W obliczu intensywnych i wymagających sytuacji, często będących kwestią życia i śmierci, kluczowe jest posiadanie odpowiedniego sprzętu. Dla strażaków i ratowników oznacza to niezawodne wozy strażackie, które stanowią mobilne stanowiska pracy, zdolne do szybkiego i skutecznego reagowania na zagrożenia. Wybór odpowiedniego samochodu ciężarowego do wykonywania obowiązków operacyjnych wymaga uwzględnienia wielu czynników, od parametrów technicznych po systemy bezpieczeństwa i możliwości finansowania.
Wymagania i konstrukcja pojazdów strażackich
Pojazdy strażackie, jako pojazdy uprzywilejowane w ruchu, muszą spełniać szereg wymagań i przechodzić regularne przeglądy zgodnie z zapisami Prawa o ruchu drogowym (tj. Dz.U. 2024 poz. 1251 z późn. zm.). Ich konstrukcja jest zoptymalizowana pod kątem niezawodności, wydajności i bezpieczeństwa załogi.
Ogólne cechy techniczne i wydajność
- Dzięki wielu opcjom silnika, automatycznej i zautomatyzowanej manualnej skrzyni biegów z niskimi i ultraniskimi biegami pełzającymi oraz przystawkami odbioru mocy do obsługi sprzętu ratunkowego, pojazdy strażackie zapewniają wymaganą wydajność.
- Wyjątkowo elastyczne podwozie stanowi platformę łatwą w rozbudowie, co pozwala na adaptację do różnych potrzeb operacyjnych.
- Aby umożliwić szybkie i niezawodne dotarcie do miejsca zdarzenia, pojazdy straży pożarnej i inne pojazdy ratownicze MAN zostały wyposażone w silniki o wysokiej mocy i lekkiej konstrukcji.
- Automatyczna skrzynia biegów MAN TipMatic EMERGENCY pozwala skrócić czas zmiany biegu i zapewnia lepsze przyspieszenie przy wyższej prędkości obrotowej zmiany biegu.
- Za sprawą stałego lub dodatkowo uruchamianego napędu na wszystkie koła, pojazdy uprzywilejowane zapewniają maksymalną trakcję i przyczepność zarówno w trudnych warunkach drogowych, jak i na nieutwardzonych drogach.
- Pojazdy uprzywilejowane MAN mogą zostać wyposażone w niezwykle wydajne przystawki odbioru mocy, co pozwala uniknąć czasochłonnej i nierzadko bardzo kosztownej przebudowy w przyszłości. Mechaniczne źródło napędu, działające niezależnie od pracy sprzęgła, zapewnia moc umożliwiającą zadowalające działanie pomp, wyciągów linowych, alternatorów i drabin obrotowych.
Bezpieczeństwo i ergonomia kabiny
Kiedy załoga reaguje na sytuację awaryjną, samochód ciężarowy przewozi ją w samo centrum zagrożenia. Muszą być czujni, aby wykonywać swoją pracę jak najskuteczniej, ale muszą też dbać o własne bezpieczeństwo.
- Kabiny zostały zaprojektowane tak, aby zapewnić najlepsze warunki pracy strażakom i ratownikom.
- Pojazdy są zgodne z międzynarodowymi normami przeciwpożarowymi i ratowniczymi, oferując przestronne, dobrze oświetlone i ergonomiczne kabiny z możliwością wyboru opcji siedzeń.
- Doskonała widoczność jest kluczową cechą konstrukcji kabiny, co ma fundamentalne znaczenie podczas operacji przeciwpożarowych i ratowniczych.
- Wejście do kabiny kierowcy i kabiny załogi jest wyjątkowo wygodne i bezpieczne, co zawdzięcza szerokim, antypoślizgowym stopniom.
- Kokpit dostosowany do potrzeb kierowcy imponuje przejrzystością wnętrza, intuicyjnie obsługiwanymi wskaźnikami i zwiększonym polem widzenia.
- Duży zakres regulacji umożliwia łatwe dostosowanie kierownicy do postury kierowcy, dzięki czemu nawet podczas zmiany kierowcy komfort jazdy pozostanie zachowany.
- Pojazdy uprzywilejowane MAN dla straży pożarnej, pomocy technicznej czy innych służb ratowniczych mogą zostać fabrycznie wyposażone w innowacyjne rozwiązania przestrzenne, np. przestronną, podwójną kabinę, zapewniającą miejsce dla maks. 9 osób.
Systemy bezpieczeństwa i wsparcia kierowcy
Kierowcy pojazdów służb ratunkowych napotykają liczne zagrożenia, a szybkie reagowanie wymaga poruszania się z dużą prędkością przez gęsty ruch uliczny i zatłoczone strefy dla pieszych. Znaczne rozmiary tych pojazdów i pilna potrzeba reagowania na zdarzenia dodatkowo komplikują te wyzwania.
- Skrzynia biegów I-Shift z biegami pełzającymi pozwala kierowcom na stabilne i precyzyjne manewrowanie.
- Układ kierowniczy Volvo Dynamic Steering zmniejsza obciążenie podczas jazdy, poprawia prowadzenie na drodze i stabilność pojazdu, a także pomaga w przypadku przebicia przedniej opony lub poślizgu samochodu ciężarowego.
- Gama urządzeń bezpieczeństwa Brigade pomaga zapobiegać kolizjom, wspomagając kierowcę i jednocześnie chroniąc pracowników, pieszych i rowerzystów.
Aktywne wykrywanie martwej strefy i monitoring
Kamery AI to nowa generacja aktywnego wykrywania martwej strefy. Wykorzystując sztuczną inteligencję, kamery wykrywają i rozpoznają pieszych w zdefiniowanej strefie wykrywania i niezawodnie ostrzegają kierowcę wizualnie i/lub dźwiękowo przed możliwą kolizją. Przetwarzanie obrazu jest wbudowane w kamerę, co oznacza, że nie jest wymagany żaden inny sprzęt.
Kamery widoku bocznego rozwiązują krytyczną kwestię martwych punktów po bokach, które są głównym czynnikiem wielu kolizji drogowych, w tym większości wypadków śmiertelnych z udziałem rowerzystów na skrzyżowaniach dróg i podczas ruszania pojazdów. Kamery te są szczególnie korzystne w łagodzeniu kolizji bocznych na autostradach i poprawiają widoczność pojazdów z kierownicą po lewej stronie drogi i odwrotnie. Kamery boczne Brigade zostały zaprojektowane w celu zwiększenia bezpieczeństwa pojazdu dzięki wysokiej rozdzielczości 1080p, która zapewnia wyraźną i szczegółową widoczność otoczenia pojazdu.
Rejestrowanie nagrań z kamer zamontowanych w pojazdach, poprzez cyfrowe rejestratory wideo MDR firmy Brigade, oferuje idealne rozwiązanie, zapewniając dokładne naoczne i niepodważalne dowody w przypadku incydentu. Chroni to kierowców i firmy przed fałszywymi roszczeniami.
Specjalistyczne pojazdy mobilne: Przykład pojazdu CBRN
Wozy strażackie to nie tylko pojazdy do gaszenia pożarów. Istnieją również wysoce wyspecjalizowane jednostki, takie jak mobilne stanowiska pracy dla grup analitycznych, rozpoznania i koordynacji działań CBRN (Chemiczne, Biologiczne, Radiacyjne, Nuklearne).
Opis i funkcje pojazdu CBRN
Taki pojazd stanowi samodzielne mobilne stanowisko pracy, wyposażone w sprzęt pozwalający na bezpieczny pobór próbek, ich przygotowanie, a także analizę próbek środowiskowych oraz próbek o charakterze CBRN (tj. próbek pobranych podczas zdarzeń terrorystycznych z wykorzystaniem czynników stwarzających zagrożenie chemiczne, biologiczne, radiacyjne i nuklearne). Dodatkowo, pojazd daje możliwości pełnienia funkcji mobilnego stanowiska dowodzenia i koordynacji działań o charakterze CBRN.
W zabudowie pojazdu przewidziane jest przewożenie dodatkowo min. 4 osób (łącznie w pojeździe min. 6 miejsc siedzących) oraz miejsce przechowywania sprzętu specjalistycznego niezbędnego do realizacji zdarzeń o charakterze CBRN, w tym niezbędne urządzenia analityczne, środki ochrony indywidualnej ratowników, sprzęt do dekontaminacji, akcesoria i wyposażenie niezbędne do obsługi w/w urządzeń.
Wyposażenie analityczne i operacyjne
Pojazd CBRN, dzięki swojemu wyposażeniu oraz umiejętnościom zespołu analitycznego JRG 6, jest w stanie pobrać próbki w każdym stanie skupienia tj. stałym, ciekłym, gazowym. Każda z tych próbek może zostać przebadana w celu poznania jej właściwości od 2 do 5 różnymi metodami badawczymi, w tym:
- metodą kolorymetrii,
- metodą spektrometrii FTIR,
- metodą spektrometrii Mas,
- spektrometrii Ramana,
- metodą chromatografii gazowej ze spektrometrią mas.
Znaczenie i unikalność w PSP
Pojazd tej klasy i przeznaczenia jest pierwszym pojazdem w strukturach PSP w Polsce. Dotychczasowe pojazdy o podobnym przeznaczeniu są zbliżone co do funkcji pojazdu, aczkolwiek nie spełniają funkcji koordynacji działań Specjalistycznych Grup Ratownictwa Chemiczno Ekologicznego w PSP.
Producenci i wsparcie serwisowe
Wybierając wozy strażackie, ważne jest nie tylko ich wykonanie, ale także długoterminowe wsparcie producenta i dostępność usług serwisowych.
Polski producent: SZCZĘŚNIAK Pojazdy Specjalne
Firma SZCZĘŚNIAK Pojazdy Specjalne Sp. z o.o. to polski producent z ponad 33-letnim doświadczeniem w projektowaniu i budowie pojazdów specjalnych. Co roku dostarcza ponad 300 nowoczesnych samochodów dla służb ratowniczych i mundurowych w kraju i za granicą. Jest liderem w produkcji pojazdów specjalistycznych w Europie środkowo-wschodniej, a początki działalności w Polsce sięgają 1992 roku. W odpowiedzi na aktualne potrzeby w zakresie ochrony ludności, firma informuje o dostępności ostatnich w danym roku średnich i ciężkich samochodów ratowniczo-gaśniczych, posiadających ważne świadectwa dopuszczenia CNBOP-PIB.
Przykładem jest pojazd napędzany silnikiem o mocy 320 KM, współpracującym z automatyczną skrzynią biegów, co świadczy o nowoczesnym podejściu do technologii napędu.
Wsparcie serwisowe i cyfrowe rozwiązania
Podobnie jak straż pożarna i jednostka ratunkowa, samochód ciężarowy musi być gotowy do pracy 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Potrzebni są partnerzy i wsparcie, na których można polegać, takie jak wysokiej jakości usługi serwisowe, które pozwolą maksymalnie wykorzystać dostępność pojazdu i zminimalizować nieplanowane przestoje.
- Wsparcie to obejmuje wykwalifikowaną kadrę w warsztatach, kompleksowe umowy serwisowe i monitoring w czasie rzeczywistym.
- Dzięki odpowiedniej umowie serwisowej i zaplanowanej konserwacji, można zmaksymalizować gotowość operacyjną pojazdu.
- Volvo Connect to brama do usług cyfrowych, które mogą pomóc w zwiększeniu wydajności i bezpieczeństwa działalności.
Finansowanie i kryteria dofinansowania (Program „Mobilny Strażak”)
Dla jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) istotnym wsparciem w zakupie nowych pojazdów są programy dofinansowania.
Cel programu i beneficjenci
Program Priorytetowy „Mobilny Strażak” skierowany jest do jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu województwa małopolskiego, za wyjątkiem jednostek, które dokonały zakupu lekkiego samochodu specjalnego / samochodu specjalnego lekkiego rozpoznania/rozpoznawczo - ratowniczego (z oznaczeniem SLRr) przy współfinansowaniu ze środków WFOŚiGW w Krakowie w latach 2023-2025.
Warunki finansowe i kwalifikowalność VAT
Łączna pula środków finansowych programu wynosi 1 000 000,00 zł. Jedna jednostka OSP może złożyć jeden wniosek o dofinansowanie.
Podatek od towarów i usług (VAT) w ramach wnioskowanego zadania jest kosztem kwalifikowanym tylko wówczas, gdy jest on faktycznie i ostatecznie ponoszony przez Wnioskodawcę, a Wnioskodawca nie ma prawnej możliwości odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego w jakiejkolwiek części w ramach przedmiotowego zadania, zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług. Podatek VAT, który można odliczyć, nie może być uznany za kwalifikowany, nawet jeżeli nie został faktycznie odzyskany przez Wnioskodawcę.
Proces składania wniosków
Wniosek należy złożyć w następujący sposób:
- Elektronicznie (edytowalny PDF, bez podpisów) przez Portal Beneficjenta WFOŚiGW w Krakowie (portal.wfos.krakow.pl, z konta Wnioskodawcy).
- W wersji podpisanej - wniosek z załącznikami należy dostarczyć w wersji papierowej do biura Funduszu (ul. Kanonicza 12, 31-002 Kraków, z oznaczeniem "Mobilny Strażak").
Wniosek podlega ocenie zgodnie z „Kryteriami oceny wniosków w ramach Programu Priorytetowego „Mobilny Strażak””. Wnioski spełniające Kryteria oceny od I do IV poddawane będą ocenie punktowej zgodnie z Kryterium nr V.
tags: #wozy #strazackie #mobile