jednostka przeszła długą drogę, a jej przodkowie stawali przed wieloma wyzwaniami, często ryzykując własnym życiem, by ratować innych.
