W miejscowości Wszedzień, położonej w gminie Mogilno, wybuchł rozległy pożar składowiska odpadów chemicznych. Akcja gaśnicza i monitorowanie zagrożeń dla środowiska oraz mieszkańców trwały przez wiele dni, angażując liczne służby ratunkowe i instytucje.
Przebieg zdarzenia i akcja gaśnicza
Pożar wybuchł w poniedziałek około godziny 21.00 i objął składowisko o wymiarach 20 na 30 metrów, chociaż całe składowisko miało wymiary 155 na 60 metrów. Płonęły chemikalia w pojemnikach różnej wielkości, ułożone warstwami. Na miejscu zdarzenia natychmiast rozpoczęła się intensywna akcja gaśnicza, w której udział wzięło ponad 40 zastępów Państwowej Straży Pożarnej (PSP) i Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) z województw kujawsko-pomorskiego i wielkopolskiego, co stanowiło około 120 strażaków. Pracę służb koordynował komendant wojewódzki gen. Janusz Halak.
Sytuacja została opanowana we wtorek nad ranem, a pożar ugaszono. Jednak dogaszanie składowiska, rozgarnianie pozostałości po chemikaliach i sprawdzanie, czy nigdzie nic się nie tli, trwało jeszcze przez kolejne dni. Akcja związana z pożarem trwała trzecią dobę, a dogaszanie mogło potrwać kilkadziesiąt godzin, być może z użyciem ciężkiego sprzętu.
Reakcja służb i środki bezpieczeństwa
Monitorowanie zagrożeń dla mieszkańców
Straż pożarna od początku badała chmurę zanieczyszczeń. Początkowo nie wykazywała ona znaczących niebezpieczeństw dla mieszkańców. Jednak ze względu na unoszące się ogromne ilości dymu, okolicznym mieszkańcom zalecano zamykać okna domów i mieszkań oraz kategorycznie unikać zbliżania się do miejsca pożaru, gdzie dochodziło do eksplozji zgromadzonych chemikaliów. Dym przesuwał się w kierunku północnym, w stronę miejscowości gminy Dąbrowa, Bydgoszczy, a nawet dotarł na teren gminy Żnin.
Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska (WIOŚ) w Bydgoszczy przejął badania i monitorował sytuację na miejscu. Sprawdzano zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego w rejonie pożaru w celu stwierdzenia stopnia zagrożenia substancjami toksycznymi. Z wyników badań przeprowadzonych przez WIOŚ wynikało, że zanieczyszczenie powietrza jest w normie.
Decyzje dotyczące bezpieczeństwa
W związku z pożarem podjęto szereg decyzji mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa. Profilaktycznie ewakuowano 33 osoby, które głównie udały się do rodzin i znajomych. Część z nich mogła powoli wracać do domów. Starosta i władze lokalne podjęły decyzję o zamknięciu szkoły we Wszedniu do środy włącznie. Burmistrz Ewaryst Matczak wydał również komunikat dla mieszkańców gminy Strzelno.
Podjęto także działania w celu ochrony wód. Zatrzymano strugi wody, które płynęły po gaszeniu do miejskiego kąpieliska, aby nie dostały się do wody. Służby zabezpieczyły rów melioracyjny, z którego woda wraz ze środkami gaśniczymi spływała do pobliskiego jeziora. Ponadto gmina zwiozła baloty słomy, z których powstała zapora mająca zapobiec spływaniu wody z miejsca akcji gaśniczej do jezior.
Zalecenia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Mogilnie wydał stosowny komunikat, zalecając mieszkańcom, by w najbliższym czasie szczególnie dbać o higienę w trakcie przygotowywania posiłków z użyciem sezonowych warzyw i owoców, pochodzących z ogrodów i pól zlokalizowanych na obszarze zdarzenia. Proszono również o stosowanie podstawowych zasad higieny przygotowywania posiłków z surowych owoców i warzyw:
- Myć dokładnie pod bieżącą wodą owoce i warzywa, szczególnie jeśli będą spożywane na surowo.
- Używać oddzielnych noży i desek do przygotowywania surowej żywności.
- Oddzielać produkty surowe od gotowych do spożycia.
- Dbać o czystość naczyń i sprzętu kuchennego.
- Zawsze myć ręce po wyjściu z toalety oraz przed przystąpieniem do przygotowywania posiłków.
- W przypadku odczuwania objawów chorobowych związanych ze spożyciem pokarmów, zgłosić się do lekarza.
Działania pożarowe i monitorowanie środowiska
Badania WIOŚ i prokuratury
Inspektorzy WIOŚ pobrali próbki wody i ziemi oraz sprawdzali jakość powietrza. Wkrótce miały być znane wyniki pomiarów, a wszelkie informacje o ewentualnym skażeniu miały pojawiać się na stronie Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska oraz Urzędu Miejskiego w Mogilnie. Na wskazania dotyczące potencjalnego skażenia wody trzeba było poczekać.
Śledztwo w sprawie pożaru wszczęła prokuratura. Czynności są koordynowane przez Biuro Kryminalne KGP, które bada możliwe powiązania pożaru z innymi podobnymi zdarzeniami w Polsce. W przypadku stwierdzenia podpalenia składowiska chemikaliów we Wszedniu, sprawą zajmie się Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Pożar składowiska chemikaliów w Kaczycach
Kontekst i przyczyny pożaru
Informacje o składowisku
Z ustaleń Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy wynika, że dzierżawcą terenu składowiska było kółko rolnicze, które zawiesiło działalność. Teren ten został wynajęty firmie, która w maju 2015 roku uzyskała od starosty mogileńskiego decyzję zezwalającą na składowanie chemikaliów.
Podobne zdarzenia w regionie i reakcja rządu
Zdarzenie w gminie Mogilno było kolejnym w ostatnim czasie pożarem składowiska odpadów. Wcześniej podobne sytuacje miały miejsce w Zgierzu, Trzebini, Olsztynie, Gorlicach i Policach. Pożar we wsi Wszedzień koło Mogilna był czwartym tego typu zdarzeniem w maju w województwie kujawsko-pomorskim. Wcześniej płonęły: składowisko w zakładzie produkującym paliwa alternatywne w Łabiszynie (20 maja), składowisko odpadów w Giebni (20 maja) i składowisko śmieci na nieużytkach we Wróblach.
W związku z powagą sytuacji, premier Mateusz Morawiecki zadeklarował, że polecił uzupełnić porządek dzisiejszej Rady Ministrów o punkt dotyczący tej sprawy.