Strażak: Zawód Cieszący się Największym Poważaniem Społecznym

Wysoki Szacunek Społeczny dla Zawodów Związanych z Ochroną Życia i Zdrowia

Zawody, które wykonujemy na co dzień, cieszą się większym lub mniejszym szacunkiem. Okazuje się, że do tych cieszących się największym poważaniem należą te, które związane są z ochroną życia i zdrowia. Polacy uznali, że największym zaufaniem oraz uznaniem można obdarzyć strażaka. Tegoroczne rankingi potwierdzają, że Polacy najwyżej cenią zawody związane z realną odpowiedzialnością za zdrowie, życie i bezpieczeństwo innych.

„Ratowanie zdrowia i życia niejednokrotnie wiąże się z dużą dozą poświęcenia i bohaterstwa, co w naturalny sposób wywołuje w społeczeństwie wysoki szacunek dla przedstawicieli związanych z tą dziedziną życia” - tłumaczy Piotr Zimolzak z agencji badawczej SW Research.

Strażak - Niekwestionowany Lider Rankingów Prestiżu

Na szczycie rankingów, niezmiennie od wielu lat, konsekwentnie utrzymuje się strażak. Listę drugiej edycji ogólnopolskiego badania poświęconego tematyce prestiżu zawodów z perspektywy Polaków otwierali strażak i ratownik medyczny. W jednym z badań aż 81 proc. respondentów uznało, że darzy ten zawód dużym lub bardzo dużym poważaniem. Niezmiennie od wielu lat na pierwszym miejscu znajduje się strażak, który w badaniu CBOS uzyskał 87% deklaracji najwyższego poważania. Pozycję lidera rankingu czwarty raz obronił zawód strażaka, powtarzając wskaźnik poważania sprzed roku, tj. 84% w badaniu SW Research.

Wynika to m.in. z tego, że w ten zawód wpisane jest osobiste ryzyko wynikające z bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia. Dodatkowo, strażacy i ich działania bardzo rzadko są przedmiotem krytycznych doniesień; mówi się o nich na ogół dobrze lub bardzo dobrze.

Podium Prestiżu: Ratownicy Medyczni i Lekarze

Tuż za strażakami, również niezmiennie od czterech lat, uplasował się ratownik medyczny z wynikiem 83% w jednym z badań SW Research. Na drugim miejscu znalazł się ratownik medyczny, a podium zamyka lekarz, który zyskał 2 punkty procentowe więcej niż w zeszłym roku w niektórych rankingach.

Laureaci trzeciego miejsca na podium rotują co dwa lata - w latach 2021 i 2023 trzecie miejsce zajął zawód pielęgniarki, a w latach parzystych, czyli również w 2024 roku - zawód lekarza z wynikiem 76%. Należy jednak zaznaczyć, że o finalnej kolejności często decyduje zaledwie ułamek procenta. W badaniu CBOS, pielęgniarki cieszyły się 78% wysokiego szacunku, a lekarze 71%.

Najmniej Poważane Zawody: Influencerzy i Politycy

Na przeciwnym biegunie rankingu, na którym znajdują się profesje najgorzej ocenione przez Polaków pod względem prestiżu, konsekwentnie plasują się influencerzy i politycy. Najmniej poważanym zawodem jest influencer, zaraz za nim znajdują się polityk, działacz partii politycznej, youtuber i poseł na Sejm. W najnowszym badaniu SW Research, przedstawiciele czterech specjalności zajęli niechlubne ostatnie pozycje, w tej samej kolejności co w roku 2023: influencer (12%), youtuber (13%), działacz partii politycznej (14%) i poseł na Sejm (20%). Co ciekawe, influencerzy spadli o 4 miejsca w porównaniu z poprzednim rokiem. Poważani nie są też radni gminni i ministrowie. W badaniu CBOS, na samym końcu zestawienia znaleźli się ksiądz, minister, makler giełdowy, radny, poseł na sejm oraz działacz partii politycznej. O ile niska pozycja zawodów związanych z polityką nie dziwi, to pozycja księdza na samym dole zestawienia była nowością w tym badaniu.

„Influencer to jedna z najmłodszych kategorii zawodowych i od momentu powstania tego terminu eksperci spierają się, czy jest to profesja sensu stricto” - tłumaczy Piotr Zimolzak. Dodaje również, że wpływ na spadek szacunku do influencerów mogą mieć kryzysy wizerunkowe (m.in. Ekipy Friza czy Teamu X). „Również kontekst trwającej wojny mógł ujawnić niektóre słabości tego rodzaju działalności i podatności na czynniki zewnętrzne czy występujące w dużym natężeniu tzw.”

„Konsekwentnie niskie oceny polityków i twórców cyfrowych mogą wynikać z percepcji braku bezpośredniego wkładu w dobro społeczne, a także z negatywnych skojarzeń związanych z ich działalnością. W przypadku obydwu specjalności można mówić o efekcie rozczarowania, a także braku zaufania potęgowanego przez atmosferę ostatnich afer i skandali (np. tzw. afera wizowa, inwigilacja systemem Pegasus - w przypadku świata polityki, czy tzw. Pandora Gate, jeżeli chodzi o środowisko twórców cyfrowych)” - komentuje Małgorzata Bodzon, Senior Project Manager z SW Research.

Dynamika Zmian Prestiżu w Innych Zawodach

W środkowej części rankingów nastąpiło wiele interesujących zmian - zarówno od strony awansów, jak i spadków.

Wzrosty:

• Na uwagę zasługuje zawód sędziego, którego dobra passa nie opuszcza od lat - świadczy o tym ostatni skok o 3 pozycje w górę oraz stabilny wzrost od 2021 roku.
• Po dwóch latach spadków swoją pozycję odbudowuje zawód robotnika wykwalifikowanego (tokarz, murarz).
• Od dwóch lat w rankingu pozycję poprawia pracownik sprzątający, wracając do swojego poziomu z 2021 roku.
• Przedsiębiorca w dużej firmie - po ogromnym spadku w ostatnim roku wraca do poziomu z lat 2021-2022, notując największy wzrost w tegorocznym rankingu (+5 pozycji).
• Ciekawa jest też dynamika funkcji ministra - po zeszłorocznym kryzysie, szef resortu awansowałby również o 5 pozycji względem 2023 roku (efekt osłabiła obecność nowych zawodów w rankingu, które zostały ocenione lepiej).
• Wśród wysoko cenionych zawodów znalazł się również profesor uniwersytetu (82% dużego szacunku w badaniu CBOS), gdzie decyduje przede wszystkim ekspercki charakter tej profesji oraz tradycja, przypisująca jej wysoki prestiż społeczny.

Spadki:

• Najbardziej spektakularny regres (-6 pozycji) dotyczy zawodu rolnika indywidualnego w średnim gospodarstwie. Jeszcze w 2021 roku przedstawiciele tego zawodu zamykali Top 10 rankingu, aby aktualnie znaleźć się na granicy trzeciej dziesiątki zestawienia.
• Koniec dobrej passy dla informatyka i analityka systemów komputerowych - po dwóch latach przedstawiciele tej profesji opuszczają pierwszą dziesiątkę i wracają do pozycji sprzed 3 lat.
• Coraz gorzej postrzegany jest zawód księgowego - po istotnym załamaniu w ubiegłym roku, obserwujemy kolejny spadek - w tym roku o 2 pozycje.
• Poważne spadki notują przedstawiciele zawodów związanych z zarządzaniem zasobami ludzkimi. Zarówno trener biznesu (ang. coach) oraz rekruter / pracownik działu HR znaleźli się w bezpośredniej okolicy tzw. „strefy spadkowej”, wyprzedzając tylko polityków i twórców internetowych.

„Spadek prestiżu zawodów takich jak informatycy czy księgowi może wynikać ze zmieniających się warunków rynkowych, w szczególności z postępującej automatyzacji zadań. Z kolei kryzys w postrzeganiu profesji rolnika może być spowodowany trwającą od miesięcy falą głośnych protestów związanych z tzw. Zielonym Ładem oraz incydentami, które miały miejsce podczas tych manifestacji” - uzupełnia Piotr Zimolzak z SW Research.

Metodologia Badań Prestiżu Zawodów

Badania prestiżu zawodów są regularnie realizowane przez agencję badawczą SW Research, zazwyczaj w ostatnim tygodniu kwietnia, na reprezentatywnej próbie dorosłych Polaków. Przykładowo, badanie „Prestiż zawodów i specjalności” zrealizowane w dniach 27-28.04.2022 r. objęło 40 kategorii zawodów. Metodą są wywiady online (CAWI) w ramach badania omnibusowego OmniWatch48. Polacy odpowiadają na pytanie „Jakim poważaniem darzysz osoby o poniższym zawodzie / funkcji?” mając do dyspozycji gamę pięciu ocen od „bardzo małym” do „bardzo dużym”. W kolejnym kroku, dla każdej profesji sumuje się odsetki wskazań dla „raczej dużym” i „bardzo dużym”, a następnie szereguje zawody w ranking, zaczynając od profesji o najwyższym wyniku. Każdy z zawodów prezentowany jest respondentom zarówno w formie męskiej, jak i żeńskiej.

Debiutanci w Rankingach Prestiżu

W aktualnym rankingu Polacy mieli możliwość ocenić po raz pierwszy przedstawicieli dwóch zawodów, dobrze znanych z codziennego życia: prezenterki/prezentera telewizyjnego oraz taksówkarza/taksówkarki. Obydwa zawody uplasowały się na przełomie trzeciej i czwartej dziesiątki - taksówkarz z wynikiem 33%. W tegorocznej edycji (2024), pojawiło się 5 nowych kategorii zawodowych. Najwyżej ocenionym debiutantem został kierowca komunikacji miejskiej, który z wynikiem 52,9% zajął 18. miejsce. W zestawieniu pojawili się także: kurier (31. miejsce, 41,5%), specjalista HR / ds. kadrowych (39. miejsce, 30,7%), pośrednik nieruchomości (44. miejsce, 26,1%) oraz telemarketer / specjalista ds. sprzedaży zdalnej (54. miejsce).

tags: #strazak #to #piekny #zawod