Wybór przyszłego zawodu to jedna z najważniejszych decyzji w życiu. Czy zastanawialiście się kiedyś, kim zostać - żołnierzem, lekarzem, kierowcą, policjantem, a może strażakiem? Każdy z tych zawodów wydaje się interesujący i niesie ze sobą unikalne wyzwania. W poszukiwaniu odpowiedzi na te pytania, cennym źródłem informacji mogą być książki prezentujące najpopularniejsze zawody, które zawierają rzeczowe informacje, zaskakujące fakty, ciekawostki i zdjęcia.
Kim jest strażak? Wprowadzenie do zawodu
Zawód strażaka jest często postrzegany przez pryzmat gaszenia pożarów, ale to tylko część jego zadań. Strażak jest wzywany do wielu innych sytuacji, które wymagają zarówno odwagi, jak i niesamowitej zręczności. Musi nieść pomoc wszystkim - niezależnie od narodowości, pochodzenia czy statusu, będąc częścią zespołu, któremu przyświeca wspólny cel: ratować ludzi w chwilach zagrożenia i w razie potrzeby. Książki takie jak „Strażak” wydawnictwa Damidos, z serii „Damidos dla Dzieci; Poznaję Ciekawe Zawody”, autorstwa Iwony Baturo (Warszawa, cop. 2015), pomagają zrozumieć specyfikę tego zawodu, odpowiadając na pytania, kto może go wykonywać i jakimi cechami powinien się wyróżniać dobry strażak. Takie publikacje stanowią doskonałe wprowadzenie dla najmłodszych, pokazując, że strażak nie tylko gasi pożary, ale jest bohaterem w wielu różnych sytuacjach.
Mateusz Gliński: Polski strażak w sercu Londynu
Oficer Mateusz Gliński, pełniący funkcję Leading Firefighter w Waltham Forest Borrow w Londynie, to przykład Polaka, który swoją pasję i marzenia z dzieciństwa przekuł w wymagającą, ale satysfakcjonującą karierę w służbach mundurowych. Swoją karierę w straży pożarnej rozpoczął 11 lat temu w Hereford & Worcester Fire Service. Od trzech lat pełni służbę w Londynie, gdzie na co dzień odpowiada za bezpieczeństwo mieszkańców stolicy. Jest magistrem w zakresie transportu, spedycji, logistyki i magazynowania. Prywatnie pasjonuje się podróżami, kryminałami, różnymi formami aktywności fizycznej, sztukami walki, grami planszowymi i motoryzacją. Wspiera lokalną drużynę z Bydgoszczy oraz Chelsea London, a wolny czas stara się spędzać z rodziną i przyjaciółmi, co pozwala mu zachować równowagę między wymagającą służbą a życiem prywatnym.
Droga do służby w London Fire Brigade
Mateusz Gliński szczerze przyznaje, że pomysł zostania strażakiem po przeprowadzce do Londynu był połączeniem marzenia z dzieciństwa i decyzji dorosłego. W Polsce nie miał okazji wstąpić do straży, ponieważ życie potoczyło się inaczej - studia, praca, emigracja. Od samego początku poszukiwał jednak czegoś, co da mu poczucie sensu, wspólnoty i celu. Determinacja, aby osiągnąć cel, zaowocowała ciężką pracą i przygotowaniem do wymagających egzaminów i szkoleń. Mateusz swoją karierę rozpoczął w innych jednostkach straży pożarnej w dwóch brytyjskich hrabstwach, zanim przeniósł się do LFB.
Droga do pracy w londyńskiej straży pożarnej jest wymagająca i składa się z wielu etapów. Każda pełnoetatowa jednostka straży pożarnej w Wielkiej Brytanii ma własne wymagania i etapy rekrutacji. Proces ten zajmuje zazwyczaj około 2,5-3 lat, od ukończenia szkolenia podstawowego do rozpoczęcia pracy i spełnienia kryteriów, które pozwalają zostać kompetentnym strażakiem. Trzeba również rozróżnić etapy rekrutacji na strażaka „na wezwanie” (ang. „on call”) oraz na strażaka pełnoetatowego.
Wśród etapów rekrutacji znajdują się:
- Fizyczne testy sprawnościowe.
- Testy psychologiczne.
- Rozmowy kwalifikacyjne.
- Kursy oraz szkolenia medyczne.
Całość wymaga ogromnej ilości nauki - zarówno języka technicznego, jak i brytyjskich procedur bezpieczeństwa. Jak podkreśla Mateusz, „jeśli nie możesz wejść drzwiami, spróbuj wejść oknem” - ta cecha sprawia, że nie poddaje się w trudnych sytuacjach. London Fire Brigade bardzo ceni różnorodność i zatrudnia ludzi z całego świata, dzięki czemu Mateusz od samego początku czuł się częścią zespołu i nie miał poczucia obcości.
Typowy dzień służby i rola technologii
W londyńskiej straży pożarnej pracuje się w systemie zmianowym - zazwyczaj dwie zmiany dzienne po 9 godzin, potem dwie nocne po 13,5 godziny, a następnie cztery dni wolnego. Dzień zaczyna się od odprawy i sprawdzenia sprzętu, po czym następują szkolenia, ćwiczenia i inspekcje bezpieczeństwa w budynkach. W międzyczasie oczywiście dochodzi do wyjazdów do akcji - pożarów, wypadków, alarmów, zdarzeń medycznych. Mateusz podkreśla, że w tej pracy liczy się przede wszystkim to, czy jesteś dobrym człowiekiem i potrafisz pracować w zespole.
Ryzyko jest wpisane w samą naturę zawodu strażaka. Nawet najlepiej przygotowana akcja może przynieść niespodziewane komplikacje. Strażacy nie tyle eliminują ryzyko, co uczą się je kontrolować i minimalizować. Technologia odgrywa dziś ogromną rolę w pracy strażaków i stale się rozwija. Do narzędzi pomagających w służbie należą:
- Drony, które mogą dotrzeć w miejsca zbyt niebezpieczne dla człowieka.
- Nowoczesne kamery termowizyjne, pozwalające szybciej lokalizować źródła ognia i poszkodowanych.
- Coraz bardziej zaawansowane aparaty oddechowe, zapewniające lepszą ochronę w zadymionych pomieszczeniach.
- Szkolenia w wirtualnej rzeczywistości, umożliwiające realistyczne ćwiczenia w bezpiecznym środowisku.
Uczymy się także na błędach z poprzednich lat, aby nie były powielane w przyszłości.
Wyzwania i sukcesy w służbie
Najtrudniejsze w pracy strażaka są sytuacje, kiedy nie udaje się pomóc - szczególnie gdy chodzi o dzieci. Takie doświadczenia zostają w pamięci na bardzo długo. W służbie ogromne znaczenie ma wsparcie psychologiczne: strażacy rozmawiają ze sobą po trudnych zdarzeniach, dzielą się emocjami i pomagają sobie nawzajem. Ważną rolę odgrywa też sport, rodzina czy zwykły spacer w ciszy - każdy ma swój sposób, by odreagować. Trauma po niektórych akcjach może pozostać w głowie na lata, dlatego London Fire Brigade ma rozbudowane programy wsparcia dla osób zmagających się z PTSD, a także współpracuje z różnymi organizacjami charytatywnymi.
Dla Mateusza, pomaganie ludziom każdego dnia i nocy podczas służby jest realnym wkładem w społeczeństwo. Największym sukcesem jest zaufanie kolegów do jego decyzji i społeczności lokalnej - świadomość, że gdy się pojawiamy, ludzie wiedzą, że zrobimy wszystko, aby im pomóc. Jego wytrwałość, zwłaszcza w obliczu nowego kraju, języka i odmiennych realiów, wymagała ogromnego wysiłku, ale dzięki wierze w ciężką pracę i determinację osiągnął swoje cele. Pierwsza akcja ratownicza, pożar w kuchni, choć z pozoru nic wielkiego, dla nowego rekruta była ogromnym przeżyciem. Udało się wtedy uratować psa uwięzionego w zadymionym pomieszczeniu i ugasić ogień, zanim wyrządził większe szkody.
Polska społeczność i duma z pochodzenia
Mateusz jest dumny ze swojego polskiego pochodzenia. Historia Polski i narodu pokazuje, że jesteśmy odważni, gotowi do poświęceń i walki o wolność. Czuje, że nosi w sobie siłę przodków i szacunek dla tego, co osiągnęli. Nigdy nie ukrywał swojego pochodzenia; do dziś mówi po angielsku z wyraźnym polskim akcentem, uważając to za część swojej tożsamości. Przyznaje, że zdarzają się uprzedzenia wobec Polaków, ale wynikają one najczęściej z niewiedzy i stereotypów. London Fire Brigade jest najbardziej zróżnicowaną narodowościowo strażą pożarną, co pozwala Mateuszowi współpracować z ludźmi z różnych zakątków globu i czerpać z odmiennej perspektywy wynikającej z neuroróżnorodności.
Polska społeczność wnosi ogromny wkład w życie Wielkiej Brytanii, będąc obecną w wielu zawodach - od medycyny i edukacji, przez transport, aż po służby mundurowe. Polacy są często postrzegani jako osoby pracowite, lojalne, rzetelne i dobrze odnajdujące się w lokalnych społecznościach. Ich wkład nie polega jedynie na pracy - promują też polską kulturę, tradycje i wartości rodzinne, które wzbogacają brytyjskie społeczeństwo.
Cechy dobrego strażaka i rady dla przyszłych kandydatów
Najważniejsze cechy w zawodzie strażaka to przede wszystkim odwaga, spokój i odporność psychiczna. Każda akcja to sytuacja pełna niewiadomych, dlatego trzeba umieć zachować zimną krew i podejmować decyzje pod presją. Nie można jednak zapominać o czymś, co często jest niedostrzegane - o sercu do tej pracy. To nie tylko siła fizyczna, ale także empatia i chęć niesienia pomocy drugiemu człowiekowi.
Mateusz radzi, aby nie bać się próbować. Wcale nie trzeba być „idealnym”, żeby rozpocząć tę drogę. Najważniejsze są determinacja, chęć nauki i serce do służby. Straż pożarna to styl życia, w którym liczy się odpowiedzialność, praca zespołowa i gotowość do niesienia pomocy. Wymagane są:
- Ukończone 18 lat.
- Dobra kondycja fizyczna i zdrowie, aby przejść testy sprawnościowe.
- Pomyślne przejście testów psychologicznych i kompetencyjnych.
- Znajomość języka angielskiego (w tym terminologii technicznej) do rozmowy kwalifikacyjnej oraz szkoleń podstawowych (z obsługi sprzętu, ratownictwa medycznego, procedur bezpieczeństwa) i dodatkowych certyfikatów oraz kursów specjalistycznych.
Dodatkowe zasoby o pożarnictwie
Dla tych, którzy chcą pogłębić swoją wiedzę na temat pożarów, dostępna jest pozycja „Pożary - kompendium wiedzy”. Jest to opracowanie zbiorowe pod redakcją naukową, stanowiące praktyczny przewodnik dotyczący pożarów. Pomaga zrozumieć istotę i przyczyny ich powstawania, a także zasięgnąć wiedzy z dochodzeń popożarowych. Kompendium rzetelnie omawia podstawowe zagadnienia związane z ogniem jako żywiołem, który pojawia się nagle i rozprzestrzenia bardzo szybko i niekontrolowanie, podkreślając znaczenie pierwszej reakcji strażaka i znajomości odpowiednich środków gaśniczych.