Okres żniw, choć przynosi plony, niesie ze sobą również szereg niebezpieczeństw. Jednym z nich są pożary maszyn rolniczych, w tym kombajnów, które mogą prowadzić do znaczących strat materialnych i zagrożenia dla bezpieczeństwa.
Incydenty pożarów kombajnów w Polsce
W ostatnich latach odnotowano szereg przypadków płonących kombajnów na terenie Wielkopolski i innych regionów Polski. Przykładem jest zdarzenie w miejscowości Żelice (woj. wielkopolskie), gdzie pożarem objęty był kombajn oraz częściowo ściernisko. Strażacy PSP w Wągrowcu, pod dowództwem brygadiera Zbigniewa Dziwulskiego, podali dwa prądy wody, jeden na kombajn, drugi na ściernisko w pobliżu zboża na pniu.
Inny poważny incydent miał miejsce w miejscowości Ponin (powiat kościański, Wielkopolska) 3 sierpnia w godzinach popołudniowych. Kilka zastępów straży pożarnej walczyło z ogniem, który trawił kombajn i znaczną część pola. Mimo szybkiej interwencji, żywioł strawił silnik, młocarnię i zbiornik ze zbożem, ratując jedynie przednią część maszyny. Pożar objął również 6 hektarów zboża na pniu, a straty oszacowano na około 320 tysięcy złotych.
Do kolejnego zdarzenia doszło w Płońsku. Straż pożarna otrzymała zgłoszenie po godzinie drugiej w nocy. W momencie przyjazdu pierwszych jednostek, kombajn był już w całości objęty płomieniami. Według wstępnych ustaleń, najbardziej prawdopodobną przyczyną było zatarcie się łożyska w mechanizmie tnącym lub napędowym maszyny. Operator kombajnu zdołał bezpiecznie opuścić kabinę bez obrażeń.
We wrześniu 2022 roku, w miejscowości Płowce Drugie (gmina Radziejów), doszło do pożaru kombajnu sieczkarni samojezdnej na drodze krajowej DK nr 62. Strażacy zabezpieczyli miejsce zdarzenia i zablokowali ruch na czas akcji gaśniczej. Kierowca opuścił pojazd bez obrażeń. Maszyna została ugaszona przy użyciu piany ciężkiej i wody, a następnie odholowana.
Przyczyny pożarów kombajnów
Według brygadiera Zbigniewa Dziwulskiego, przyczyny pożarów kombajnów mogą być różnorodne. Czasami wina leży po stronie rolników, jednak często zdarzają się sytuacje, w których rolnik nie jest winny. Jedną z najczęstszych przyczyn jest dostanie się do maszyny kamienia, który może spowodować zatarcie, awarię, a w konsekwencji pożar. Inne potencjalne przyczyny to:
- Zatarcia i awarie łożysk w mechanizmach tnących lub napędowych.
- Przegrzanie silnika lub innych elementów maszyn.
- Iskry powstające podczas pracy maszyny, które mogą zapalić suche pozostałości roślinne na polu.
- Awarie instalacji elektrycznej.
- Niewłaściwa konserwacja i brak regularnych przeglądów technicznych.
Zapobieganie pożarom
Aby zminimalizować ryzyko pożaru podczas żniw, strażacy apelują o przestrzeganie podstawowych zasad bezpieczeństwa i regularne przeglądy maszyn rolniczych. Brygadier Dziwulski podkreśla, że "to jest tylko maszyna", co oznacza konieczność ciągłej uwagi operatora i dbałości o jej stan techniczny.
Kluczowe działania zapobiegawcze obejmują:
- Regularne przeglądy techniczne: Sprawdzanie stanu technicznego kombajnu, w tym układu napędowego, hamulcowego, elektrycznego oraz mechanizmów tnących.
- Utrzymanie czystości maszyny: Usuwanie nagromadzonej słomy, plew i innych łatwopalnych materiałów z silnika, przewodów i innych elementów.
- Kontrola podczas pracy: Obserwowanie maszyny pod kątem nietypowych dźwięków, zapachów lub przegrzewania.
- Uważne obserwowanie pola: Zwracanie uwagi na obecność kamieni, które mogą uszkodzić maszynę.
- Wyposażenie w sprzęt gaśniczy: Posiadanie sprawnego podręcznego sprzętu gaśniczego (np. gaśnicy) w kabinie operatora.
- Szkolenia operatorów: Zapewnienie operatorom odpowiedniej wiedzy na temat bezpiecznej obsługi maszyn i postępowania w sytuacjach awaryjnych.
Przegląd kombajnów Expert Check 7+ — Nasza wiedza. Twój czas sprawności operacyjnej.
Pamiętajmy, że bezpieczeństwo podczas żniw zależy od sumienności i odpowiedzialności każdego rolnika i operatora maszyn rolniczych.