Wymagania i Drogi Dostępu do Służby w Straży Pożarnej

Praca w straży pożarnej to marzenie wielu osób, wiążące się z dużą odpowiedzialnością i prestiżem. Strażacy są jedną z najbardziej szanowanych grup zawodowych w Polsce, co sprawia, że rekrutacja jest silnie uregulowana prawnie i charakteryzuje się wysokimi wymaganiami. Kandydaci muszą przejść szereg testów i spełnić wiele warunków, aby móc wstąpić w szeregi zarówno Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP), jak i Państwowej Straży Pożarnej (PSP).

Wymagania Ogólne dla Kandydatów na Strażaka

Niezależnie od wybranej drogi (OSP czy PSP), kandydat na strażaka musi spełniać szereg fundamentalnych wymagań. Są to przede wszystkim:

• Posiadanie polskiego obywatelstwa.
• Korzystanie z pełni praw publicznych.
• Posiadanie co najmniej średniego wykształcenia (w przypadku naboru do szkół liczy się również matura, której wyniki są oceniane w toku rekrutacji).
• Niekaralność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.
• Posiadanie zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby.
• Uregulowany stosunek do służby wojskowej (nie dotyczy kobiet).

Oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Państwowej Straży Pożarnej dokonują komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.

Drogi Dostępu do Służby w Państwowej Straży Pożarnej (PSP)

Aby zostać strażakiem Państwowej Straży Pożarnej, można obrać jedną z dwóch głównych dróg: służbę kandydacką lub służbę przygotowawczą. O zasadach rekrutacji do PSP można przeczytać w Ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej oraz Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 marca 2018 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego o przyjęcie do służby w Państwowej Straży Pożarnej.

Służba Kandydacka

Możliwością podjęcia służby w strukturach Państwowej Straży Pożarnej jest ukończenie służby kandydackiej w jednej ze szkół PSP kształcących w systemie dziennym. Są to:

• Szkoła Główna Służby Pożarniczej w Warszawie (kształcenie kadr oficerskich, studia I stopnia - Wydział Inżynierii Bezpieczeństwa i Ochrony Ludności, 4 lata, po których uzyskuje się tytuł inżyniera pożarnictwa i stopień młodszego kapitana).
• Szkoły Aspiranckie (2-letnie dzienne studium aspirantów, np. Centralna Szkoła Państwowej Straży Pożarnej w Częstochowie, Szkoła Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie, Szkoła Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu). Absolwenci szkół aspiranckich uzyskują tytuł technika pożarnictwa i stopień młodszego aspiranta.

Proces rekrutacyjny do szkół kandydackich obejmuje:

1. Złożenie stosownych dokumentów w wyznaczonym terminie.
2. Weryfikacja podań i dołączonych dokumentów.
3. Ustalenie punktów rekrutacyjnych (z matury, gdzie oceniane są wyniki z matematyki, wybranego języka obcego, fizyki lub chemii lub informatyki lub biologii).
4. Przeprowadzenie testu sprawności fizycznej (koperta, beep test, drążek), sprawdzianu braku lęku wysokości (akrofobia) oraz sprawdzianu z pływania.
5. Sporządzenie listy osób wstępnie zakwalifikowanych i opublikowanie na stronie internetowej szkoły.
6. Badania lekarskie MSWiA.

Kandydat nie może przekraczać 25 roku życia i musi posiadać świadectwo dojrzałości. Szczegółowe informacje dotyczące naboru oraz przebiegu kształcenia można znaleźć na stronach internetowych poszczególnych szkół.

Służba Przygotowawcza ("Nabór z Ulicy")

Drugą możliwością jest odbycie służby przygotowawczej w jednej z jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej (np. Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej), do której ogłoszony jest nabór. Proces rozpoczyna się od ogłoszenia naboru przez właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego, powiatowego (miejskiego) lub kierownika jednostki organizacyjnej PSP w miarę posiadanych możliwości etatowych.

Etapy postępowania kwalifikacyjnego zazwyczaj obejmują:

1. Ocena złożonych dokumentów: Podanie o przyjęcie do służby, zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych. Ocena dokumentacji polega na sprawdzeniu ich kompletności oraz spełnienia wszystkich wymogów, a posiadane wykształcenie, wyszkolenie lub umiejętności są oceniane w systemie punktowym (max 60 pkt).
2. Test sprawności fizycznej: Składa się z prób sprawnościowych i próby wydolnościowej (drążek, bieg po kopercie, beep test). Wynik testu sprawnościowego nie wlicza się do końcowego wyniku punktowego, służy jedynie do rozstrzygnięcia etapu.
3. Test braku lęku wysokości (akrofobia): Wejście i zejście po 20-metrowej drabinie ustawionej pod kątem 75 stopni. Jest to element opcjonalny w naborze "z ulicy", ale obowiązkowy w naborach do szkół.
4. Sprawdzian z pływania: Przepłynięcie 50 m dowolnym stylem w czasie do 90 sekund. Także opcjonalny w naborze "z ulicy", obowiązkowy w naborach do szkół.
5. Test wiedzy: (Opcjonalny) 20 pytań zamkniętych, 25 minut, minimum 11 poprawnych odpowiedzi. Nie występuje podczas rekrutacji do szkół.
6. Rozmowa kwalifikacyjna: Jeden z ostatnich etapów rekrutacji. Warto dodać, że do ostatecznego wyniku punktowego naboru "z ulicy" wlicza się punktacja za złożone dokumenty (max 60 pkt) i wynik rozmowy kwalifikacyjnej (max 40 pkt), co łącznie daje 100 możliwych punktów.
7. Badania lekarskie i psychologiczne: W komisji rejonowej MSWiA, zakończone orzeczeniem lekarskim.
8. Przyjęcie do służby przygotowawczej: Mianowanie strażakiem w służbie przygotowawczej na okres 3 lat (możliwość skrócenia za szczególne osiągnięcia).
9. Kurs podstawowy w zawodzie strażak: Odbycie kursu podstawowego, który wlicza się do okresu stażu.

Po odbyciu służby przygotowawczej (stażu) i po wydaniu pozytywnej opinii, strażak zostaje mianowany do służby stałej.

Rekrutacja do Wojskowej Straży Pożarnej

Rekrutacja do Wojskowej Straży Pożarnej może odbywać się na dwa sposoby: jako żołnierz zawodowy lub jako pracownik wojska.

Żołnierz Zawodowy

Osoba zainteresowana powinna skontaktować się z komendantem wybranej Wojskowej Straży Pożarnej w celu potwierdzenia wolnego stanowiska i umówienia się na rozmowę kwalifikacyjną. Posiadane dodatkowe uprawnienia, takie jak ukończenie kursów pożarniczych, kurs kwalifikowanej pierwszej pomocy czy posiadanie prawa jazdy kategorii C, będą pomocne.

Pracownik Wojska

Osoba zainteresowana podjęciem pracy jako pracownik wojska powinna udać się do działu kadr jednostki wojskowej i złożyć wniosek, CV oraz kopie dokumentów (dowód osobisty, prawo jazdy, ukończone kursy i szkolenia pożarnicze, świadectwa ukończenia szkoły średniej lub wyższej).

Ochotnicza Straż Pożarna (OSP)

Droga do zostania strażakiem ochotnikiem jest mniej skomplikowana. Tak naprawdę każdy, kto:

• Jest pełnoletni (ukończył 18 lat i nie przekracza wieku 65 lat).
• Jest w ogólnym, dobrym stanie zdrowia, który pozwala na pracę.
• Ukończy szkolenie podstawowe.

Może zostać strażakiem OSP. Trzeba złożyć podanie i poczekać na akceptację zarządu jednostki. Po uzyskaniu "zielonego światła", zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań i ukończeniu szkolenia podstawowego, można już uczestniczyć w akcjach. Wstąpienie do OSP jest również cennym doświadczeniem dla przyszłych strażaków PSP.

Kluczowe Cechy i Umiejętności Strażaka

Oprócz spełnienia formalnych wymagań, przyszły strażak powinien posiadać szereg cech charakteru i umiejętności:

• Kondycja fizyczna: Rozwój wytrzymałości tlenowej i mięśniowej, poprawa gibkości, a także zwiększenie siły są bardzo ważne. Wysoka kondycja jest potrzebna do radzenia sobie z ciężkim sprzętem, noszeniem ofiar czy wspinaniem się po drabinach.
• Odporność psychiczna i odwaga: Strażak często mierzy się z masą wyzwań, takimi jak pożary, powodzie czy wypadki. W takich sytuacjach nie może się bać, tylko musi stawić czoło zadaniom.
• Decyzyjność: Strażak odpowiada nie tylko za siebie, ale także za kolegów z jednostki i osoby, którym niesiona jest pomoc.
• Umiejętność współpracy w zespole: Strażacy działają w grupach, dlatego ważne jest pełne zaufanie, zgranie i jasna komunikacja. Łatwość w nawiązywaniu relacji i komunikatywność ułatwiają prowadzenie działań.
• Pierwsza pomoc: Strażacy mają często styczność z osobami poszkodowanymi, dlatego wiedza o udzielaniu pierwszej pomocy jest kluczowa.
• Umiejętności techniczne i manualne: Obsługa węża strażackiego, hydronetki czy prądownicy. Najlepszym wyjściem do oswojenia się ze sprzętem jest dołączenie do drużyny MDP (Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej) jeszcze w nastoletnim wieku.
• Empatia: Umiejętność rozmowy z osobami poszkodowanymi i udzielenia im wsparcia psychicznego.
• Chęć samorozwoju: Ciągłe szkolenia i kursy, a także praca we własnym zakresie.

Testy Sprawności Fizycznej

Testy sprawności fizycznej do PSP są jednakowe dla wszystkich kandydatów, niezależnie od tego, czy ubiegają się o przyjęcie do szkół aspiranckich, Szkoły Głównej Służby Pożarniczej, czy w ramach naboru "z ulicy". Obecnie testy sprawnościowe składają się z:

• Próby wydolnościowej (Beep Test): Bieganie między dwoma znacznikami (liniami), oddalonymi od siebie o 20 metrów w określonym, stale rosnącym tempie.
• Podciągania na drążku: Z pozycji zwisu na drążku (nachwytem lub podchwytem), ramiona wyprostowane w stawach łokciowych, podciągnięcie tak, aby broda znalazła się powyżej drążka.
• Biegu po kopercie: Pokonanie trasy zgodnie z wyznaczonym kierunkiem (A-B-E-C-D-E-A), omijając tyczki od strony zewnętrznej, trzykrotnie.

Kandydat do każdej z prób podchodzi tylko raz. W przypadku biegu po kopercie, ćwiczący może popełnić 1 falstart, kolejny go dyskwalifikuje.

tags: #pytanie #kiedy #strazak #jest #dopuszczony #do