Żniwa, choć są kluczowym okresem dla rolników, niestety wiążą się również z wysokim ryzykiem wystąpienia pożarów podczas prac rolniczych. Upalne dni, brak opadów, a także silny wiatr znacząco zwiększają prawdopodobieństwo pożaru podczas zbioru płodów rolnych. Maszyny takie jak kombajny zbożowe, w tym popularne modele Claas Lexion, są szczególnie narażone na tego typu zdarzenia, co potwierdzają liczne interwencje straży pożarnej na terenie całej Polski.
Liczne incydenty pożarowe z udziałem kombajnów Claas Lexion
W ostatnich latach odnotowano szereg przypadków pożarów kombajnów zbożowych marki Claas Lexion, często kończących się doszczętnym zniszczeniem maszyn i ogromnymi stratami finansowymi dla rolników.
Pożary w różnych regionach Polski - przegląd przypadków
-
Tarnowskie Góry
7 listopada w Tarnowskich Górach trzy zastępy strażackie - dwa z Państwowej Straży Pożarnej w Tarnowskich Górach oraz jeden z Ochotniczej Straży Pożarnej w Zbrosławicach - interweniowały w związku z pożarem kombajnu. Na miejscu zastano maszynę, która już była zatrzymana na jednym pasie ruchu i za pomocą gaśnicy prowadzono działania zmierzające do ugaszenia palącej się maszyny. Działania służb zabezpieczała tarnowska policja, a droga była zablokowana do czasu zakończenia akcji przez straż pożarną.
-
Wiktorowo (woj. warmińsko-mazurskie)
3 sierpnia po godzinie 14 do OSP w Jegłowniku trafiło zgłoszenie o pożarze kombajnu zbożowego marki Claas Lexion w miejscowości Wiktorowo. Strażacy po dotarciu na miejsce zdarzenia walczyli z szalejącym żywiołem. Pomimo wielu starań nie udało im się uratować maszyny wartej setki tysięcy złotych, gdyż ogień bardzo szybko się rozprzestrzeniał. Na szczęście strażakom udało się nad nim zapanować, a w wyniku pożaru nikt nie ucierpiał. Przyczyny tragedii na tę chwilę nie są znane.
-
Naprusewo (woj. wielkopolskie)
W miejscowości Naprusewo (gmina Ostrowie, województwo wielkopolskie) pożar strawił 4 hektary zboża na pniu oraz kombajn marki Claas. Straty rolnika szły w tysiące złotych. Szczęśliwie, operator na czas opuścił maszynę i nie odniósł żadnych obrażeń ciała. Mężczyzna początkowo próbował sam gasić pożar, jednak ogień rozprzestrzeniał się zbyt szybko, co wymusiło wezwanie straży pożarnej. Na miejsce przybyło 10 jednostek straży pożarnej, a działania gaśnicze na polu trwały prawie przez 3 godziny. Przyczyna zaprószenia ognia na razie nie jest znana.
-
Malankowo (woj. kujawsko-pomorskie)
19 lipca w miejscowości Malankowo, chełmińscy strażacy interweniowali z powodu palącego się kombajnu marki Claas Lexion na polu, w odległości zaledwie 15 metrów od budynków gospodarczych i zbiornika dwupłaszczowego na olej napędowy o pojemności 2500 litrów. Na miejsce zdarzenia przybyli strażacy z OSP Lisewo i OSP Lipienek. Ich działania polegały na:
- zabezpieczeniu miejsca zdarzenia,
- zbudowaniu zasilania wodnego z pobliskiego hydrantu naziemnego oraz wdrożeniu systemu dowożenia wody na miejsce pożaru przez pojazdy pożarnicze,
- wykonaniu pomiarów pirometrem temperatury płaszcza zbiornika z olejem napędowym (temperatura była w normie),
- odgięciu bocznych osłon metalowych w celu lepszego dostępu do źródła pożaru,
- wprowadzeniu roty wyposażonej w aparaty ODO z linią gaśniczą piany ciężkiej na dach kombajnu, w celu lepszego dostępu do źródła pożaru,
- lokalizacji źródła ognia i ugaszeniu pożaru,
- przekazaniu pojazdu rolniczego właścicielowi z zaleceniem dozoru przez 24 godziny.
Nie było dodatkowych zagrożeń.
-
Smętówko (woj. wielkopolskie)
13 lipca 2018 roku, w miejscowości Smętówko, około godziny 12:25 strażacy otrzymali informację o płonącym kombajnie, który zapalił się podczas pracy przy żniwach. Spalony kombajn to model marki Claas Lexion, jeden z największych kombajnów na rynku z napędem gąsienicowym, wyceniany na około 1,2 miliona złotych. To zdarzenie ponownie podkreśliło konieczność zachowania ostrożności przy pracach polowych.
-
Płońsk
W Płońsku, po godzinie drugiej w nocy, do stanowiska kierowania straży pożarnej wpłynęło zgłoszenie o pożarze kombajnu. W momencie przyjazdu pierwszych jednostek, kombajn w całości objęty był wysokimi płomieniami. Według wstępnych ustaleń strażaków, najbardziej prawdopodobną przyczyną wybuchu ognia było zatarcie się jednego z łożysk w mechanizmie tnącym lub napędowym maszyny. Najważniejszą informacją jest fakt, że operator kombajnu zdołał bezpiecznie opuścić kabinę i nie odniósł żadnych obrażeń, choć zniszczenia okazały się dotkliwe.
-
Baszewice (woj. zachodniopomorskie)
W okolicach Baszewic w powiecie gryfickim, podczas żniw, doszczętnie spłonął kombajn Claas Lexion. Pożar wybuchł przed godziną 17:00. Kierowca zdążył uciec z płonącej maszyny, a w zdarzeniu nikt nie ucierpiał.
Przyczyny i skutki pożarów kombajnów
Powyższe przypadki pokazują, że pożary kombajnów Claas Lexion mogą mieć różne przyczyny, od nieznanych, po techniczne usterki, takie jak zatarcie łożysk w mechanizmie tnącym lub napędowym. Ogień, często wspomagany przez suche zboże, słomę i panujące warunki atmosferyczne (upał, wiatr), rozprzestrzenia się bardzo szybko, czyniąc akcję gaśniczą niezwykle trudną.
Skutki takich zdarzeń są zazwyczaj dotkliwe. Kombajny, w tym modele Claas Lexion, są maszynami wartymi setki tysięcy, a nawet ponad milion złotych. Ich doszczętne spalenie oznacza dla rolników ogromne straty finansowe. Niestety, często pożar kombajnu prowadzi również do zapalenia się zboża na pniu lub ścierniska, potęgując skalę zniszczeń. Pożar ścierniska i ciągnika rolniczego może generować straty rzędu 350 tysięcy złotych. Pozytywnym aspektem jest fakt, że w większości odnotowanych incydentów operatorzy kombajnów zdołali na czas opuścić płonącą maszynę, unikając obrażeń.
Zapobieganie pożarom kombajnów podczas żniw
Aby minimalizować ryzyko pożarów kombajnów i pól, rolnicy powinni przestrzegać kluczowych zasad bezpieczeństwa i odpowiednio przygotować się do prac żniwnych.
Przygotowanie sprzętu i pola
- Odpowiednie przygotowanie pola: Przed rozpoczęciem zbiorów warto usunąć zalegające na drogach gałęzie i kamienie, które mogłyby utrudnić szybki i sprawny dojazd wozów gaśniczych w przypadku interwencji.
- Dokładne sprawdzenie sprzętu: Podstawową czynnością jest regularne i dokładne sprawdzanie kombajnu przed wyruszeniem w pole. Regularne przeglądy techniczne i konserwacja sprzętu mogą zapobiec ewentualnym wyciekom paliwa lub iskrzeniom, które mogłyby spowodować pożar. Szczególną uwagę należy zwrócić na mechanizmy tnące i napędowe, gdzie dochodzi do największych obciążeń i tarć.
- Kontrola prognozy pogody: Zanim wyjedziemy w pole, warto również sprawdzić prognozę pogody. Upalne, suche i wietrzne dni znacząco zwiększają ryzyko pożaru.
Niezbędne wyposażenie gaśnicze
Podstawowym wyposażeniem każdego pojazdu rolniczego, a w szczególności kombajnu, powinny być gaśnice. Im więcej ich będzie, tym większe szanse na szybkie ugaszenie pożaru w zarodku. Zaleca się, aby:
- pierwsza gaśnica znajdowała się w kabinie kierowcy,
- drugą gaśnicę należy umieścić na zewnątrz kombajnu, w łatwo dostępnym miejscu.
Operator powinien regularnie kontrolować datę ważności gaśnicy, by w przypadku zagrożenia pożarem móc reagować jak najszybciej. Dodatkowo, warto zabrać ze sobą wóz asenizacyjny z wodą, który może znacząco pomóc w szybkim ugaszeniu płonącego zboża lub stłumić ogień w początkowej fazie pożaru kombajnu.