Gmina Subkowy, podobnie jak wiele innych społeczności lokalnych w Polsce, opiera swoje bezpieczeństwo i poczucie wspólnoty na działalności Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP). Remizy OSP to nie tylko miejsca stacjonowania sprzętu ratowniczego, ale również centra życia społecznego i kulturalnego. Jedną z najbardziej zasłużonych jednostek na terenie gminy jest Ochotnicza Straż Pożarna w Brzuścach, której historia sięga początku XX wieku.
Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Brzuścach
Początki i geneza jednostki OSP Brzuśce
Początki Ochotniczej Straży Pożarnej w Brzuścach sięgają 1926 roku. Jednakże, o potrzebie powołania jednostki strażackiej mówiono już znacznie wcześniej, bo w 1888 roku. Wówczas pożar niemal doszczętnie zniszczył tę wieś, a domy kryte słomą lub trzciną sprzyjały szybkiemu rozprzestrzenianiu się ognia. Od pomysłu do realizacji upłynęło aż 38 lat, podczas których szukano skutecznych możliwości uchronienia się przed skutkami podobnych zdarzeń.
Wiedza o powołaniu straży pożarnej w Brzuścach opiera się na wspomnieniach przedwojennego działacza i współzałożyciela tamtejszej OSP, dh Władysława Gólczewskiego. Przekazał on, że Ochotnicza Straż Pożarna w Brzuścach powstała dokładnie 22 września 1926 roku, podczas zebrania zwołanego przez sołtysa wsi, Bronisława Chmieleckiego. Do pierwszego składu OSP zapisało się 15 mieszkańców.
Pierwszy zarząd i organizacja
W skład pierwszego zarządu OSP weszli:
- Bronisław Chmielecki - prezes,
- Władysław Świtalski - naczelnik,
- Stanisław Sadowski - sekretarz.
Po tygodniu od powołania jednostki zorganizowano zebranie OSP z udziałem Naczelnika VII Pomorskiego Okręgu Związków Straży Pożarnych, dh Franciszka Andrzeja Fabiana. Z grona 15 członków wybrano dwa zastępy do obsługi sikawki. Pierwszy zastęp tworzyli: Władysław Gólczewski (rolnik), Jan Piszora (kowal), Franciszek Pustkowski (rzeźnik) i Teofil Brandt (rzeźnik). Do drugiego zastępu należeli: Michał Truskawa (zastępca sołtysa), Aleksander Komorowski (właściciel karczmy), Stanisław Kulant (mistrz krawiecki) oraz Marian Szreder (mistrz krawiecki).
Działalność i rozwój jednostki
Pierwsze lata działalności OSP Brzuśce to nie tylko gaszenie pożarów, ale również intensywne ćwiczenia i zbiórki na niezbędny sprzęt gaśniczy. W archiwum jednostki zachowały się wzmianki o udziale OSP Brzuśce w akcjach. Pierwsza z nich znalazła się w 121. numerze czasopisma „Pielgrzym” z listopada 1928 roku. Kolejny artykuł, opublikowany 6 listopada 1929 roku w „Dzienniku Gniewskim”, szczegółowo opisywał jedną z interwencji:
„Dnia 12 października 1929 r. o godz. 6.15 wieczorem usłyszeliśmy sygnał alarmowy, na który stawili się niemal wszyscy członkowie. Na pochwałę zasłużyli sobie Pan Chmielecki, który natychmiast stawił konie, oddziałowy Szreder oraz członkowie obsługi sikawki. O godz. 7.15 wieczorem byliśmy z powrotem poczem sikawkę w przeznaczonym miejscu ulokowano. Oddziałowy Szreder zdał raport, a naczelnik Świtalski zaprosił obecnych do lokalu Pana Komorowskiego...”
OSP szybko zdobywało dodatkowy sprzęt, w tym węże gaśnicze, drabiny, wiadra, bosaki, tłumice, pasy z toporkami oraz dwie 300-litrowe beczki konne na wodę. Strażacy zaadaptowali również drewnianą szopę na pierwszą remizę, która znajdowała się w miejscu dzisiejszego sklepu spożywczego.
Pieniądze na mundury, które zbierano podczas zabaw tanecznych, były kolejnym ważnym celem. Pierwsza taka zabawa odbyła się w 1931 roku w Karczmie Pana Komorowskiego, a dochód z niej wystarczył na zakup beli sukna. Mundury uszyli bezpłatnie Marian Szreder i jego czeladnik Józef Kordecki.
Znaczenie służby strażackiej dla społeczności
W opowieściach o przedwojennej działalności OSP Brzuśce dh Władysław Gólczewski zawsze podkreślał, że bycie strażakiem, noszenie munduru strażackiego i udział w akcjach ratowniczych to honor i zaszczyt. Mieszkańcy chętnie wspierali druhów, a właściciele koni rywalizowali, czyje zwierzęta pojawią się pierwsze podczas akcji, co świadczyło o wysokim prestiżu jednostki w lokalnej społeczności.
Działalność OSP Brzuśce w czasie II wojny światowej
Wybuch II wojny światowej przerwał działalność OSP Brzuśce, a większość członków wcielono do wojska. Okupant utworzył przymusowe posterunki przeciwpożarowe i powołał byłych członków OSP Brzuśce do Niemieckiej Straży Pożarnej. Funkcję komendanta powierzono Franciszkowi Pustkowskiemu, który pełnił ją aż do zakończenia wojny.
Odbudowa i rozwój po wojnie
Po wojnie odbyło się walne zgromadzenie, podczas którego wybrano nowy zarząd i wyznaczono kierunki działania OSP Brzuśce. W skład zarządu weszli: Wincenty Tobolski - prezes i naczelnik OSP, Mieczysław Rajek - sekretarz oraz Jan Pluta - skarbnik.
W latach 60. OSP pozyskała nowoczesny sprzęt, w tym motopompy, drabiny, bosaki, tłumice, 12 hełmów, 15 mundurów bojowych, 12 toporków strażackich i przyczepę. Kolejne lata przyniosły liczne sukcesy w zawodach strażackich. W 1963 roku Jerzy Czajkowski, nazywany „Parową Lokomotywą”, nie dał najmniejszych szans konkurentom na technicznym torze przeszkód. Młodzieżową Drużynę Pożarniczą powołano w 1967 roku, a w 1974 roku straż zyskała nową remizę.
Działalnością OSP Brzuśce w 1977 roku chwilowo zachwiała śmierć naczelnika OSP Edwarda Skoczylasa. Jednostka pogrążyła się w żałobie, jednak dzięki zaangażowaniu mieszkańców i druhów straż pożarna nigdy nie przestała pełnić swojej roli w lokalnej społeczności.
Najnowsza historia i aktualny status
W 2016 roku jednostka OSP Brzuśce otrzymała sztandar, który wręczył generał Piotr Świeczkowski, były zastępca Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, a poświęcili go ks. dr Piotr Malinowski, Powiatowy Kapelan Strażaków Ochotników oraz ks. kanonik Feliks Kamecki, proboszcz parafii Subkowy.
W 2018 roku zmodernizowano remizę i wprowadzono system selektywnego alarmowania, co znacznie usprawniło działania jednostki. Aktualnie OSP Brzuśce liczy 30 członków czynnych, 7 honorowych oraz 11 wspierających.
Aktualny skład zarządu OSP Brzuśce
Zarząd OSP Brzuśce pracuje w składzie:
- Jerzy Skoczylas - prezes,
- Sławomir Ćwikliński - naczelnik,
- Jan Frajmuth - zastępca naczelnika,
- Alfred Skoczylas - sekretarz,
- Marek Kata - skarbnik.
OSP Brzuśce - centrum lokalnej społeczności
Przez blisko 100 lat działalności druhowie OSP Brzuśce ratowali życie, zdrowie i mienie mieszkańców, a także aktywnie integrowali lokalną społeczność, stając się jej nieodłącznym elementem.
Remiza OSP Gorzędziej a porządek publiczny w Gminie Subkowy
Remizy OSP, poza swoją podstawową funkcją ratowniczą, często pełnią rolę ważnych punktów odniesienia w lokalnych społecznościach. Przykładem jest miejscowość Gorzędziej, również należąca do Gminy Subkowy. W rejonie służbowym nr 1 na terenie tej miejscowości, obejmującym obszar Gorzędzieja, zdiagnozowano problem zakłócania porządku publicznego przez osoby będące pod wpływem alkoholu.
Zjawisko to ma miejsce w godzinach rannych i popołudniowych (08:00-20:00) przez cały tydzień, szczególnie w rejonie sklepu spożywczego, terenu rekreacyjnego przy remizie OSP Gorzędziej oraz świetlicy wiejskiej przy ulicy Tczewskiej. Stanowi to zagrożenie bezpieczeństwa mieszkańców oraz zwiększa prawdopodobieństwo popełniania przestępstw i wykroczeń, takich jak niszczenie mienia, zaśmiecanie, czy publiczne dopuszczanie się nieobyczajnych wybryków. Ponadto, w związku z bezpośrednim sąsiedztwem drogi powiatowej nr 2810G, może wpływać na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.
Zakładanym celem działań prewencyjnych jest wyeliminowanie zjawiska zakłócania porządku publicznego przez osoby pod wpływem alkoholu w obrębie sklepu oraz usytuowanych w pobliżu obiektów użyteczności publicznej, w tym remizy OSP w Gorzędzieju, świetlicy wiejskiej i terenu rekreacyjnego ze sceną. Oddziaływanie prewencyjne ma zapobiegać popełnianym wykroczeniom oraz podnosić świadomość karno-prawną w zakresie negatywnych zachowań.
