Strażackie wozy są nieodłącznym elementem codziennej pracy strażaków. Nie tylko błyskawicznie docierają na miejsce zdarzenia, ale przede wszystkim kryją w sobie sprzęt niezbędny do przeprowadzania różnorodnych działań ratowniczych. Rola samochodów w środowisku strażackim jest niezwykle ważna. W codziennym ruchu drogowym obserwujemy różne pojazdy strażackie - mniejsze i większe, często pędzące na akcję lub powracające do bazy. Istnieje również klasyfikacja obejmująca trzy główne typy pojazdów pożarniczych, które poza transportem strażaków i sprzętu, pełnią inne kluczowe funkcje.
Podstawowe Elementy Konstrukcyjne Wozu Strażackiego
Każdy pojazd strażacki składa się z kilku kluczowych elementów. Podwozie stanowi bazę, na której zabudowany jest cały pojazd pożarniczy. Obejmuje ono zespół napędowy z ramą i kabiną. Do celu zabudowy na podnośnik mechaniczny można wykorzystać podwozie o konstrukcji miejskiej, uterenowionej lub terenowej. Drugim istotnym elementem jest zabudowa, która często wykonana jest z elementów aluminiowych, co znacząco wpływa na zmniejszenie masy pojazdu. W zabudowie znajdują się skrytki na sprzęt, zamykane aluminiowymi, bryzgoszczelnymi żaluzjami.
Za stabilność drabiny podczas pracy odpowiedzialne są podpory hydrauliczne, przymocowane do ramy podwozia. Podpory te są wykonane z wytrzymałych elementów stalowych. Najważniejszym elementem podnośnika jest natomiast zestaw ramienia teleskopowego. Na zestaw ten składają się obrotnica, kozioł oraz ramię teleskopowe. Ramię to zespół teleskopowych stalowych segmentów, osadzonych na koźle, i zawsze wyposażone jest w kosz ratowniczy. Standardem stały się ramiona o konstrukcji typu "Z".
Podnośniki Hydrauliczne i Ich Funkcjonalność
Podnośniki hydrauliczne, podobnie jak drabiny mechaniczne, zazwyczaj nie posiadają zbiorników na wodę ani autopomp. Kluczowym elementem ich pracy są wysuwane podpory, które należy ustawić na stabilnym gruncie, najlepiej na maksymalnym wysuwie. Wysuwanie segmentów ramienia odbywa się za pomocą cylindra hydraulicznego umieszczonego w pierwszym segmencie, a następnie za pomocą lin stalowych ułożonych na bloczkach przymocowanych do segmentów.
Nadzór nad bezpieczeństwem pracy podnośnika sprawuje komputer wraz z zestawem czujników. Komputer monitoruje całą pracę ramienia, zapobiegając obaleniu podnośnika. W pamięci komputera zaprogramowane są między innymi maksymalne wysuwy segmentów przy różnych kątach uniesienia i wysuwach podpór, a także maksymalne obciążenia kosza. W przypadku przekroczenia bezpiecznych wartości, komputer blokuje dalsze działania.
Nowoczesne Rozwiązania: Podnośnik Bronto Skylift dla LOTOS Straż
Jednym z najnowocześniejszych tego typu urządzeń jest podnośnik zdolny prowadzić skuteczne działania ratowniczo-gaśnicze na wysokości 81 metrów. Ten wyjątkowy pojazd, którego bazą jest podwozie SCANIA P450 10x4, został dostarczony do LOTOS Straż na początku marca. Producentem zabudowy z podnośnikiem jest renomowana fińska firma Bronto Skylift. Nowy sprzęt ma służyć zabezpieczaniu najwyższych obiektów rafineryjnych.
Do obsługi tego zaawansowanego urządzenia zostanie przeszkolonych 15 strażaków i 2 ratowników chemicznych z LOTOS Straż. Specjalistyczna wiedza jest niezbędna do jego obsługi, a możliwości są imponujące. Nowy podnośnik pozwoli strażakom na terenie rafinerii w Gdańsku na skuteczniejsze i bezpieczniejsze wykonywanie zadań związanych z zabezpieczaniem instalacji na różnych wysokościach.
Głównym zadaniem LOTOS Straż jest zapewnienie bezpieczeństwa i ciągłości pracy na terenie rafinerii. Nowy sprzęt stanowi ogromne wsparcie w prowadzeniu skutecznych działań ratowniczo-gaśniczych na dużych wysokościach. Maksymalna wysokość robocza podnośnika wynosi 81 metrów, a boczny wysięg to prawie 30 metrów, co czyni go najwyższym tego typu sprzętem w Polsce. Odpowiednią sztywność konstrukcji zapewnia spawanie elementów ze stali o wysokiej wytrzymałości techniką plazmową. Maksymalny udźwig kosza to 500 kg.
Specjalistyczna zabudowa z podnośnikiem została wykonana w zakładach Bronto Skylift w Finlandii. Prace nad nią trwały 14 miesięcy, a efektem jest urządzenie z możliwością zdalnego sterowania, pozwalające na prowadzenie akcji gaśniczej z wykorzystaniem działka wodno-pianowego o wydajności 3800 litrów na minutę. Źródłem zasilania dla działka są wozy gaśnicze LOTOS Straż.
W razie potrzeby urządzenie może pracować bezzałogowo i być sterowane przez operatora z ziemi. W koszu zamontowane są kamery termowizyjna i obserwacyjna, ułatwiające zdalne sterowanie. Koszem można sterować również za pomocą znajdującego się w nim manipulatora. Podnośnik posiada własną linię powietrza oddechowego z osprzętem dla ratowników oraz wciągarkę sprzętową o udźwigu 150 kg.
Całość osadzono na 5-osiowym podwoziu marki Scania, z trzema skrętnymi osiami. Dwie przednie osie nadają kierunek skrętu, a koła piątej osi wychylają się w przeciwnym kierunku, co znacząco zmniejsza promień skrętu. Jest to kluczowe, biorąc pod uwagę, że pojazd ma 16,5 metra długości. Co istotne, wysokość pojazdu po złożeniu podnośnika nie przekracza 4 metrów, co pozwala na bezpieczne przejechanie pod wszystkimi instalacjami na terenie rafinerii.
Klasyfikacja i Oznaczenia Pojazdów Pożarniczych
Samochód pożarniczy, znany również jako wóz strażacki czy pożarniczy, to specjalnie oznakowany i przygotowany pojazd używany przez straż pożarną lub inną jednostkę ochrony przeciwpożarowej do udziału w akcjach ratowniczo-gaśniczych lub innych działaniach statutowych. W Polsce pojazdy samochodowe straży pożarnej powinny mieć barwę czerwieni sygnałowej, błotniki i zderzaki w kolorze białym.
Większość krajów stosuje uniwersalne numery identyfikacyjne wozów strażackich. W Polsce takie oznaczenie nazywane jest numerem operacyjnym i składa się z trzech elementów. Pierwszy to trzycyfrowy numer (prefiks), określający powiat i typ jednostki. Drugi to oznaczenie jednoliterowe województwa (zgodne z wyróżnikiem na tablicach rejestracyjnych, z pewnymi wyjątkami dla Warszawy i województwa mazowieckiego, a także jednostek centralnych PSP). Stosuje się również dodatkowe oznaczenia literowe charakteryzujące pojazd.
Systemy oznaczeń pojazdów pożarniczych często opierają się na normach, takich jak PN-EN 1846-1. Oznaczenia te mogą określać na przykład: G - samochód ratowniczo-gaśniczy, C - ciężki, B - ze zbiornikiem wodnym, A - z autopompą, a cyfry określają pojemność zbiornika wody i wydajność autopompy. Przykładowo, oznaczenie samochodu ratowniczo-gaśniczego klasy ciężkiej (S), kategorii uterenowionej (2), z załogą trzyosobową, zbiornikiem wody o pojemności 5000 dm³, z pompą o wydajności 3200 dm³/min.
Wyposażenie Dodatkowe i Specjalistyczne Pojazdy
Wozy strażackie mogą być wyposażone w szereg dodatkowych urządzeń, takich jak maszt oświetleniowy, wciągarka, działko wodne, dodatkowy wąż, kamera cofania czy fala świetlna LED. W grupie tej znajdują się również pojazdy z ogumieniem pojedynczym i wysokiej mobilności terenowej, obniżoną ramą do montażu konsoli żurawia, czy wielowyjściowymi napędami do urządzeń. Systemy te są standardem w tego typu pojazdach.
Pojazdy ratownicze pełniące służbę na lotniskach są znacznie bardziej zaawansowane konstrukcyjnie niż konwencjonalne samochody ratownicze. Tereny otaczające lotniska często wymagają stosowania pojazdów z pojedynczym ogumieniem tylnych kół, zapewniającym większy prześwit i zdolność pokonywania nierówności czy przeszkód terenowych. Pojazdy te zazwyczaj posiadają automatyczną skrzynię biegów i układ napędowy 4x4 lub 6x6.
Samochody ratowniczo-gaśnicze posiadają zbiornik na wodę o pojemności od 4500 do 10500 litrów. Mogą być wyposażone w drabiny i inny sprzęt ratowniczy. Podwozia Scania dedykowane dla pojazdów specjalistycznych wymagają dostosowania możliwości pojazdu do wykonywanych zadań, a projekt i wykonawstwo zawiera szereg unikatowych rozwiązań. Solidne podwozie Scania zapewnia doskonałą sztywność skrętną i odporność na działanie momentów zginających.
Znakomita większość jednostek straży pożarnej musi być wyposażona w drabiny obrotowe i podnośniki koszowe. Najczęściej instaluje się drabiny o zasięgu do 53 metrów. Pojazdy będące nośnikami takiego sprzętu mogą być wyposażone w krótką kabinę Scania CrewCab lub niską Low-entry umieszczoną przed osią pojazdu. Kabiny załogowe Scania wyznaczają nowy standard w branży pod względem komfortu, jakości i bezpieczeństwa, mogąc pomieścić do 6 członków załogi, chronionych dodatkowo przez boczne kurtyny powietrzne. Duża przestrzeń wewnętrzna kabin umożliwia indywidualną aranżację.
tags: #woz #strazacki #z #podnosnikiem