Państwowa Straż Pożarna, realizując swoje ustawowe zadania, wykorzystuje specjalistyczny sprzęt i pojazdy o zróżnicowanych funkcjach, dostosowane do charakteru wykonywanych działań. Wyroby służące zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego, ochronie zdrowia, życia oraz mienia, wprowadzane do użytkowania w jednostkach ochrony przeciwpożarowej, mogą być stosowane wyłącznie po uprzednim uzyskaniu dopuszczenia do użytkowania.
Dopuszczanie Wyrobów do Użytkowania
Regulacje prawne dotyczące dopuszczania wyrobów do użytkowania w jednostkach ochrony przeciwpożarowej określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania. Kolejne akty prawne, takie jak rozporządzenie MSWiA z dnia 20 czerwca 2007 r., precyzują szczegółowe czynności wykonywane podczas procesu dopuszczania, zmiany i kontroli dopuszczenia wyrobów, a także opłaty z tym związane.
Zmiany w rozporządzeniu z 2007 roku wprowadzane były kolejno w:
- Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 kwietnia 2010 r. (Dz.U. 2010 nr 85 poz.).
- Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2018 r. (Dz.U. 2018 poz.).
- Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 października 2022 r. (Dz.U. 2022 poz.).
Na stronie internetowej www.monit.straz.gov.pl dostępna jest aplikacja umożliwiająca zgłaszanie uwag i propozycji zmian w powyższych rozporządzeniach.
Standaryzacja Wyposażenia Pojazdów Pożarniczych
W jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej wdrożono system standaryzacji wyposażenia pojazdów pożarniczych i innych środków transportu. Głównym celem tego systemu jest ujednolicenie typów samochodów pożarniczych oraz ich minimalnego wymaganego wyposażenia. System ten obejmuje również inne środki transportu.
Podstawy systemu standaryzacji zostały określone w dokumencie „Wytyczne standaryzacji pojazdów pożarniczych i innych środków transportu Państwowej Straży Pożarnej”, zatwierdzonym 14 kwietnia 2011 r. przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. Wytyczne te zawierają ogólne zasady systemu, zasady tworzenia lub nowelizacji standardów wyposażenia, a także zasady ich służbowego stosowania.
System standaryzacji wyposażenia jest otwarty, co pozwala na dodawanie nowych standardów jako kolejnych załączników do wytycznych. Nowe standardy opracowywane są pod nadzorem Biura Logistyki KG Państwowej Straży Pożarnej, we współpracy z KCKRiOL oraz CNBOP-PIB, w zależności od potrzeb zgłaszanych przez jednostki organizacyjne.
Zastosowanie i Rodzaje Sprzętu Strażackiego
Realizacja zadań podczas akcji straży pożarnej i służb ratowniczych wymaga wyposażenia w sprzęt zapewniający bezpieczeństwo użytkownikom i osobom poszkodowanym. Praca w trudnych warunkach stawia wysokie wymagania wobec stosowanego wyposażenia strażackiego i ratunkowego.
Sprzęt Ratowniczy i Pomocniczy
Sprzęt ratowniczy i pomocniczy to grupa narzędzi wykorzystywanych przez straż pożarną do uwalniania osób poszkodowanych z miejsc trudno dostępnych lub takich, do których dotarcie byłoby niemożliwe bez jego użycia.
Sprzęt Tnący
Narzędzia służące do wykonywania cięć ratowniczych w konstrukcjach betonowych, stalowych, drewnianych, np. do tworzenia otworów w pomieszczeniach zagruzowanych, dokonywania cięć w konstrukcjach pojazdów czy wykonywania otworów w dachach budynków.
Sprzęt Burzący
Wykorzystywany do prac rozbiórkowych na terenie akcji ratunkowej, np. do wyburzania pozostałości ścian grożących zawaleniem.
Sprzęt Podnoszący
Specjalistyczne narzędzia służące do podnoszenia konstrukcji, pojazdów oraz ciężarów zalegających w miejscach dojazdowych.
Sprzęt Rozpierający
Używany przede wszystkim do otwierania drzwi w zakleszczonych konstrukcjach pojazdów oraz do tworzenia dostępu do miejsc trudno dostępnych.
Sprzęt Specjalistyczny
Wyposażenie straży pożarnej, które w normalnych warunkach wykorzystywane jest przez specjalnie do tego przystosowane zespoły.
Sprzęt Ewakuacyjny
Specjalistyczny sprzęt przeznaczony do przeprowadzania ewakuacji z zagrożonych miejsc i terenów. Firma Protekt oferuje szeroki wybór szelek bezpieczeństwa w różnych rozmiarach, w tym wersje z pasem biodrowym. Do transportu poszkodowanych dostępne są nosze ewakuacyjne wykonane z różnych materiałów i o konstrukcji przystosowanej do wielu sposobów transportu, w tym tradycyjne nosze ręczne z wytrzymałego poliestru i stalowymi drążkami.
Sprzęt do Działań Specyficznych
Najważniejszym zadaniem sprzętu strażackiego jest umożliwienie szybkiego reagowania na zagrożenia, minimalizacja szkód oraz ochrona strażaków i osób potrzebujących pomocy. Różnorodność zadań strażaków wymaga zróżnicowanego sprzętu, gdzie każdy element ma swoje specyficzne zastosowanie.
Ratownictwo Wysokościowe
Akcje ratownicze na wysokościach wymagają specjalistycznego sprzętu, takiego jak liny, szelki, karabinki i pasy ratownicze, które umożliwiają bezpieczne poruszanie się w pionie i w poziomie. Do transportu poszkodowanych z wysokości wykorzystywane są specjalistyczne nosze typu "koszowe", zapewniające stabilne i bezpieczne ułożenie rannego.
Ratownictwo Techniczne
W ratownictwie technicznym kluczowa jest wytrzymałość sprzętu i jego nośność. Oferowane są m.in. nożyce do prętów STANLEY o długości 900mm, z wytrzymałymi, stalowymi szczękami pozwalającymi na cięcie materiałów o wytrzymałości do 160 kg/mm². Dostępne są także nożyce dielektryczne JAFCO 243, lekkie i izolujące, idealne do cięcia kabli i przewodów.
Sprzęt do Gaszenia Pożarów
Sprzęt strażacki znajduje zastosowanie podczas gaszenia pożarów, prowadzenia akcji ratowniczych oraz wykonywania czynności pomocniczych. Jest to szeroko rozumiany sprzęt uzupełniający, wspierający strażaka we wszystkich sferach jego aktywności zawodowej. W asortymencie sklepów strażackich znajdują się m.in.: armatura wodno-pianowa, węże strażackie i akcesoria, aparaty powietrzne i akcesoria, sprężarki powietrzne, wentylatory, pompy i motopompy pożarnicze.
Sprzęt do Lokalizacji i Monitorowania
Kamery termowizyjne stanowią nieocenione narzędzie pozwalające na wykrywanie ukrytych ognisk pożaru i identyfikację osób w zadymionych lub ciemnych pomieszczeniach. Kamery te charakteryzują się wytrzymałą konstrukcją odporną na wysokie temperatury, pył i wilgoć, co ułatwia ocenę sytuacji i podejmowanie decyzji podczas akcji.
Drony w Ratownictwie
Drony do akcji ratowniczych stanowią innowacyjne narzędzie wspierające działania kryzysowe. Wyposażone w kamery termowizyjne i sensory, umożliwiają lokalizowanie zaginionych, monitorowanie obszarów zagrożonych i dostarczanie kluczowych danych w czasie rzeczywistym, zwiększając szanse na ocalenie i minimalizując ryzyko.
Dron z kamerą termowizyjną dg-dron.pl
Wyposażenie Osobiste i Pomocnicze
Na wyposażeniu pojazdów pożarniczych i JRG znajduje się wiele środków technicznych do ochrony osobistej. Dobrym rozwiązaniem jest posiadanie osobistej torby zawierającej dodatkowe środki ochronne. Wśród sprzętu pomocniczego można znaleźć:
- Agregaty prądotwórcze, np. FOGO FH3001 2.8kW, stanowiące źródło prądu.
- Plandeki ochronne, np. standardowe 2x3m, wodoodporne.
- Łańcuchy plastikowe do czasowego odgraniczania terenu akcji, np. biało-czerwone o grubości drutu 8mm.
- Lizaki podświetlane zasilane bateriami R14, służące do zatrzymywania pojazdów.
- Kółka pomiarowe, np. NEDO Professional nr katalogowy 703 112, z funkcją kasowania wyniku.
- Pachołki drogowe o wysokości 500mm do zabezpieczania miejsca działań.
- Rozsiewacze do sorbentu o pojemności 15 litrów do rozprowadzania materiałów chłonnych.
- Pompy wodne, np. STIHL WP 300 o wydajności 615 l/min, idealne do nawadniania i usuwania nadmiaru wody.
- Statywy, np. Statyw Premium z korbą Sonlux do regulacji wysokości, przeznaczony do pracy w słabo oświetlonych przestrzeniach.
- Opryskiwacze spalinowe, np. Stihl SR 430 o dużym zasięgu oprysku do 14,5m.
- Pilarki spalinowe, np. STHIL, cenione za wysoką jakość i precyzję działania.
- Wentylatory oddymiające, np. LEADER, HONDA, RAMFAN.
- Kurtyny dymowe montowane w drzwiach o różnej szerokości (70-115cm, 80-140cm).
- Motopompy, np. pływająca NIAGARA 3 MAX, KOSHIN SEH 80 X (FOGO) o wydajności 930 l/min.
- Znaki drogowe, np. A-30 "WYPADEK", do bezpiecznego oznaczania miejsca działań.
Kryteria Wyboru Sprzętu Strażackiego
Podstawowym kryterium identyfikującym sprzęt strażacki jest jego zgodność z obowiązującymi normami. Dotyczy to zarówno funkcjonalności i wydajności, jak i jakości materiałów. Sprzęt strażacki musi charakteryzować się podwyższoną odpornością na ciepło i trudnopalnością. W ratownictwie technicznym kluczowa jest wytrzymałość i nośność sprzętu.
Profesjonalne Sklepy Strażackie
Profesjonalne sklepy strażackie, takie jak Remiza, oferują wysokiej jakości sprzęt strażacki oraz akcesoria dla ratownictwa medycznego. Ich szeroki i zróżnicowany asortyment stale się wzbogaca, odpowiadając na potrzeby funkcjonariuszy PSP, OSP, ratownictwa medycznego i wodnego. W ofercie znajdują się m.in. wspomniane wcześniej kategorie sprzętu, a także sprzęt ratownictwa wodno-lądowego, chemiczno-ekologicznego, wyposażenie dla ratowników medycznych, sorbenty i środki gaśnicze.
Przyjmowanie Sprzętu w Jednostkach Ratowniczych (JRG)
Głównym elementem przyjęcia służby w Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej (JRG) jest sprawdzenie i przyjęcie sprzętu będącego na stanie jednostki. Proces ten obejmuje:
- Sprawdzenie wyposażenia miejsca w kabinie pojazdu, w tym pasów bezpieczeństwa i oświetlenia.
- Weryfikację działania aparatów powietrznych, w tym poziomu powietrza w butli, działania manometru i sygnalizatora akustycznego, ułożenia pasów oraz sygnalizatora bezruchu.
- Rzetelne oględziny każdego sprzętu, w tym ilości paliwa w sprzęcie silnikowym.
- Sprawdzenie dokumentacji operacyjnej przez dowódcę pojazdu i kierowcę.
Zaleca się, aby każdy strażak stanowiący obsadę pojazdu osobiście sprawdzał sprzęt w miejscu, które będzie zajmował podczas akcji.