Instalacja elektryczna jest współcześnie niezbędnym elementem każdego budynku - zarówno domu jednorodzinnego i bloku, jak również biura, firmy, urzędu, magazynu czy hali produkcyjnej. Zapewnia ona stały dopływ prądu, który odpowiada za obecność oświetlenia, a także umożliwia pracę wielu różnych urządzeń zasilanych energią elektryczną. Aby instalacja pełniła swoje funkcje oraz była bezpieczna w użytkowaniu, musi jednak spełniać określone normy i standardy określone w prawie budowlanym. Niesprawny, wadliwy system lub uszkodzenia jego komponentów mogą być przyczyną poważnych zagrożeń, w tym pożarów.

Ogólne Przyczyny Pożarów Instalacji Elektrycznych
Pożar instalacji elektrycznej może być trudny do ugaszenia i szybko się rozprzestrzeniać, ponieważ przewody są często prowadzone w miejscach trudno dostępnych, co wpływa na możliwość wykrycia zarzewia ognia oraz podania odpowiednich środków gaśniczych. Instalacje elektryczne są przyczyną około 20% wszystkich pożarów, a z danych statystycznych wynika, że blisko 20% wszystkich pożarów występujących na terenie naszego kraju jest spowodowanych właśnie przez nie.
Każda instalacja elektryczna wydziela podczas pracy pewną ilość ciepła, ze względu na opór stawiany przez używany przewód. W sytuacji, gdy ilość przepływającego prądu będzie zbyt duża w stosunku do średnicy przekroju użytych przewodów, nadmiar ciepła będzie na tyle znaczny, że może doprowadzić do stopienia się izolacji lub rozgrzania styków, co z kolei spowoduje zapłon znajdujących się w ich sąsiedztwie elementów. Inną możliwością jest pojawienie się iskrzenia, związanego ze zwarciem wywołanym przez usterkę odbiornika prądu lub zniszczenie albo brak izolacji. Przeciążenia systemów czy częste zwarcia mogą powodować powstawanie iskier, z których - w sprzyjających warunkach - może rozwinąć się otwarty ogień.
Najczęstsze czynniki prowadzące do pożarów elektrycznych:
- Zaniedbania przy montażu instalacji elektrycznej: Najczęściej wynikają one z zaniedbań i błędów popełnianych przy wykonywaniu instalacji. Może to być umieszczanie przewodów w sąsiedztwie materiałów łatwopalnych bez zachowania wymaganych odległości, zły stan izolacji przewodów oraz ich nieprawidłowe łączenie.
- Nadmierne obciążanie sieci: Do najczęstszych źródeł pożaru zalicza się nadmierne obciążanie sieci, która nie jest do tego przystosowana, co prowadzi do przegrzewania przewodów i stopienia izolacji. Tego typu problemy występują często w budynkach, w których użytkowane są liczne urządzenia o dużej mocy.
- Wadliwe urządzenia elektryczne: W przypadku urządzeń elektrycznych - zła wentylacja obudów lub ich zasłanianie, gromadzenie się wewnątrz pyłów i zanieczyszczeń, a także niefachowa naprawa.
- Mechaniczne uszkodzenie przewodów: Kable, zwłaszcza te, które są na wierzchu, ulegają z czasem zniszczeniom. Mogą być naderwane ze starości lub na przykład uszkodzone przez zwierzęta domowe. Podczas ich podłączenia do gniazdka, dochodzi do iskrzenia.
- Nieprawidłowe użytkowanie urządzeń: Często zdarza się, że podłączamy zbyt wiele urządzeń do jednego gniazdka lub korzystamy z uszkodzonych przedłużaczy. Niebezpieczne jest także niewłaściwe używanie sprzętów, na przykład w pobliżu wilgoci.
- Błędy w podłączeniu: Podłączanie instalacji wymaga szczególnych kwalifikacji i może być wykonywane jedynie przez fachowców posiadających odpowiednie uprawnienia, np. SEP. Angażowanie montażystów bez odpowiedniej wiedzy to ryzyko błędnych podłączeń.
- Brak przeglądów: Przestarzałe kable i złączki, które są zużyte i nie spełniają współczesnych norm, to główna przyczyna awarii.
- Brak zabezpieczeń: Niedziałające bezpieczniki lub brak wyłączników różnicowoprądowych może znacząco zwiększyć ryzyko pożaru.
Incydenty Pożarowe w Polanowie
Pożar w budynku wielorodzinnym na ul. Mariańskie Wzgórze
Po godzinie 13 w poniedziałek strażacy dostali zgłoszenie o pożarze w budynku wielorodzinnym na ul. Mariańskie Wzgórze w Polanowie. Na wezwanie odpowiedziało OSP Polanów, na miejsce pojechali też strażacy z Koszalina. Ogień wybuchł na drugim piętrze dwukondygnacyjnego bloku. Strażacy musieli ewakuować jedną osobę, która nie była w stanie samodzielnie opuścić mieszkania. Na miejsce wezwano też Pogotowie Energetyczne, ponieważ w zgłoszeniu była informacja, że prawdopodobną przyczyną pożaru może być zwarcie w instalacji energetycznej.

Pożar sklepu Biedronka przy ul. Wolności
W czwartek, 8 stycznia, wieczorem ogień objął popularny market sieci Biedronka przy ul. Wolności w Polanowie. Przez wiele godzin nad miastem unosiły się kłęby dymu, a płomienie były widoczne z daleka. Do pożaru sklepu Biedronka doszło w Polanowie, przy ul. Wolności. Market spłonął doszczętnie, a akcja gaśnicza trwała całą noc.
W akcji gaśniczej brało udział ponad 100 strażaków oraz 29 pojazdów pożarniczych. Gdy pierwsze jednostki dotarły na miejsce, ogień był już bardzo rozprzestrzeniony, obejmując znaczną część dachu. Strażacy musieli zmierzyć się nie tylko z wysoką temperaturą, ale także z silnym zadymieniem. Dodatkowo panowały bardzo niekorzystne warunki atmosferyczne; temperatura tej nocy spadła do minus 20-21 stopni Celsjusza, a strażakom momentami zamarzały końcówki węży. Były również problemy z wydajnością sieci wodociągowej.

Ewakuowano czterech pracowników sklepu jeszcze przed przyjazdem służb ratunkowych. Ze względów bezpieczeństwa strażacy podjęli również decyzję o ewakuacji około 20 mieszkańców pobliskich budynków mieszkalnych. Pomimo wysiłków ratowników, sklepu nie udało się uratować. Dach i wnętrze spłonęły doszczętnie. Kierownik sklepu zawiadomił o pożarze o godzinie 22:09, a pierwsze jednostki były na miejscu już dziewięć minut później. Łącznie pożar objął ponad 1000 m kw. dachu.
Burmistrz Polanowa Grzegorz Lipski podkreślał, że zagrożenie było ogromne. Wnętrze sklepu spłonęło całkowicie. Na szczęście nikomu nic się nie stało. Sklep Biedronka w Polanowie był jednym z największych pracodawców na terenie gminy, zatrudniającym 16 osób. Istnieje informacja, że sklep ma zostać odbudowany, a pracownicy na ten czas znajdą zatrudnienie w innych placówkach sieci.
Zawidów. Potężny pożar sklepu Biedronka. Strażacy walczyli z ogniem całą noc
Pożar w Polanowie nie jest zdarzeniem odosobnionym. W ciągu ostatnich trzech dekad ogień dotknął już przynajmniej kilkadziesiąt placówek dyskontu Biedronka w całej Polsce. W dotychczasowych przypadkach przyczyny pożarów bywały różne. Wskazywano m.in. na usterki instalacji elektrycznych, problemy techniczne infrastruktury budynków, awarie urządzeń chłodniczych czy inne zdarzenia losowe. Biedronka jest największą siecią handlową w Polsce, co sprawia, że statystycznie ryzyko incydentów - w tym pożarów - jest wyższe niż w przypadku mniejszych sieci.
Dlaczego Niesprawna Instalacja Elektryczna Jest Tak Niebezpieczna?
Jeśli instalacja elektryczna nie działa prawidłowo, istnieje ryzyko zwarcia, które może doprowadzić do przegrzania przewodów i w konsekwencji do pożaru. Ogień rozprzestrzenia się błyskawicznie, szczególnie jeśli w budynku znajdują się łatwopalne elementy, takie jak drewniane stropy czy konstrukcja dachu. Niesprawny system może stanowić ogromne zagrożenie dla życia i zdrowia użytkowników obiektu. Pożar to nie tylko straty materialne, ale również poważne zagrożenie dla zdrowia i życia. Płonące kable oraz plastikowe elementy instalacji wydzielają toksyczne substancje, których wdychanie jest niebezpieczne dla organizmu. Co więcej, skutki pożaru dotykają także środowiska - unoszące się w powietrzu dioksyny mogą rozprzestrzeniać się na setki metrów, zanieczyszczając glebę i roślinność.

Jak Reagować na Pożar Elektryczny?
Odpowiednia reakcja podczas pożaru, który już się wydarzył, to sposób na ograniczenie zniszczeń. Jeśli jest to możliwe, należy wyłączyć prąd w budynku. Nie wolno używać wody do gaszenia pożaru, którego źródłem jest prąd. Wilgoć jest przewodnikiem, a więc doprowadzi w tym wypadku do gwałtownego zaostrzenia sytuacji.
W takiej sytuacji niezbędne będzie użycie odpowiedniej gaśnicy, na przykład proszkowej. Jak wiadomo, większość z nas nie posiada jej jednak w domu, dlatego nie można pominąć ważnego kroku, jakim jest wezwanie straży pożarnej oraz ewakuacja wszystkich mieszkańców, również z pozostałych mieszkań w bloku. Ważne jest także wskazanie innym osobom bezpiecznych wyjść ewakuacyjnych. Warto również pamiętać, by nie otwierać drzwi do pomieszczenia objętego pożarem, ponieważ dopływ tlenu może spowodować gwałtowne rozprzestrzenienie się ognia.
Zapobieganie Pożarom Instalacji Elektrycznych
Najlepszym sposobem na ograniczenie ryzyka pożaru instalacji elektrycznej jest właściwe wykonanie instalacji i jej regularna konserwacja. Najbardziej skuteczny sposób, który pozwala zapobiec pożarom instalacji to regularne przeglądy, ale także dokonywanie modernizacji w razie potrzeby i dostosowywanie elementów instalacji do aktualnych norm. Korzystanie z usług profesjonalnych elektryków, którzy posiadają potwierdzone kwalifikacje, pozwala na wykrycie usterek, jeszcze zanim dojdzie do awarii.
Nie można zapominać także o mądrym i bezpiecznym korzystaniu ze sprzętów codziennego użytku. Nie powinno się przeciążać gniazdek i stosować uszkodzonych przedłużaczy. Zamiast tego warto korzystać z listew przeciwprzepięciowych. Uszkodzony przedłużacz może spowodować iskrzenie i pożar - zawsze sprawdzaj jego stan przed użyciem i nie korzystaj z uszkodzonych urządzeń.
Ważna jest także czujność. Instalacja czujników dymu oraz detektorów gazów toksycznych może dodatkowo zwiększyć bezpieczeństwo własne i innych domowników.

tags: #pozar #instalacji #elektrycznej #polanow