Sezon żniw to czas wzmożonego ryzyka pożarów, które stanowią poważne zagrożenie dla rolnictwa. Wysoka temperatura, sucha roślinność oraz intensywna praca maszyn rolniczych, takich jak kombajny, sprzyjają powstawaniu ognia. Pożary kombajnów zdarzają się stosunkowo często w okresie żniw, a ich konsekwencje mogą być druzgocące, prowadząc do znacznych strat materialnych i zagrożenia dla życia.
Wzmożone ryzyko pożarów podczas prac żniwnych
Intensywne prace polowe, zwłaszcza podczas upałów, zwiększają prawdopodobieństwo awarii maszyn, które mogą skutkować zapłonem. Przyczyną pożarów kombajnów często bywa zwarcie instalacji elektrycznej lub usterka układu mechanicznego. Dodatkowo, nagromadzenie suchej słomy i resztek roślinnych w maszynie tworzy idealne warunki do szybkiego rozprzestrzeniania się ognia. Odpowiednie przygotowanie i szybka reakcja są kluczowe w minimalizowaniu skutków takich zdarzeń.
Odnotowane przypadki pożarów kombajnów
Pożar kombajnu w Stoszowicach i Budzowie (27 listopada)
27 listopada po godzinie 16:30 w polu między Stoszowicami a Budzowem, podczas koszenia kukurydzy doszło do pożaru kombajnu. Maszyna zaczęła płonąć przed godziną 17:00, a kierujący nią mężczyzna zdążył uciec z kabiny pojazdu, nie odnosząc obrażeń. Podjął on próbę gaszenia pożaru za pomocą gaśnicy, jednak pożaru nie udało się mu ograniczyć. W zdarzeniu nikt nie ucierpiał.
W chwili dojazdu służb ratowniczych cały kombajn był objęty pożarem, co oznaczało, że praktycznie cała maszyna stała w ogniu. Do akcji gaśniczej zadysponowano dwie jednostki gaśnicze z Gryfic oraz jedną z OSP Trzygłów. Działania straży pożarnej polegały na zabezpieczeniu miejsca zdarzenia, podaniu dwóch prądów wody w natarciu na palący się kombajn oraz dwóch prądów piany ciężkiej na palący się kombajn i jednego prądu na palące się dookoła niego ściernisko. Ponadto, strażacy oświetlili teren akcji i sprawdzili wrak przy pomocy kamery termowizyjnej, aby zlokalizować i wykluczyć obecność zarzewi ognia. Prawdopodobną przyczyną zdarzenia było zwarcie instalacji elektrycznej.
Akcja w Bożnowicach: płonący kombajn Claas (12 sierpnia)
12 sierpnia w godzinach popołudniowych w Bożnowicach (gmina Ziębice) odnotowano pożar kombajnu. Chwilę przed godziną 15:00 do Powiatowego Stanowiska Kierowania PSP w Ząbkowicach Śląskich wpłynęło zgłoszenie o płonącej maszynie. Na miejsce udali się strażacy-zawodowcy z Ziębic oraz trzy zastępy strażaków-ochotników z Henrykowa, Bożnowic oraz Wigańcic. Po dotarciu na miejsce strażacy potwierdzili, że płonął kombajn marki Claas. Ogniem objęta była komora silnika oraz kabina operatora. Dzięki szybkiej interwencji, strażacy szybko ugasili pożar i nie dopuścili do rozprzestrzenienia się ognia na otaczające pole.
Pożar w Szonowicach: całkowite zniszczenie i duże straty (20 października)
20 października o godzinie 1:38 w Szonowicach, przy ulicy Słowackiego, doszło do kolejnego pożaru kombajnu. Do akcji skierowano jeden zastęp Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej oraz trzy zastępy ochotników. Pomimo natychmiastowej interwencji strażaków, pojazd spłonął doszczętnie. Wartość poniesionych przez właściciela strat oszacowano na kwotę 700 tysięcy złotych. Sprawą pożaru w Szonowicach zajmą się raciborscy policjanci, którzy będą prowadzić postępowanie pod kątem wykrycia sprawców.
Pożar w Wymyślu Polskim: szybka reakcja ratuje sytuację (21 lipca)
21 lipca w godzinach popołudniowych dyżurny Stanowiska Kierowania Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Płocku odebrał zgłoszenie o pożarze zboża w miejscowości Wymyśle Polskie, w gminie Słubice. Kiedy zastępy straży dotarły na miejsce, zauważono kombajn zbożowy znajdujący się na drodze oraz ciągnik rolniczy z broną talerzową pracujący na okolicznym polu. Po szybkim rozpoznaniu okazało się, że ogień na polu został przyłapany i stłumiony przez osoby znajdujące się w okolicy, a płomienie w kombajnie zostały zduszone przy pomocy gaśnicy proszkowej.
Działania straży polegały na podaniu jednego prądu wody w natarciu na pozostałe w kombajnie zarzewia ognia oraz dokładne sprawdzenie maszyny przy użyciu kamery termowizyjnej i drabiny nasadkowej. W trakcie działań na miejsce docierały zastępy z OSP w Gąbinie oraz JRG nr 2 w Płocku. Zastęp GCBA z OSP w Gąbinie przelał pogorzelisko i przyległy teren przy pomocy działka zderzakowego. Zdarzenie to podkreśla, jak ważne jest szybkie zauważenie zagrożenia i podjęcie wczesnych działań gaśniczych, które znacznie ograniczają rozprzestrzenianie się ognia i straty. Jest to również przykład, jak ważne jest posiadanie w zanadrzu ciągnika rolniczego z podczepioną broną talerzową lub inną maszyną, umożliwiającą odcięcie drogi ognia od pozostałej części pola.
🚒 Akcja strażaków w Cieszyn! Pożar 14 marca 2026 – nagranie z miejsca zdarzenia
Pożar kombajnu w Wytrębowicach (26 czerwca)
26 czerwca około godziny 17:30 w miejscowości Wytrębowice (gmina Łysomice) doszło do niebezpiecznego pożaru kombajnu na terenie jednego z gospodarstw rolnych. Z uwagi na groźny charakter pożaru, na miejsce zadysponowano wiele zastępów straży pożarnej. W akcji brały udział dwa zastępy z OSP KSRG Lulkowo oraz dwa zastępy z OSP Papowo Toruńskie.
Incydent w Witoldowie (12 sierpnia)
We wtorek, 12 sierpnia, po godzinie 19:00 w miejscowości Witoldowo w powiecie bydgoskim doszło do pożaru kombajnu zbożowego. Ogień pojawił się w trakcie pracy maszyny na polu. Na miejsce przybyły cztery zastępy straży pożarnej, w tym OSP w Gogolinku. Na szczęście, nikt nie został poszkodowany w tym zdarzeniu.
Przyczyny pożarów i działania prewencyjne
Jak wynika z przytoczonych przypadków, prawdopodobnymi przyczynami pożarów kombajnów są zwarcie instalacji elektrycznej oraz usterki układu mechanicznego. Intensywne prace w wysokich temperaturach prowadzą do przegrzewania się elementów maszyn, co w połączeniu z suchą roślinnością stwarza idealne warunki do zapłonu. W Doboszowicach (gmina Kamieniec Ząbkowicki), pożar słomy po kombajnie, który częściowo objął również zboże na pniu, pojawił się najprawdopodobniej w wyniku awarii maszyny rolniczej. Na miejscu interweniowało pięć zastępów straży pożarnej, które szybko podały trzy prądy wody na palący się teren, skutecznie opanowując i gasząc ogień.
W celu minimalizacji ryzyka pożarów kluczowe są regularne przeglądy i konserwacja maszyn rolniczych. Równie ważne jest posiadanie na wyposażeniu kombajnu sprawnych gaśnic proszkowych oraz przygotowanie zaplecza w postaci ciągnika rolniczego z podczepioną broną talerzową lub inną maszyną, która w przypadku pożaru pola pozwoli na szybkie odcięcie drogi ognia od pozostałej części upraw. Szybkie zauważenie zagrożenia i podjęcie natychmiastowych działań gaśniczych ma kluczowe znaczenie, nawet jeśli nie doprowadzi do całkowitego ugaszenia ognia, to znacząco ograniczy jego rozprzestrzenianie się i związane z tym straty.
Skutki pożarów i wsparcie dla rolników
Pożary kombajnów często prowadzą do całkowitego zniszczenia maszyn, a straty materialne mogą sięgać setek tysięcy złotych, jak w przypadku Szonowic, gdzie oszacowano je na 700 tysięcy złotych. W takich sytuacjach pomoc poszkodowanym rolnikom jest niezwykle ważna. Rolnicy często polegają na wsparciu społeczności, które może polegać na pomocy w dokończeniu żniw, czy to poprzez użyczenie sprzętu, czy organizację zbiórek środków pieniężnych na remont lub zakup nowego kombajnu. Choć ubezpieczenie może pokryć część strat, szybkie wznowienie pracy w polu często wymaga natychmiastowej interwencji i solidarności.