Zespół Pałacowo-Parkowy w Runowie Krajeńskim, obiekt o bogatej historii sięgającej wieków, stał się areną dramatycznego zdarzenia. W piątek 26 stycznia 2024 roku doszło do pożaru w części hotelowej kompleksu, który na szczęście nie pociągnął za sobą ofiar śmiertelnych, lecz spowodował znaczne straty materialne.
Rys historyczny i architektoniczny Zespołu Pałacowego
Architektura i wystrój Pałacu Runowo idealnie oddaje jego ciekawą i intrygującą historię. Pierwsze założenia na terenie dawnego folwarku w Runowie Krajeńskim ponoć sięgały XIV wieku, a pierwszymi wzmiankowanymi właścicielami byli cystersi.
Od drewnianego dworu do renesansowego zamku
Na przełomie XVI/XVII wieku Jan Orzelski zbudował murowany, obszerny dwór renesansowy. Powstał on w miejsce dawnej budowli drewnianej, która uległa zniszczeniu w pożarze. Nowy obiekt wówczas nosił miano zamku. Na ścianie północnej zachowała się kamienna płyta erekcyjna z podaną datą 1595 rok, mówiąca o fundacji przez Jana Orzelskiego. Data ta świadczy zapewne o tym, że w tym roku wmurowano kamień węgielny pod przyszły pałac. Park prawdopodobnie został założony w okresie budowy dworu.
Przebudowa i rozwój w XIX wieku
W 1860 roku dwór został przebudowany z inicjatywy ówczesnych właścicieli - rodziny von Bethmann-Hollweg, zyskując formę pałacową. Z pierwowzoru zachowały się częściowo piwnice sklepione kolebkowo oraz mury sięgające wysokości gzymsu koronującego.
Zniszczenia wojenne i powojenny los
Niestety, rok 1945 był początkiem końca świetności pałacu - obiekt został podpalony przez cofające się wojska niemieckie. Został on ostatecznie zrujnowany w latach powojennych. Przejęcie przez PRL również nie pomogło pałacowi, a po okresie PRL-u sytuacja ulegała dalszemu pogorszeniu.
Współczesny wygląd i funkcjonowanie kompleksu
Obecnie Pałac Runowo znajduje się w rękach prywatnych. Dziś stanowi kunsztownie odrestaurowany kompleks pałacowo-konferencyjny, który idealnie oddaje klimat atmosfery pałacu z minionego wieku w nowoczesnym i komfortowym wydaniu. Na terenie dawnego folwarku zachowane są również ruiny pałacu, które zostały ogrodzone ze względów bezpieczeństwa i podświetlone, by ładnie wyglądały, lecz z powodów finansowych pozostawiono je samemu sobie. Po sprywatyzowaniu kompleksu zajęto się przygotowaniem części hotelowo-restauracyjnej w zabudowaniach gospodarczych, a także parkiem ze starodrzewem i stawem.
Pożar w części hotelowej Pałacu Runowo Krajeńskie (26 stycznia 2024)
Przebieg zdarzenia i akcja ratunkowa
Do zdarzenia doszło w piątek 26 stycznia rano. O godzinie 4:24 do Stanowiska Kierowania PSP w Sępólnie Krajeńskim wpłynęło zgłoszenie o pożarze sauny w budynku przyhotelowym w Zespole Pałacowo-Parkowym w Runowie Krajeńskim. Paliło się wyposażenie pomieszczenia, w których znajdują się sauny, oraz częściowo basen, który jest połączony z miejscem na sauny. Wyposażenie tych pomieszczeń uległo spaleniu.
Przed przybyciem zastępów straży pożarnej z budynku ewakuowano 15 osób. Na szczęście, nikt nie ucierpiał na zdrowiu w wyniku pożaru. Na miejscu działało siedem zastępów straży pożarnej z PSP Sępólno Krajeńskie, OSP Więcbork, OSP Suchorączek, OSP Runowo Krajeńskie i OSP Sypniewo. Działania gaśnicze zakończyły się przed godziną 8:00, choć jedna jednostka straży zabezpieczała miejsce zdarzenia do przed 9:30, jak poinformował kpt. Robert Liss z KP PSP Sępólno Krajeńskie.
Leśnicy i strażacy kontra ogień. Kulisy akcji gaśniczej
Skutki pożaru i wstępne ustalenia
Mimo braku osób poszkodowanych, pożar spowodował duże straty materialne. Na miejscu działania prowadziła również policja. Wstępnie przypuszcza się, że przyczyną pożaru mogła być awaria instalacji elektrycznej lub pieca, ponieważ do pomieszczeń, w których pojawił się ogień, nikt z zewnątrz nie miał wstępu, co wyklucza podpalenie. Pomieszczenie, w którym pojawił się pożar, nie ma okien i było zamknięte, co potwierdził Wiesław Szczepaniuk z Komendy Powiatowej Policji w Sępólnie Krajeńskim. Na chwilę obecną przyczyny pożaru nie są jeszcze ostatecznie znane, a sprawę wyjaśniają policja i straż pożarna.
Obecny status Zespołu Pałacowo-Parkowego
Obecnie cały zespół pałacowo-parkowy jest na sprzedaż i nie prowadzi działalności. Trwa ustalanie rozmiarów szkód i dalszych losów obiektu po styczniowym pożarze.