Piosenki o strażakach, a w szczególności te związane z Ochotniczymi Strażami Pożarnymi (OSP), stanowią ważny element polskiej kultury i folkloru. Często łączą w sobie motywy bohaterstwa, poświęcenia i ciężkiej pracy, z przymrużeniem oka opisując codzienność strażaków, ich przygody oraz niecodzienne sytuacje, z którymi muszą się mierzyć. Teksty te bywają pełne humoru, ale też oddają szacunek dla trudnego zawodu i misji niesienia pomocy.
Jednym z klasycznych przykładów takiej piosenki, która z humorem przedstawia akcję gaśniczą i perypetie strażaków, jest utwór opisujący pożar na warszawskiej Tamce.
Tekst piosenki: „Na Tamkie, pod trzynasty”
Poniżej przedstawiamy pełny tekst piosenki, która w barwny i żartobliwy sposób relacjonuje akcję gaśniczą w sercu Warszawy, ukazując zarówno chaos pożaru, jak i charaktery strażaków oraz postronnych obserwatorów.
Wezwanie i dojazd
Na Tamkie, pod trzynasty, pożarny straż wezwali.
Z ratusza pełnym gazem my, dzwoniąc, wyjechali,
prujemy przez Trębackie, Krakowskim zapychamy
i przez Karowe na dół na Tamkie zajeżdżamy.
Scena pożaru
A tu się pali jak cholera, jak cholera, jak cholera,
ogień wali jak cholera, nie wiadomo skąd.
Naród stoi, łeb zadziera, łeb zadziera, łeb zadziera,
a tu się pali jak cholera, z każdej strony swąd.
Początek akcji
Przez naród zaczynamy na grandę się przepychać,
a dym pieroński taki, że nie ma czym oddychać,
więc łapiem za toporki, już poszła w ruch drabina
i cała operacja na dobre się zaczyna.
Nieszczęsny ratunek
A wtem na trzecim piętrze gość jakiś z okna drze się:
„Ratunku, bo się spalę, zajęli spodnie mnie się”.
Więc krzyczę „Skacz pan w siatkę!” do niego pełnym głosem,
on skoczył, ale obok i zarył w jezdnię nosem.
Tymczasem z drugiej strony nadjeżdża pogotowie,
gość leży na asfalcie i ma dwie dziury w głowie.
Poszukiwanie babci
Wtem nagle, jak nie wrzaśnie przy ludziach bez krępacji:
„Ratunku! Moja babka została w ubikacji!”.
Więc Franek po drabinie w zmoczonym kombinezie
po tego gościa babkę na grandę w ogień lezie.
Za dziesięć minut wraca, przynosi parę kapci,
i mówi do faceta, że to są resztki z babci.
Niespodziewany zwrot akcji
A babcia była wtedy daleko od chałupy,
bo wyszła jeszcze z rana do jatki po zakupy.
I wraca, z pyskiem na nas „Nie lejcie tyle wachy!*
Bielizna jest na strychu, zmoczycie moje łachy!”
*uwaga: „wacha” w tym kontekście to potocznie woda do gaszenia.
Humorystyczne zakończenie wątku babci
Więc Franek słysząc babki piekielne awantury
z powrotem po drabinie zapycha znów na górę,
a w dwie minuty potem do babki z góry woła:
„Bielizna jest już sucha, ale babcia będzie goła!”
(Dopisek, często wypowiadany w humorystycznej interpretacji piosenki): Babcia będzie szła po Marszałkowskiej ulicy goła, niech ja skonam...
"Remiza. Zawsze w akcji!" – Czadoman – Teledysk
Zakończenie akcji gaśniczej
Męczyli my się długo na Tamce, pod trzynastym,
a pożar był widoczny nad całym prawie miastem,
toporki były w ruchu, ulica była w wodzie,
walczyli my z tym ogniem, aż podziw był w narodzie.
Podsumowanie wysiłku strażaków
Trzy godziny my walczyli, my walczyli, my walczyli,
Bo strażaki w takiej chwili bardzo dzielne są.
Wszyscy my się popocili, popocili, popocili,
trzy godziny my gasili, aż się spalił dom.
(Tekst udostępniony przez Iwonę.)
Analiza i kontekst piosenki
Tekst piosenki "Na Tamkie, pod trzynasty" to doskonały przykład ludowego humoru i autentycznego opisu pracy strażaków, choć oczywiście przerysowanego. Wspomniane warszawskie lokalizacje - Tamka, Trębacka, Krakowskie Przedmieście, Karowa - nadają jej lokalny, realistyczny koloryt, jednocześnie kontrastując z absurdalnymi elementami fabuły, takimi jak skaczący obok siatki człowiek czy zagubiona, a następnie zagniewana babcia. Piosenka podkreśla dzielność strażaków, ich trud i poświęcenie, jednocześnie bawiąc słuchaczy komicznymi scenkami.
Tego typu utwory są często śpiewane podczas spotkań OSP, festynów czy innych wydarzeń, budując wspólnotę i podtrzymując tradycję. Stanowią one nie tylko rozrywkę, ale także formę upamiętnienia i docenienia służby strażaków, którzy na co dzień ryzykują życie dla bezpieczeństwa innych.
tags: #piosenki #o #strazakach #z #osp