Instytut Karolinska w Szwecji, obok takich placówek jak Klinika Mayo i Szpital Johns Hopkins w USA, Centrum Medyczne Sheba w Izraelu czy Charité w Niemczech, jest uznawany za jeden z najlepszych na świecie. To jeden z największych ośrodków medycznych w Szwecji, a jego specjalny komitet od 1901 roku przyznaje Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny. Jednak nawet w tak prestiżowych instytucjach mogą pojawić się poważne kryzysy.
Skandal wokół chirurga Paolo Macchiariniego
Jednym z najpoważniejszych wydarzeń, które wstrząsnęły Instytutem Karolinska, był skandal związany z chirurgiem Paolo Macchiarinim. „Skandal to najbardziej odpowiednie słowo. Z powodu działań Karolinska Institutet i uniwersyteckiego szpitala ludzie stracili życie i zdrowie” - oświadczyła na specjalnej konferencji Helene Hellmark Knutsson, minister nauki i szkolnictwa wyższego. Szwedzki rząd rozwiązał zarząd Karolinska Institutet, zarzucając członkom tej szacownej placówki niedbalstwo przy badaniu sprawy chirurga.
Wzlot i upadek "supergwiazdy"
„Smród za Macchiarinim ciągnie się od kilku lat”. Paolo Macchiarini został przyjęty do pracy w uniwersyteckim szpitalu w 2010 roku jako profesor medycyny regeneracyjnej i specjalista od komórek macierzystych. Szybko zyskał status „supergwiazdy” po tym, jak w 2008 roku przeprowadził pierwszą na świecie transplantację tchawicy udoskonalonej komórkami macierzystymi pacjentki. Współpracował z uniwersytetami w Wielkiej Brytanii i Hiszpanii, a szpitale w Barcelonie, Paryżu i Hanowerze zabiegały o jego obecność. Włosi błagali, by wrócił.
Macchiarini, władający sześcioma językami, opowiadał o przynależności do zespołu „superlekarzy” opiekujących się VIP-ami, wymieniając papieża, prezydenta USA i jego małżonkę, a także cesarza Akihito.
Pierwsze oskarżenia i ślepa wiara instytutu
„Pierwszy cios przyszedł niespodziewanie”. W dokumentalnym filmie „Eksperyment” w szwedzkiej telewizji oskarżono go o traktowanie pacjentów jak króliki doświadczalne. Twierdzono, że efektywność operacji tchawicy była nieudowodniona i nie sprawdzono jej na zwierzętach. Jednak Instytut Karolinska początkowo zignorował te doniesienia, uznając je za „plotki zawistników” i nie widząc podstaw do podjęcia działań. Kariera włoskiego chirurga wciąż nabierała tempa.
Najgorszy chirurg w historii nowożytnej | Horrory Paolo Macchiariniego
Skandal osobisty i utrata wiarygodności
Do sprawy chirurga dołączył aspekt osobisty, który dodatkowo nadszarpnął jego wiarygodność. Macchiarini planował ślub z reporterką Benitą Alexander, obiecując obecność wpływowych osobistości, takich jak Władimir Putin, Nicolas Sarkozy, Bill i Hillary Clintonowie, Barack Obama z żoną Michelle, a nawet występ Andrei Bocellego i mszę celebrowaną przez papieża Franciszka. Na miesiąc przed planowaną uroczystością ślub został odwołany, gdy okazało się, że Macchiarini jest już żonaty od 30 lat. Rzecznik Watykanu zdementował również informację o udziale papieża Franciszka w ceremonii. Dopiero wówczas „koledzy z Karolinska Institutet zaczęli się przyglądać osiągnięciom swojej supergwiazdy”.
Konsekwencje dla Instytutu Karolinska
Po serii tych wydarzeń, Macchiarini „przestał być „błyskotliwym naukowcem i świetnym chirurgiem”, a zaczął być kimś, czyje artykuły trzeba wycofać z prestiżowych pism”. W marcu Instytut Karolinska poinformował, że umowa o pracę z Macchiarinim nie zostanie przedłużona z powodu przedstawianych przez niego fałszywych informacji w CV. Co więcej, oskarżono go o zaniedbania w leczeniu i śmierć dwóch pacjentów, którzy byli leczeni już w Instytucie Karolinska. Macchiarini nie przyjął oskarżeń do wiadomości.
Skandal miał poważne konsekwencje dla kierownictwa Instytutu. Z powodu skandalu w lutym z pracy zrezygnowali sekretarz Komitetu Noblowskiego Urban Lendahl oraz Anders Hamsten, prorektor Instytutu. Pracę miała też stracić kierująca placówką Harriet Wallberg. „Wstrząs może być jednak poważniejszy”. Bo Risberg, były przewodniczący komitetu etycznego Instytutu, cytowany przez agencję Reuters, oświadczył nawet, że przyznawanie medycznego Nobla powinno zostać wstrzymane na dwa lata.
Sprawa Ahmadrezy Djalaliego
Innym poważnym problemem dotykającym Instytut Karolinska jest sprawa irańsko-szwedzkiego naukowca Ahmadrezy Djalaliego, który był związany z Instytutem. Został on zatrzymany w Iranie w 2016 roku, a następnie aresztowany i w 2017 roku skazany na karę śmierci za rzekomą współpracę z obcym wywiadem. Kara ta nie została dotychczas wykonana. Jest to kolejny przypadek, gdy Instytut Karolinska musiał zmierzyć się z poważnymi wyzwaniami dotyczącymi jego pracowników i reputacji międzynarodowej.
W obliczu takich wydarzeń często pojawia się pytanie: „Jednak od czego zacząć, gdy menedżerowie skupieni są na gaszeniu pożarów, nie mając czasu na planowanie strategiczne?” Te wydarzenia uwypuklają potrzebę ciągłej czujności i doskonalenia procedur etycznych i zarządczych w czołowych instytucjach naukowych i medycznych.
tags: #pozar #instytutu #karolinskiego