Powiat człuchowski szczyci się bogatą tradycją ochrony przeciwpożarowej, opierającą się zarówno na jednostkach Państwowej Straży Pożarnej (PSP), jak i licznych Ochotniczych Strażach Pożarnych (OSP) włączonych do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). Historia tych jednostek sięga okresu powojennego i jest świadectwem zaangażowania lokalnych społeczności w zapewnienie bezpieczeństwa.
Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza w Człuchowie (JRG Człuchów)
JRG Człuchów, będąca częścią Komendy Powiatowej PSP w Człuchowie, stanowi kluczowy element systemu ratownictwa w regionie. Jednostka jest regularnie doposażana w nowoczesny sprzęt, aby skutecznie reagować na różnorodne zagrożenia.
Jednym z najnowszych nabytków jest ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy Scania 6×6. Ten pojazd jest wyposażony w autopompę o wydajności 5600 litrów na minutę, działko wodno-pianowe, linię szybkiego natarcia, maszt oświetleniowy oraz wyciągarkę. Sprzęt ten jest przeznaczony do działań przy dużych pożarach oraz akcjach wymagających dużej mocy hydraulicznej i wodnej.
Wraz z wozem strażacy otrzymali dodatkowy sprzęt w pakiecie, obejmujący motopompę pływającą wysokiej wydajności, turbopompę oraz trzy smoki ssawne pływające z ruchomą głowicą. Pozwala to pobierać wodę z naturalnych zbiorników i prowadzić działania w miejscach oddalonych od hydrantów. Wartość jednego samochodu to blisko dwa miliony złotych, co stanowi inwestycję w bezpieczeństwo mieszkańców.
Ochotnicze Straże Pożarne w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym w Powiecie Człuchowskim
Wiele jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych na terenie powiatu człuchowskiego jest włączonych do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego, co świadczy o ich wysokim poziomie gotowości i zdolnościach operacyjnych.
Gmina Człuchów
OSP Bińcze
Ochotnicza Straż Pożarna w Bińczu została powołana do życia 1 marca 1947 roku przez pierwszych przesiedleńców z Kresów Wschodnich. Była to pierwsza organizacja społeczna we wsi. Od 1947 roku strażnica mieściła się w starym budynku w centrum wsi, a na jej wyposażeniu była ręczna pompa przewożona wozem konnym. Z powodu braku syreny o alarmie informował gong lub dzwon kościelny.
W 1985 roku OSP przeszła pod Zakład Rolny w Bińczu i utraciła głos decydujący na walnym zebraniu. W 1989 roku przekazany został samochód gaśniczy Star, który służył również do przewozu pracowników Państwowego Gospodarstwa Rolnego (PGR). Po pięciu latach statut OSP Bińcze się zmienił, otrzymali samochód na własność i służył im już jako samochód gaśniczy.
W 1998 roku została wybudowana i oddana do użytku nowa remiza strażacka, w trakcie budowy strażacy z Bińcza wykonali czyn społeczny w postaci przepracowanych 2 tysięcy godzin. W trakcie otwarcia remizy OSP Bińcze otrzymało nowy sztandar i zostało włączone z dniem 25 września 1998 roku do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. W 2003 roku strażacy otrzymali lekki samochód ratowniczy Ford Transit, a w 2012 roku samochód gaśniczy Star został poddany karosacji i dostosowany do obecnych wymogów.
OSP Biskupnica
Zebranie założycielskie Ochotniczej Straży Pożarnej w Biskupnicy odbyło się 10 lipca 1948 roku, w którym uczestniczyło 17 mieszkańców wsi. Działalność rozpoczęto od wyznaczenia koni z wozem jako podwody dla strażaków w razie pożaru. Jednostka na swoim wyposażeniu posiadała pompę ręczną na wozie ciągniętą przez konie i małą pompę ręczną przenośną. W 1950 roku przydzielono pierwszą motopompę, a dopiero w latach 80. jednostka otrzymała samochód pożarniczy marki Żuk. W 1987 roku w Biskupnicy została wybudowana remiza strażacka wraz ze świetlicą. OSP Biskupnica jest trzecią jednostką OSP włączoną do KSRG na terenie gminy Człuchów.
OSP Mosiny
Ochotnicza Straż Pożarna w Mosinach, jednostka na terenie gminy Człuchów, została założona w 1952 roku przez osadników przybyłych z centralnej Polski. Jednostka zrzeszała kilkunastu członków i była wyposażona w ręczną pompę, która była zainstalowana na drewnianym wozie konnym. W latach 60. wybudowano w czynie społecznym remizę z wieżą do suszenia węży. 16 maja 1982 roku jednostka otrzymała sztandar z okazji 30-lecia istnienia i rozpoczęła się jej rozkwit. W tym czasie mosińska OSP posiadała już wiele sprzętu gaśniczego, obok motopompy także samochód marki Żuk. W roku 1986 rozbudowano remizę o świetlicę strażacką, wszystkie prace zostały wykonane również w czynie społecznym. Od 1999 roku rozpoczęła się zmiana pokoleniowa, wybrany został nowy zarząd, który doprowadził do przeprowadzenia remontów jednostki oraz zakupu nowego sprzętu i samochodów pożarniczych. Obecnie jednostka posiada na swoim wyposażeniu średni samochód ratowniczo-gaśniczy na podwoziu Star oraz lekki samochód ratownictwa technicznego na podwoziu Ford.
OSP Polnica
Gmina Człuchów posiada bogatą tradycję ochotniczych straży. Największą miejscowością na terenie gminy jest Polnica, gdzie w okresie powojennym działały trzy ochotnicze straże: terenowa OSP we wsi, zakładowa w tartaku i druga zakładowa w Zakładzie Energetycznym. Ze względu na dostęp do funduszy i sprzętu, jak również zasobów ludzkich, najaktywniejszą strażą była zakładowa straż w tartaku. Ożywienie działalności w straży wiejskiej datuje się na koniec lat 60., kiedy to z inicjatywy Komendy Powiatowej zaczęto organizować szkolenia drużyn. W roku 1968 OSP Polnica dysponowała tylko motopompą typu M-400 i kilkoma wężami, a stan liczebny strażaków wynosił 26 osób. W 1972 roku jednostce przekazano wyeksploatowany samochód z OSP Bukowo Star 20, który dopiero w 1994 roku został wymieniony na ciężki samochód gaśniczy marki Jelcz. W tym samym roku oddano do użytku nowo wybudowaną remizę z jednym boksem garażowym. W 2019 roku Ochotnicza Straż Pożarna w Polnicy doczekała się upragnionego nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego na podwoziu MAN GBA-Rt 4/16.
Aktywność OSP Polnica widać w działaniach ratowniczych, jak w przypadku pożaru magazynu słomy, znajdującego się tuż za siedzibą ich jednostki. Po przybyciu pierwszych strażaków z OSP Polnica okazało się, że objęty pożarem był budynek magazynowy słomy. Wewnątrz znajdowało się około 30 balotów słomy, objętych pożarem. Podczas działań podano dwa prądy wody celem gaszenia pożaru oraz jeden prąd wody celem zabezpieczenia i obrony pobliskich budynków, czyli budynku OSP Polnica oraz budynku plebanii. W akcji brały udział cztery zastępy straży pożarnej: dwa z Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej w Człuchowie oraz po jednym OSP w Polnicy i Przechlewie.
Gmina Czarne
OSP Czarne
Ochotnicza Straż Pożarna w Czarnem została powołana kilka miesięcy po wyzwoleniu, 12 sierpnia 1945 roku, i jako jedna z nielicznych straży posiada udokumentowaną datę powstania. Powołanie jednostki spowodowała konieczność gaszenia pożarów wynikających z podpaleń, rabunków, sabotażu niedobitków i działań szabrowników. Była to pierwsza organizacja społeczna, która powstała po wojnie w Czarnem. W 1947 roku ze środków budżetu miejskiego zakupiono do jednostki pierwszy samochód ciężarowy GAZ A-A, który po przeróbkach dostosowano do przewozu drabiny i motopompy. Z uwagi na trudności w naborze do OSP nowych członków, 23 czerwca 1947 roku na posiedzeniu Miejskiej Rady Narodowej podjęto uchwałę o powołaniu wszystkich zdrowych mężczyzn w wieku 18-30 lat w jej szeregi. W maju 1975 roku wybudowano i oddano do użytku obecnie istniejący budynek remizy. OSP Czarne zawsze była prężną i wiodącą jednostką na terenie powiatu, województwa, a nawet kraju. W 1992 roku jednostka zajęła I miejsce we współzawodnictwie na szczeblu krajowym, a 2 maja OSP Czarne została wyróżniona najwyższym strażackim odznaczeniem „Złotym Znakiem Związku”. Decyzją Komendanta Głównego PSP w Warszawie, od 10 kwietnia 1995 roku, jednostka OSP w Czarnem została włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.
Wojskowa Straż Pożarna (WSP) w Czarnem
Spośród wszystkich jednostek na terenie powiatu włączonych do KSRG wyróżnia się jedna jednostka, która nie należy do związku ochotniczych straży, ale jest jednostką Wojskowej Straży Pożarnej (WSP). WSP została zawiązana w Jednostce Wojskowej Nr 1311 w Czarnem w październiku 1994 roku jako jednostka I kategorii. Wyposażona była w samochód pożarniczy Star 244 i podstawowy sprzęt gaśniczy oraz środki ochrony indywidualnej. Siły ówczesnej straży składały się z 4 kierowców, 7 żołnierzy służby zasadniczej, dowódcy w stopniu kaprala i komendanta. Z chwilą powstania w 1997 roku 13 Brygady Zmechanizowanej JW 1698, podwyższono kategorię straży pożarnej do II (straż poligonowa i składy). Straż została wyposażona w drugi samochód ratowniczy Jelcz 315. Etat straży zwiększono do 24 strażaków plus komendant. W 2004 roku wojskowa straż pożarna w Czarnem została zlikwidowana. Dzięki staraniom byłych pracowników WSP została ponownie zawiązana w 2007 roku. Obecnie jest to straż I kategorii wyposażona w 2 samochody ratowniczo-gaśnicze STAR MAN i SCANIA P-360.
Gmina Debrzno
OSP Debrzno
W listopadzie 1945 roku powołano Ochotniczą Straż Pożarną w Debrznie. Strażacy przejęli budynek poniemieckiej strażnicy, w którym do dnia dzisiejszego mieści się straż pożarna. Jako sprzęt gaśniczy posiadali sikawkę konną, a liczba członków wynosiła 10 osób, w tym 2 kobiety. W 1946 roku do OSP Debrzno został przekazany samochód GAZ 5 przez Armię Radziecką, a jego remont sfinansował magistrat. Pierwszy samochód gaśniczy Star 20 jednostka otrzymała w 1956 roku, w tym samym czasie do remizy dobudowano świetlicę, a mieszkańcy Debrzna ufundowali jednostce sztandar. W 1970 roku Komenda Powiatowa w Człuchowie przekazała OSP Debrzno samochód pożarniczy ze zbiornikiem wodnym Star 25. W kolejnych latach jednostka została rozbudowana o kolejne garaże i doposażona w nowe pojazdy i sprzęt. 10 kwietnia 1995 roku decyzją Komendanta Głównego PSP w Warszawie OSP Debrzno zostało włączone do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.
OSP Stare Gronowo
Ochotnicza Straż Pożarna w Starym Gronowie, druga jednostka straży na terenie gminy Debrzno, utworzona została w 1948 roku przez przybywających na te ziemie osadników. W wieloletniej historii straż pożarna przechodziła czasy aktywności i całkowitego zastoju. Okres ożywianej działalności i reaktywacji datuje się na rok 2002. W 2007 roku straż otrzymała samochód gaśniczy Star 244. Decyzją Nr XI/110 KSRG z 1 maja 2017 roku Ochotnicza Straż Pożarna w Starym Gronowie została włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.
Gmina Koczała
OSP Koczała
Gmina Koczała posiada jedną jednostkę OSP włączoną do KSRG. Ochotnicza Straż Pożarna w Koczale została założona w styczniu 1946 roku z inicjatywy powiatowych władz Związku Straży Pożarnych w Człuchowie. W 1947 roku straż pożarna liczyła 15 członków, którzy nie tylko gasili pożary, ale również chronili mienie poniemieckie. W pierwszych latach swojej działalności jednostka dysponowała tylko ręczną pompą, beczkowozem, kilkoma wężami, drabinami i łopatami. Całe wyposażenie strażackie było dowożone do pożaru zaprzęgiem konnym wypożyczanym od rolnika. Pierwszy samochód Star 25 OSP Koczała otrzymała w 1960 roku. Nowa remiza strażacka z trzema boksami została oddana do użytku w 1980 roku i została doposażona w samochody Star 244 i Żuk. W dniu 10 kwietnia 1994 roku Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej w Warszawie, Decyzją nr 39/9/KSRG, włączył jednostkę Ochotniczej Straży Pożarnej w Koczale do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. W 2009 roku jednostka zakupiła nowy średni samochód ratowniczo-gaśniczy GBA 2,5/16 na podwoziu Mercedesa.
Gmina Przechlewo
OSP Przechlewo
Na terenie Gminy Przechlewo zlokalizowana jest jedna jednostka OSP włączona do KSRG. Ochotnicza Straż Pożarna w Przechlewie z 18 członkami została powołana w grudniu 1946 roku, a jej inicjatorem był pracownik PKP Adam Szczygieł. W 1959 roku w czynie społecznym wybudowano remizę strażacką z jednym boksem garażowym. W latach 80. nastąpiło dobudowanie miejsc garażowych i doposażenie jednostki w samochody Star i Żuk. Kolejne lata to już pełen rozkwit jednostki pod względem sprzętowym, jednostka kolejno wymieniała samochody na Stara 244 i Forda. 10 kwietnia 1995 roku, Decyzją Nr 39/3 KSRG, Komendant Główny PSP w Warszawie włączył jednostkę OSP Przechlewo do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. W 2005 roku jednostka zakupiła nowy samochód ratowniczy Star Man, a w 2017 roku ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy SCANIA. W grudniu 2019 roku jednostka wymieniła GBA Star Man na nowego GBA 3/24/4 SCANIA.
OSP Pieniężnica
Ochotnicza Straż Pożarna w Pieniężnicy została utworzona w latach 50. XX wieku. Od roku 1983 nastąpiło przekształcenie straży w zakładową straż pożarną przy miejscowym Państwowym Gospodarstwie Rolnym. Na początku lat 90. po upadku PGR-ów ustała aktywność straży. Nowy rozdział w działalności OSP Pieniężnica przypada na rok 2001, kiedy to władzę w straży objął nowy zarząd. Aktualnie jednostka liczy 17 członków czynnych, w tym 4 kobiety uprawnione do działań. W 2019 roku jednostka wymieniła średni samochód gaśniczy Star 244 na średni samochód ratowniczo-gaśniczy na podwoziu Renault GBA-Rt 2,5/30, który został przekazany z Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Człuchowie.
Gmina Rzeczenica
OSP Rzeczenica
Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Rzeczenicy została powołana 16 października 1945 roku z inicjatywy kierownictwa i pracowników tartaku, największego zakładu w miejscowości. W pierwszych latach strażacy do pożaru jeździli zaprzęgiem konnym wyposażonym w sikawkę ręczną. Alarmowanie strażaków odbywało się za pomocą syreny ręcznej, którą strażak brał na rower i jeździł po całej wiosce, natomiast remiza mieściła się w zaadoptowanym budynku w centrum wsi. W pierwszej połowie lat 50. OSP Rzeczenica otrzymała pierwszy samochód ciężarowy, był nim Star 20, a w 1957 roku jednostka otrzymała od Komendy Powiatowej pierwszy typowy samochód pożarniczy Star 25 typu GM. 13 czerwca 1981 roku do użytku została oddana nowa strażnica, która została wybudowana przez strażaków w czynie społecznym. W kolejnych latach jednostka wzbogacała się o nowy sprzęt i wymieniała samochody na nowsze, co spowodowało, że jednostka spełniała kryteria włączenia do KSRG. W dniu 10 kwietnia 1995 roku decyzją nr 39/5/KSRG Komendant Główny włączył jednostkę do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.