W przypadku nowoczesnych wózków widłowych zasilanych akumulatorami litowymi, wydłużenie ich żywotności i utrzymanie wysokiej wydajności stanowi istotne wyzwanie. Przeładowanie lub niedoładowanie akumulatora znacząco skraca jego żywotność i negatywnie wpływa na jego parametry pracy. Marka "Qiancheng power", specjalizująca się w akumulatorach litowych do wózków widłowych, przedstawia szczegółowe wskazówki dotyczące bezpiecznego ładowania oraz opisuje trzy typowe metody ładowania: tradycyjne, oportunistyczne i szybkie.
1. Środki ostrożności podczas ładowania akumulatorów wózków widłowych
Przestrzeganie szeregu środków ostrożności podczas ładowania akumulatorów litowych wózków widłowych jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa osób ładujących oraz ochrony akumulatora i sprzętu. Niewłaściwe postępowanie może prowadzić do poważnych obrażeń, wynikających z obecności niebezpiecznych chemikaliów w akumulatorze lub wadliwego działania sprzętu.
Uszkodzenie akumulatora lub sprzętu ładującego, spowodowane prądem lub palnymi, toksycznymi substancjami chemicznymi, stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa osobistego i całego miejsca pracy. Aby zminimalizować ryzyko, producent akumulatorów wózków widłowych zaleca stosowanie się do poniższych zasad:
- Przed rozpoczęciem ładowania wózek widłowy musi być bezpiecznie zaparkowany w wyznaczonym miejscu.
- Wszystkie pokrywy komory akumulatora powinny być otwarte, aby zapobiec gromadzeniu się gazów podczas ładowania.
- W obszarach ładowania akumulatorów należy zapewnić dostęp do niezbędnego sprzętu bezpieczeństwa, w tym płynu do płukania oczu, zestawu do neutralizacji rozlania chemikaliów oraz gaśnicy.
- Budynek przeznaczony do ładowania akumulatorów musi być odpowiednio wentylowany, aby umożliwić bezpieczne rozproszenie gazów powstających podczas procesu ładowania. Wszystkie pomieszczenia powinny być zgodne z obowiązującymi normami bezpieczeństwa budowlanego i przepisami prawa pracy.
- Sprzęt do ładowania musi być w dobrym stanie technicznym, a złącza nie mogą być uszkodzone.
- Tylko odpowiednio przeszkolony i autoryzowany personel powinien wykonywać czynności związane z ładowaniem i wymianą akumulatorów, potrafiący szybko zidentyfikować potencjalne problemy i wdrożyć odpowiednie procedury reagowania.
- Podczas ładowania akumulatora należy stosować odpowiednie środki ochrony osobistej, takie jak maski, fartuchy i gumowe rękawice, aby zminimalizować ryzyko kontaktu kwasu akumulatorowego ze skórą lub oczami.
- Pracownicy ładujący akumulatory muszą przestrzegać dodatkowych zasad bezpieczeństwa: zakaz palenia, używania otwartego ognia, generowania iskier, korzystania z telefonów komórkowych oraz używania materiałów łatwopalnych i metalowych przedmiotów, które mogą powodować iskrzenie.
2. Rodzaje ładowania akumulatora wózka widłowego
Istnieje kilka metod ładowania akumulatorów wózków widłowych, z których każda ma swoje specyficzne zastosowanie i wymagania.
2.1. Ładowanie konwencjonalne
Jest to najczęściej stosowana i najprostsza metoda ładowania, polegająca na ładowaniu akumulatora przez noc. Proces ten zazwyczaj trwa od ośmiu do dziesięciu godzin, pozwalając na naładowanie akumulatora do 100% pojemności. W trakcie ładowania konwencjonalnego akumulator nagrzewa się, dlatego konieczne jest zapewnienie wystarczającego czasu na jego ostygnięcie przed rozpoczęciem pracy wózkiem. Ta metoda jest odpowiednia dla wózków pracujących na jedną zmianę lub gdy dostępne są dodatkowe akumulatory do wymiany. Ładowanie konwencjonalne przyczynia się do wydłużenia żywotności baterii, jednak może nie być optymalnym rozwiązaniem w przypadku pracy wielozmianowej.
2.2. Szybkie ładowanie
Szybkie ładowanie jest idealnym rozwiązaniem dla pracy wielozmianowej, gdzie czas na pełne naładowanie akumulatora jest ograniczony. Metoda ta wykorzystuje wyższy prąd ładowania, co pozwala na naładowanie akumulatora w ciągu zaledwie pół do czterech godzin. Akumulatory przeznaczone do szybkiego ładowania są wykonane z elementów o zwiększonej wytrzymałości, aby sprostać podwyższonej temperaturze. Kluczowe jest precyzyjne dopasowanie rozmiaru akumulatora i ładowarki do rzeczywistego zużycia energii. Akumulatory poddawane szybkiemu ładowaniu wymagają cotygodniowego wyrównywania poziomu naładowania przez około 6-8 godzin, aby zapobiec zasiarczaniu.
2.3. Ładowanie oportunistyczne
Ładowanie oportunistyczne polega na doładowywaniu akumulatora w momentach, gdy jest to dogodne i możliwe, na przykład podczas przerwy na lunch. Podobnie jak w przypadku ładowania konwencjonalnego, metoda ta skraca czas przestojów wózków widłowych i może eliminować potrzebę zakupu wielu akumulatorów na zmianę. Jest to idealny wybór, gdy wózek jest intensywnie eksploatowany. Podczas ładowania akumulatorów kwasowo-ołowiowych, proces elektrolizy wody przez prąd ładowania może prowadzić do wydzielania się wodoru i tlenu, co stwarza ryzyko pożaru.
3. Zagrożenia związane z ładowaniem akumulatorów
Proces ładowania akumulatorów, zwłaszcza kwasowo-ołowiowych, wiąże się z kilkoma potencjalnymi zagrożeniami:
- Zagrożenie pożarem z powodu wydzielanego ciepła: Podczas ładowania akumulatora generowane jest ciepło w wyniku reakcji egzotermicznej. Nadmierne nagrzewanie może doprowadzić do pożaru.
- Zagrożenie wybuchem z powodu wydzielającego się wodoru: Wodór jest gazem lżejszym od powietrza i unosi się do góry. W połączeniu z tlenem w powietrzu może tworzyć mieszaniny wybuchowe. Dlatego kluczowe jest zapewnienie odpowiedniej wentylacji podczas ładowania.
4. Wymagania dotyczące stanowiska ładowania akumulatorów
Stanowisko do ładowania akumulatorów wózków widłowych to specjalnie przygotowane miejsce, wyposażone w wiele punktów ładowania. Powinno być ono dostosowane do specyficznych zagrożeń związanych z tym procesem. Choć nie ma bezpośredniego zakazu umieszczania stanowiska ładowania w magazynie lub na hali produkcyjnej, wymaga to spełnienia szeregu warunków technicznych i organizacyjnych.
Stanowisko powinno być wyraźnie wyznaczone i oznakowane odpowiednimi znakami informacyjnymi, takimi jak "miejsce ładowania wózków" oraz "zakaz używania otwartego ognia i palenia tytoniu". Konieczne jest zapewnienie wentylacji miejscowej wyciągowej Ex z nawiewem, zgodnie z normą PN-EN 62485-3, która określa wymagania bezpieczeństwa dotyczące akumulatorów i ich instalacji.
Stanowiska powinny być wyposażone w system detekcji wodoru z systemem alarmowania. W promieniu co najmniej 0,5 metra od akumulatora należy zapewnić strefę bezpieczną, eliminując wszelkie potencjalne źródła zapłonu i stosując iskrobezpieczne urządzenia elektryczne.
W pomieszczeniu, w którym znajduje się stanowisko ładowania, zabronione jest prowadzenie prac z użyciem otwartego ognia, spawania, zgrzewania czy cięcia przy pomocy elektronarzędzi. Prace te można przeprowadzać jedynie po odpowiednim zabezpieczeniu i uzyskaniu pozwolenia. Zakazane jest również przechowywanie gazów, cieczy i ciał stałych łatwopalnych, chyba że sporządzono odpowiednią ocenę ryzyka wraz z dokumentem zabezpieczenia przed wybuchem.
Jeśli stanowisko ładowania znajduje się w odległości mniejszej niż 1 metr od dróg transportowych, musi być zabezpieczone konstrukcją stalową z oznakowaniem ostrzegawczym. Osoby odpowiedzialne za ładowanie wózków widłowych muszą przejść odpowiednie szkolenie BHP.
Stanowisko powinno być umieszczone z dala od dróg ewakuacyjnych. W odległości od 1 do 5 metrów od stanowiska należy zapewnić gaśnicę proszkową ABC.
Pomieszczenie lub stanowiska powinny posiadać odpowiednią wentylację zapewniającą bezpieczne warunki lub być wyposażone w wentylację miejscową wyciągową Ex z nawiewem. Konieczne jest również wyposażenie w system detekcji wodoru z systemem alarmowania.
W obszarze co najmniej 0,5 metra od akumulatora należy zapewnić strefę bezpieczną, eliminując źródła zapłonu i stosując iskrobezpieczne urządzenia elektryczne. Zabronione jest prowadzenie prac z użyciem otwartego ognia, spawania, zgrzewania czy cięcia przy pomocy elektronarzędzi.
Przyczyny incydentalnych wybuchów i pożarów często wynikają z czynnika ludzkiego (nieprzestrzeganie zasad BHP i ppoż., brak szkoleń) lub czynnika mechanicznego. Konieczne jest dokładne oszacowanie zagrożenia wybuchem stanowiska i/lub pomieszczenia, zaprojektowanie i wyposażenie ich w odpowiednie rozwiązania, sporządzenie dokumentu zabezpieczenia przed wybuchem oraz zapewnienie odpowiednich szkoleń i okresowych kontroli.
5. Jak bezpiecznie ładować wózki widłowe?
Bezpieczne ładowanie akumulatorów wózków widłowych wymaga przestrzegania określonych procedur, aby uniknąć przeładowania i innych zagrożeń. Należy poznać rodzaje akumulatorów, procedury ładowania i najczęstsze błędy.
5.1. Rodzaje akumulatorów w wózkach widłowych
W wózkach widłowych stosuje się dwa główne typy akumulatorów:
- Akumulatory kwasowo-ołowiowe: Starszy typ, charakteryzujący się dużą masą i mniejszą pojemnością, ale dysponujący dużą mocą chwilową, przydatną przy rozruchu silnika. Są często wybierane ze względu na niższy koszt zakupu i wymagają regularnej konserwacji, w tym monitorowania poziomu elektrolitu. Podczas ładowania mogą wydzielać wodór, co zwiększa ryzyko wybuchu w niewentylowanych przestrzeniach.
- Akumulatory litowo-jonowe: Nowoczesne, lekkie i bardziej pojemne. Charakteryzują się dłuższą żywotnością, możliwością szybkiego ładowania, wysoką wydajnością i odpornością na głębokie rozładowanie. Ich koszt zakupu i recyklingu jest jednak wyższy.
5.2. Napięcia akumulatorów do wózków widłowych
Najczęściej stosowane napięcia akumulatorów to 24 V, 48 V i 80 V. Napięcie to przekłada się na wydajność wózka i moc silnika. Konkretny akumulator dobiera się do masy maszyny, potencjalnego obciążenia i intensywności pracy.
5.3. Procedura ładowania akumulatora w wózku widłowym
Proces ładowania akumulatorów jest stosunkowo prosty i intuicyjny. Wykonanie prac w wyznaczonej kolejności zapobiega iskrzeniu i zwiększa bezpieczeństwo:
- Upewnij się, że wózek widłowy jest wyłączony, a jego systemy sterujące są zabezpieczone przed przypadkowym uruchomieniem (np. przez wyjęcie kluczyka).
- Ładowanie powinien przeprowadzić przeszkolony pracownik w wyznaczonym i wentylowanym miejscu.
- Wybierz prostownik odpowiedni do danego akumulatora.
- Podłącz prostownik najpierw do akumulatora, a następnie do gniazda sieciowego.
- Po zakończeniu ładowania odłącz prostownik od sieci i akumulatora.
5.4. Kiedy należy ładować akumulator w wózku widłowym?
Najlepiej ładować akumulator po zakończeniu zmiany lub konkretnego zadania. Należy unikać całkowitego rozładowania akumulatora, co może negatywnie wpłynąć na jego żywotność. Zaleca się ładowanie przy poziomie pojemności minimum 20%. Podczas ładowania akumulatora pojazd nie może być pozostawiony bez nadzoru.
WAŻNE: Ładowanie poniżej 20% w przypadku akumulatorów kwasowo-ołowiowych może prowadzić do ich trwałego uszkodzenia (sulfatacja płyt).
5.5. Jak długo ładować akumulator?
Czas ładowania zależy od pojemności akumulatora i wydajności prostownika. Starsze urządzenia wymagają ładowania przez około 8-12 godzin. Nowoczesne prostowniki mogą skrócić ten czas i informują o pełnym naładowaniu za pomocą sygnalizacji świetlnej.
6. Wymagania dotyczące stanowiska do ładowania akumulatorów
Stanowisko do ładowania akumulatorów powinno:
- Być odpowiednio wydzielone i oznaczone tablicami ostrzegawczymi.
- Posiadać wentylację zapobiegającą gromadzeniu się wodoru.
- Być wyposażone w gaśnice przystosowane do urządzeń elektrycznych.
- Mieć ograniczony dostęp dla osób postronnych.
UWAGA: Stanowisko do ładowania akumulatorów musi spełniać konkretne wymagania bezpieczeństwa określone w przepisach.
7. Instrukcje bezpieczeństwa podczas ładowania akumulatorów
Podczas ładowania akumulatorów należy zwrócić szczególną uwagę na następujące aspekty:
- Prace można prowadzić tylko na sprawnym i sprawdzonym sprzęcie.
- Pracownicy muszą posiadać odpowiednie środki ochrony osobistej.
- W obrębie strefy ładowania nie można wykonywać czynności zwiększających ryzyko wybuchu, takich jak generowanie iskier, stosowanie otwartego ognia czy palenie tytoniu.
- Podczas podłączania przewodów i zakończenia procesu ładowania należy zachować szczególną ostrożność i postępować zgodnie z zaleceniami producenta.
- Podczas ładowania nie wolno układać żadnych przedmiotów na akumulatorze i prostowniku, zwłaszcza przedmiotów metalowych.
- Cały proces ładowania musi być monitorowany, aby zapobiec przeładowaniu akumulatorów.
8. Wymagane wyposażenie ochronne podczas ładowania akumulatorów wózków widłowych
Pracownicy wykonujący zadania podczas ładowania akumulatorów muszą być wyposażeni w specjalistyczne środki ochrony osobistej. W przypadku akumulatorów kwasowych są to przede wszystkim okulary, rękawice i fartuchy chroniące przed zachlapaniem kwasami. Może być konieczne zastosowanie odzieży zgodnej z normami ATEX, przeznaczonej do pracy w strefach zagrożonych wybuchem.
9. Najczęstsze błędy podczas ładowania wózków widłowych
Najczęstsze błędy popełniane podczas ładowania wózków widłowych obejmują:
- Ładowanie w miejscu niewentylowanym i nieprzeznaczonym do tego celu.
- Podłączanie i odpinanie przewodów w niewłaściwej kolejności, co może prowadzić do iskrzenia lub wybuchu.
- Praca na uszkodzonych przewodach lub z ładowarką niedostosowaną do danego akumulatora.
- Ładowanie w miejscach narażonych na wysokie temperatury, iskry i otwarty ogień.
- Ignorowanie wycieków i niedopatrzenie uzupełnienia elektrolitu w akumulatorach.
- Przeładowanie akumulatora lub dopuszczenie do jego całkowitego rozładowania.
10. Zagrożenia związane z akumulatorami litowo-jonowymi
Wraz ze wzrostem popularności pojazdów i urządzeń zasilanych bateriami litowymi, rośnie świadomość potencjalnych zagrożeń. Choć w sieciach społecznościowych często można znaleźć materiały o płonących smartfonach, rzeczywiste zagrożenia związane z akumulatorami litowo-jonowymi w wózkach widłowych są związane z ich specyfiką użytkowania.
10.1. Główna przyczyna zagrożeń
Głównym zagrożeniem związanym z akumulatorami litowymi jest duża ilość energii, którą przechowują. W skrajnych przypadkach, spowodowanych niewłaściwym użytkowaniem lub czynnikami zewnętrznymi, mogą wystąpić zwarcia prowadzące do samozapłonu. Uwalnianie tlenu podczas niestabilności termicznej może inicjować reakcję łańcuchową.
10.2. Najczęstsze przyczyny awarii i sposoby zapobiegania
- Przeciążenie: Ładowanie akumulatora powyżej dopuszczalnych wartości napięcia może prowadzić do jego samozapłonu. Systemy zarządzania akumulatorem (BMS) zapobiegają przeładowaniu.
- Głębokie rozładowanie: Rozładowanie akumulatora poniżej minimalnego dopuszczalnego napięcia może go uszkodzić. BMS również monitoruje i zapobiega głębokiemu rozładowaniu.
- Ekstremalne temperatury: Narażenie na temperatury powyżej 60°C może spowodować samozapłon. Niskie temperatury mogą uszkodzić akumulator i spowodować niestabilność systemu. Akumulatory litowe powinny być przechowywane w umiarkowanej temperaturze. Wymagane są wersje z ogrzewaniem do pracy w niskich temperaturach.
- Uderzenia lub wstrząsy: Uszkodzenie mechaniczne akumulatora, na przykład w wyniku kolizji, może doprowadzić do przebicia i pożaru. Uderzenie może również uszkodzić BMS. Po poważnym uszkodzeniu stan akumulatora powinien zostać sprawdzony przez specjalistę.
10.3. Postępowanie w przypadku pożaru akumulatora litowego
- Zaleca się używanie specjalnych gaśnic do baterii litowych (AVD - Aqueous Vermiculite Solution), które przywierają do spalin i gaszą ogień.
- W zamkniętych przestrzeniach pożar może być ugaszony przez instalację tryskaczową.
- Inną opcją jest schłodzenie akumulatora, aby zapobiec niekontrolowanemu wzrostowi temperatury.
- Nie należy używać gaśnic do gaszenia pożarów metali, ponieważ ogień baterii litowej ma inny charakter.
- Najskuteczniejszym sposobem jest zapobieganie potencjalnym pożarom.
11. Akumulatory trakcyjne: zagrożenia i bezpieczeństwo
Akumulatory trakcyjne znajdują szerokie zastosowanie w wózkach widłowych, pojazdach elektrycznych i innych urządzeniach. W przypadku akumulatorów kwasowo-ołowiowych, proces ładowania wiąże się z wydzielaniem wodoru i tlenu na skutek elektrolizy wody. Gazy te mogą tworzyć mieszaninę wybuchową w powietrzu. Dodatkowo, w wyniku elektrolizy zmniejsza się ilość wody w elektrolicie, którą należy regularnie uzupełniać.
Podczas ładowania baterii akumulatorowych, ze wszystkich ogniw i baterii wtórnych z elektrolitem wodnym, wydzielają się gazy, głównie wodór i tlen. Jeśli stężenie wodoru w powietrzu przekroczy 4%, powstaje mieszanina wybuchowa. Emisja gazu z ogniw ustaje zazwyczaj w ciągu godziny od zakończenia ładowania, jednak gaz uwięziony wewnątrz ogniw może zostać uwolniony później.
Podczas ładowania generowane jest ciepło. Iskry mogą powstać podczas odłączania akumulatora od ładowarki, gdy jest ona pod napięciem.
Możliwość wybuchu spowodowanego wydzielaniem wodoru podczas ładowania baterii akumulatorowych należy oszacować zgodnie z wytycznymi normy PN-EN 62485-3. Pomieszczenie lub obszar ładowania baterii uważa się za zabezpieczone przed wybuchem, jeżeli wentylacja utrzymuje stężenie wodoru poniżej granicy bezpieczeństwa.
Konieczne jest zapewnienie odpowiedniej wentylacji pomieszczenia przeznaczonego do ładowania baterii. W przypadku ładowania baterii akumulatorowych, podczas procesu wydziela się wodór, który z powietrzem tworzy mieszaninę wybuchową.
Ocena zagrożenia wybuchem jest kluczowa dla identyfikacji zagrożeń i wymagań związanych z możliwością tworzenia atmosfery wybuchowej. Dotyczy to przede wszystkim stanowisk ładowania akumulatorów trakcyjnych.
W nowoczesnych wózkach elektrycznych często stosuje się baterie VRLA (Valve Regulated Lead Acid) z elektrolitem uwięzionym w separatorze AGM. Prostowniki do tych baterii są zazwyczaj regulowane automatycznie, z ograniczeniem prądu w fazie gazowania, co zapobiega nadmiernej emisji wodoru.
Rozproszenie stanowisk ładowania i duża kubatura hali mają kluczowe znaczenie dla wyników obliczeń bezpieczeństwa. Technologia akumulatorów również wpływa na intensywność wydzielania wodoru.
Każdy przedsiębiorca, projektant lub użytkownik organizujący stanowisko ładowania akumulatorów ma obowiązek przeprowadzenia oceny zagrożenia wybuchem. Ocena ta zależy od liczby akumulatorów, rodzaju urządzeń i charakterystyki instalacji.
Ocena zagrożenia wybuchem oraz ocena ryzyka wystąpienia atmosfery wybuchowej to dwa odrębne procesy. Ocena zagrożenia wybuchem służy do ustalenia, czy w danym miejscu lub procesie może powstać atmosfera wybuchowa. Ocena ryzyka jest przeprowadzana, gdy zagrożenie zostanie stwierdzone, analizując prawdopodobieństwo wybuchu, jego skutki i działania zapobiegawcze.
12. Płachta gaśnicza jako środek bezpieczeństwa
W przypadku pożaru wózka widłowego, szybkie działanie jest kluczowe. Płachta gaśnicza TEXfire, wykonana z ognioodpornego włókna szklanego, stanowi innowacyjne rozwiązanie do gaszenia pożarów pojazdów elektrycznych. Po nałożeniu na płonący pojazd, płachta natychmiast blokuje dopływ tlenu, gasząc ogień. Minimalizuje ryzyko rozprzestrzenienia się ognia i emisję toksycznych gazów. Jest wielokrotnego użytku i łatwa w obsłudze.
13. Bezpieczeństwo w magazynie i procedury ładowania
Bezpieczeństwo w magazynie zależy od ścisłego przestrzegania najlepszych praktyk podczas ładowania akumulatorów wózków widłowych. Regularne szkolenia pomagają operatorom rozpoznawać zagrożenia, przestrzegać prawidłowych procedur i zapobiegać wypadkom:
- Operatorzy uczą się prawidłowych technik ładowania i konserwacji.
- Szkolenia zwiększają świadomość objawów nieprawidłowego działania akumulatora.
- Ciągłe szkolenie pomaga unikać niebezpiecznych praktyk.
Akumulatory litowe BSLBATT charakteryzują się dłuższą żywotnością, szybszym ładowaniem i zaawansowanymi funkcjami bezpieczeństwa. Ich konstrukcja typu plug-and-play pasuje do wszystkich typów wózków widłowych, a wbudowany monitoring i telematyka wspierają efektywne zarządzanie flotą.
Operatorzy muszą nosić rękawice kwasoodporne, okulary ochronne, osłony twarzy i fartuchy. Zdjęcie wszelkiej metalowej biżuterii zapobiega wypadkom porażenia prądem. Codzienne kontrole akumulatorów pomagają zidentyfikować wycieki, korozję lub uszkodzenia kabli.
W przypadku kontaktu z kwasem akumulatorowym, pracownicy muszą przemywać skażone miejsca chłodną wodą przez co najmniej 15 minut, korzystając z awaryjnych punktów przemywania oczu i natychmiast zwracając się o pomoc lekarską.
Dokładne zapisy pozwalają śledzić stan akumulatora, cykle ładowania i harmonogramy konserwacji.
Wózki jezdniowe z napędem elektrycznym, zazwyczaj wyposażone w akumulatory kwasowo-ołowiowe, wymagają cyklicznego ładowania. Zarówno przy projektowaniu nowych stanowisk ładowania, jak i analizie istniejącej infrastruktury, należy przeprowadzić ocenę zagrożenia wybuchem, co jest obowiązkiem prawnym.
Stanowiska ładowania akumulatorów trakcyjnych są miejscami, w których może dojść do powstania atmosfery wybuchowej, co skutkuje obowiązkiem wykonania oceny zagrożenia wybuchem. Pozwala to na określenie wymagań dla strefy ładowania akumulatorów wózków oraz wskazanie stref wybuchowych lub bezpieczeństwa.
Ocena zagrożenia wybuchem powinna być aktualizowana zawsze, gdy zmieniają się warunki techniczne, technologiczne lub organizacyjne, które mogą wpływać na możliwość powstania atmosfery wybuchowej. Zaleca się aktualizację co 2 lata, najlepiej razem z Instrukcją Bezpieczeństwa Pożarowego.