Ochotnicza Straż Pożarna w Korczynie, z bogatą historią sięgającą końca XIX wieku, jest kluczową jednostką w systemie bezpieczeństwa lokalnej społeczności. Jej rozwój, wyposażenie oraz infrastruktura, w tym pomieszczenia garażowe, ewoluowały na przestrzeni lat, dostosowując się do rosnących potrzeb i wyzwań związanych z akcjami ratowniczo-gaśniczymi.
Początki i Kształtowanie Się Jednostki
Ochotnicza Straż Pożarna w Korczynie powstała prawdopodobnie w 1883 roku. Wśród jej założycieli znaleźli się ówczesny proboszcz korczyńskiej parafii w latach 1882-1899 - ks. Kanonik Jan Szałaj, Antoni Szmyd, Michał Wilusz oraz Michał Mięsowicz, który objął funkcję pierwszego naczelnika jednostki. Należy jednak zaznaczyć, że OSP w Korczynie nie posiada w swoich archiwach żadnych dokumentów, takich jak uchwały, protokoły zebrań czy wykazy członków, które jednoznacznie potwierdzałyby datę powstania.
Najstarszym dokumentem znajdującym się w jednostce jest kserokopia Statutu Towarzystwa Ochotniczej Straży Pożarnej w Korczynie. Statut ten został złożony w CK Namiestnictwie Galicji we Lwowie w maju 1892 roku. Można domniemywać, że po kilku latach działalności Straży Ogniowej, grupa strażaków, pod przewodnictwem ówczesnego naczelnika gminy Franciszka Urbanka, podjęła decyzję o zalegalizowaniu swojej działalności właśnie poprzez stworzenie i zatwierdzenia Statutu.
Jednostka w Korczynie weszła w skład okręgowego Związku Straży Pożarnych nr 24 w Jaśle, powołanego po podziale terytorialnym ochotniczych straży pożarnych na 27 związków okręgowych w 1889 roku, co było konsekwencją zjazdu ochotniczych straży pożarnych zaboru austriackiego we Lwowie w 1875 roku.
Ewolucja Wyposażenia i Pierwsze Remizy
Początkową siedzibą korczyńskiej straży była drewniana szopa. Tam przechowywano ręczną sikawkę, wybudowaną w Galicyjskim Towarzystwie Akcyjnym Budowy Wagonów i Maszyn w Sanoku, która była napędzana ręcznie przez ośmiu strażaków i charakteryzowała się wydajnością około 100 litrów wody na minutę. Oprócz sikawki w remizie znajdował się również wóz konny, przeznaczony do jej transportu, dwukołowa beczka drewniana oraz drobny, prymitywny sprzęt gaśniczy. O używaniu takiego sprzętu świadczy zapis w kronice OSP Korczyna-Sporne, opisujący pożar plebanii w Korczynie z 21 lutego 1925 roku, podczas którego alarmowano biciem dzwonu z wieży kościelnej.
Taki stan wyposażenia utrzymywał się prawdopodobnie do 1937 roku, kiedy to generał hrabia Stanisław Szeptycki, ówczesny właściciel Korczyny, ufundował miejscowej straży pożarnej pierwszą motopompę marki SILESIA. W 1938 roku, dzięki zebranym przez strażaków funduszom, zakupiono niemiecki samochód marki WENDERER. W połączeniu z motopompą, nowy pojazd znacznie zwiększył skuteczność działań korczyńskiej jednostki podczas pożarów. Już u schyłku XIX wieku Korczyna była dużym i prężnym miasteczkiem, liczącym w 1897 roku 5257 mieszkańców, zamieszkujących 838 domów, co wymagało częstego zaangażowania strażaków.
Okres Wojny i Powojennej Odbudowy
W czasie II wojny światowej i okupacji remiza OSP została przeniesiona do nowego pomieszczenia, przebudowanego z jatek, zlokalizowanych przy starej targowicy. Członkowie korczyńskiej straży w tym trudnym okresie nie tylko gasili pożary, ale również aktywnie angażowali się w działalność konspiracyjną, współpracowali z partyzantką i walczyli w szeregach Armii Krajowej. 29 lipca 1944 roku zapisał się jako jeden z najtragiczniejszych dni w historii Korczyny, kiedy to wojska niemieckie spaliły 72 gospodarstwa w miejscowości.
Po wyzwoleniu strażacy z entuzjazmem przystąpili do odbudowy i rozwoju jednostki. Odbudowano drewnianą remizę oraz zebrano fundusze na zakup nowego sprzętu pożarniczego. Wkrótce wyposażenie OSP w Korczynie zostało wzbogacone o przystosowane do celów pożarniczych samochody wojskowe: najpierw rosyjski GAZ-44, a następnie angielski BEDFORD, co znacząco podniosło wartość bojową jednostki i usprawniło jej działanie.
Budowa Nowej Remizy i Rozwój Infrastruktury Garażowej
W powojennej Korczynie problemem był brak odpowiedniego zaplecza dla prawidłowego funkcjonowania OSP, w tym brak garażu oraz pomieszczeń do przechowywania sprzętu i organizowania zbiórek. Drewniany budynek, pełniący funkcję remizy, nie odpowiadał faktycznym potrzebom i ambicjom strażaków oraz władz gminy. Na zebraniu wiejskim w dniu 14 kwietnia 1957 roku mieszkańcy postanowili przeznaczyć grunt wiejski obok budynku gromadzkiego na budowę nowej remizy.
Rok 1958 był rokiem jubileuszu 75. rocznicy powstania OSP w Korczynie. Z tej okazji Zarząd Główny Związku Ochotniczych Straży Pożarnych 27 lipca tego roku nadał jednostce dyplom uznania. Obchody jubileuszowe stały się również okazją do zbiórki środków finansowych, które posłużyły jako fundament pod budowę nowej remizy. Dzięki licznym zabawom i festynom organizowanym przez strażaków na przełomie lat 50. i 60., a także działalności zespołu dramatycznego w ramach OSP, zebrano znaczne fundusze.
Budowa, po dopełnieniu wszelkich formalności, nabrała tempa. Gromadzono materiały budowlane, zamawiano fachowców oraz organizowano grupy strażaków i mieszkańców, którzy w ramach czynów społecznych pomagali przy pracach. Budowa trwała cztery lata, a uroczyste oddanie do użytku nowej remizy odbyło się 26 lipca 1964 roku.
Rok po oddaniu nowej remizy, strażacy zakupili samochód marki „DODGE”, który doskonale sprawdzał się w górzystym terenie Korczyny. W 1983 roku, w związku ze 100-leciem powstania OSP, obchodzonym z opóźnieniem z powodu sytuacji polityczno-gospodarczej, zbudowano dodatkowy boks garażowy. Pomieszczenia te zostały wzniesione własnym sumptem przez samych strażaków i mieszkańców Korczyny.
W 2014 roku, dzięki wsparciu Urzędu Gminy i zaangażowaniu strażaków, przeprowadzono remont pomieszczeń garażowych. Rok później, w 2015 roku, zagospodarowano część wieży przylegającą do garażu, tworząc w niej łazienkę z WC, a całość prac sfinansował Urząd Gminy.
Modernizacja Floty Pojazdów i Formowanie Jednostki Operacyjno-Technicznej
Działalność korczyńskich strażaków w latach sześćdziesiątych była bardzo aktywna. W 1977 roku, w miejsce samochodu DODGE, Ochotnicza Straż Pożarna pozyskała nowocześniejszy i większy samochód marki ŻUK GLM. W maju 1981 roku nastąpiła wymiana samochodu STAR-25 na samochód JELCZ 005 na podwoziu STAR-a 244, przekazany przez Komendanta Wojewódzkiego PSP w Krośnie. Pojazd ten jest wciąż w użytkowaniu i obecnie znajduje się w OSP Korczyna-Sporne.
24 maja 2009 roku uchwałą Zarządu OSP w Korczynie została powołana Jednostka Operacyjno-Techniczna (JOT), licząca na dzień dzisiejszy 35 członków w wieku 18-60 lat, uprawnionych do bezpośredniego udziału w akcjach ratowniczo-gaśniczych. W tym samym roku pozyskano nowy lekki samochód pożarniczy typu kontener, marki GAZELLA, z napędem 4x4 GLBM 0.3/1, którego zabudowę wykonała firma MOTO-TRUCK z Kielc. Całkowity koszt zakupu wyniósł ponad 156 tysięcy złotych.
W 2012 roku, dzięki staraniom st. bryg. Bogdana Kuligi, Podkarpackiego Komendanta Wojewódzkiego PSP w Rzeszowie, oraz przychylności Wójta Gminy Korczyna, pana Jana Zycha, OSP pozyskała nieodpłatnie samochód marki MAN 18-232. Pojazd ten, dotychczas używany przez zakładową jednostkę ratownictwa chemicznego, wymagał remontu i przebudowy na samochód ratowniczo-gaśniczy. MAN, będący w bardzo dobrym stanie technicznym z niskim przebiegiem (29 tys. km) i napędem na dwie osie (istotne w górzystym terenie Korczyny), został oficjalnie przekazany 12 maja 2013 roku. Po kilku miesiącach pracy wykonanej przez firmę Dragon Fire z Dąbrowy Górniczej, MAN powrócił z remontu początkiem 2014 roku i, jako ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy GCBA, zasilił podział bojowy. Uroczyste poświęcenie pojazdu odbyło się 18 maja 2014 roku.
Przywództwo i Kluczowe Postacie
Jednostka OSP w Korczynie na przestrzeni lat miała wielu zasłużonych liderów. Druh Jan Gonet, który wstąpił do OSP w 1931 roku, przez blisko 40 lat pełnił funkcję naczelnika i komendanta gminnego, wnosząc olbrzymi wkład w rozwój korczyńskiej straży pożarnej. Zmarł 8 stycznia 1987 roku.
Jego następcą, obejmującym stanowisko naczelnika w maju 1984 roku, był druh Władysław Korona. Wstąpił do OSP w 1959 roku i przez wiele lat był zastępcą naczelnika Goneta. Szczęśliwie przeprowadził korczyńską jednostkę przez okres transformacji w Polsce, wprowadzając ją w drugie stulecie działalności.
Początek 1996 roku przyniósł smutną wiadomość o śmierci długoletniego członka i prezesa OSP Korczyna, druha Józefa Zająca. Jego miejsce zajął druh Antoni Świątek, który sprawował funkcję przez dwa lata, zmarł 9 stycznia 1998 roku. W 2016 roku, podczas walnego zebrania sprawozdawczo-wyborczego, nastąpiły wybory nowych władz OSP, z istotną rotacją na stanowisku naczelnika.
Jubileusze i Uznanie Społeczności
W 1973 roku, z okazji 90. rocznicy powstania OSP w Korczynie, społeczność lokalna oraz miejscowe zakłady pracy ufundowały jednostce nowy sztandar, w dowód uznania za społeczną i bezinteresowną służbę. Był to drugi sztandar ufundowany dla jednostki; pierwszy, tzw. Chorągiew Straży Ogniowej, przechowywany jest w Izbie Tradycji w remizie.
Rok 2003 był rokiem jubileuszu 120-lecia OSP w Korczynie. Uroczystość, która odbyła się 17 sierpnia, podzielona była na trzy części: Mszę Świętą, przemarsz na boisko, gdzie poświęcono i przekazano nowy sztandar ufundowany przez mieszkańców, oraz część w sali domu strażaka. Dla mieszkańców Korczyny przygotowano liczne atrakcje, m.in. darmową strażacką grochówkę, występy zespołów muzycznych i folklorystycznych, pokazy sprzętu pożarniczego oraz pokaz akcji ratownictwa drogowego, zakończony festynem pod gwiazdami. Z okazji jubileuszu Prezydium Zarządu Głównego ZOSP RP nadało Ochotniczej Straży Pożarnej w Korczynie Medal Honorowy.
Od 2002 roku funkcję wójta gminy Korczyna sprawuje pan Jan Zych, którego pozytywny stosunek do OSP i pomoc w organizacji jubileuszów skłoniły Zarząd OSP do rozmów na temat pozyskania nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego.
Udział w Zawodach Sportowo-Pożarniczych
Ochotnicza Straż Pożarna w Korczynie aktywnie uczestniczy również w zawodach sportowo-pożarniczych. Najstarszym dokumentem poświadczającym udział drużyny OSP Korczyna w takich zawodach jest opis zdjęcia z 1953 roku. W 1964 roku drużyna OSP w Korczynie odniosła pierwszy sukces w Rejonowych Zawodach Pożarniczych w Czarnorzekach, zajmując trzecie miejsce. Korczyńscy strażacy niemal każdego roku biorą udział w zawodach, także na Słowacji w latach 1993-2006. Pierwsza wzmianka o udziale Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej (MDP) OSP Korczyna w zawodach pochodzi z 1967 roku, kiedy to zajęli trzecie miejsce w powiatowych zawodach w Spornem.