Centralna Szkoła Państwowej Straży Pożarnej (CSPSP) w Częstochowie to zespół szkół policealnych, którego głównym zadaniem jest kompleksowe kształcenie i doskonalenie zawodowe strażaków, aspirantów straży pożarnej, a także pracowników i inspektorów ochrony przeciwpożarowej. Szkoła powstała 21 października 1994 roku na podstawie zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych.
Historia i Rozwój Instytucji
Początki Działalności Dydaktycznej
Działalność dydaktyczną Centralnej Szkoły Państwowej Straży Pożarnej rozpoczęto 10 października 1994 roku, kiedy uruchomiono Kurs Kształcenia Kwalifikacyjnego Podoficerów PSP. Już 10 lutego 1995 roku, w obecności nadbrygadiera Feliksa Deli, ówczesnego Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej oraz zaproszonych gości, 99 słuchaczy otrzymało nominacje na pierwszy stopień podoficerski. W 1996 roku Szkoła rozpoczęła kształcenie w systemie przemiennym dla zawodu technika pożarnictwa.
Ważne Wydarzenia i Osiągnięcia
CSPSP wielokrotnie była gospodarzem znaczących wydarzeń. W dniach 5-6 lipca 1996 roku, na szkolnych obiektach sportowych, odbyły się po raz pierwszy XIII Międzynarodowe Mistrzostwa Polski w Sporcie Pożarniczym, objęte patronatem Ministra Spraw Wewnętrznych i wojewody Częstochowskiego. W dniach 23-28 czerwca 1997 roku zorganizowano i przeprowadzono zintegrowane ćwiczenia służb ratowniczych w ramach III Światowego Kongresu Polonii Medycznej. Od 4 do 7 października 1998 roku trwała Międzynarodowa Konferencja Służb Ratowniczych INSARAG, w której uczestniczyli przedstawiciele ONZ oraz delegacje z 30 krajów, m.in. Anglii, Francji, Niemiec, USA i Węgier.
Szkoła była również gospodarzem Mistrzostw Europy Strażaków w Tenisie i Tenisie Stołowym, które odbyły się w dniach 10-13 września 2009 roku. Otwarcia Mistrzostw dokonał Costas Yonnacos, Prezydent Europejskiej Federacji Sportu, a funkcję wiceprezydenta pełnił st. bryg. Marek Chmiel, ówczesny Komendant CS PSP. Zawody rozgrywane były na korcie Centralnej Szkoły Państwowej Straży Pożarnej oraz na kortach Częstochowskiego Klubu Tenisowego Victoria (tenis ziemny) i w Akademickim Centrum Sportowym Akademii.
Geneza Obiektów i Infrastruktura

Budynki, które obecnie stanowią obiekty dydaktyczne i bazę socjalną szkoły, przez ponad 100 lat służyły wojsku. W okresie zaborów stacjonował tu 14 Mitawski Pułk Huzarów i 23 Bateria Artylerii Konnej z częstochowskiej 14 Dywizji Kawalerii Imperium Rosyjskiego. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości znajdowały się tu koszary 7 Pułku Artylerii Lekkiej, wchodzącego w skład 7 Dywizji Piechoty. W 1989 roku stacjonujący w Częstochowie pułk został zlikwidowany. Problemem dla samorządu miasta i dla częstochowskiego wojewody było właściwe zagospodarowanie obiektów koszarowych.
W 2000 roku rozpoczęto budowę nowej części dydaktycznej. Inwestycja zakończona została w maju 2012 roku, a oficjalne otwarcie obiektu nastąpiło w trakcie konferencji naukowej, odbywającej się z okazji dwudziestolecia powołania Państwowej Straży Pożarnej.
Zadania i Kształcenie
Główne Cele Dydaktyczne
Centralna Szkoła Państwowej Straży Pożarnej realizuje dwa główne zadania: kształcenie kwalifikacyjne, specjalistyczne oraz doskonalące kadry podoficerskiej i aspiranckiej, a także kształcenie i doskonalenie zawodowe pracowników ochrony przeciwpożarowej. Szkoła zajmuje się również utrzymywaniem współpracy z innymi szkołami pożarniczymi oraz placówkami oświatowo-wychowawczymi w zakresie realizowanych programów kształcenia i wychowania. Prowadzi także współpracę z placówkami krajowymi i zagranicznymi realizującymi zadania o podobnym charakterze.
Kształcenie Podoficerów
Szkoła prowadzi kształcenie w zakresie kursów kwalifikacyjnych podoficerów Państwowej Straży Pożarnej. Warunkiem przyjęcia na kurs podoficerski jest posiadanie wykształcenia zawodowego lub średniego, ukończenie kursu kwalifikacyjnego szeregowców Państwowej Straży Pożarnej, stan zdrowia umożliwiający służbę w Państwowej Straży Pożarnej oraz skierowanie na kurs przez dowódcę Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej. Kształcenie kwalifikacyjne prowadzone jest w formie kursu skoszarowanego. Program nauczania obejmuje 664 godziny zajęć, w tym 233 godziny zajęć teoretycznych i 431 godzin zajęć praktycznych, i składa się z 10 przedmiotów o charakterze ogólnym i specjalistycznym. Absolwent kursu otrzymuje świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego podoficerów Państwowej Straży Pożarnej, uprawniające do zajmowania w Jednostkach Ochrony Przeciwpożarowej stanowisk przewidzianych dla podoficerów i awansowania do najwyższego stopnia podoficerskiego.
Kształcenie Aspirantów
Podstawowym warunkiem przyjęcia na studium dzienne jest posiadanie przez kandydata wykształcenia średniego oraz predyspozycji fizycznych i psychicznych do pełnienia służby w Państwowej Straży Pożarnej, orzeczone przez komisję lekarską podległą Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji, a także zdanie egzaminu wstępnego. Nauka trwa trzy semestry (59 tygodni nauki). Wykształcenie zawodowe obejmuje przygotowanie ogólne i specjalistyczne niezbędne do wykonywania zawodu technika pożarnictwa. Wykształcenie ogólnozawodowe realizuje się przez nauczanie przedmiotów takich jak:
- służba w Państwowej Straży Pożarnej,
- prawo i administracja w ochronie przeciwpożarowej,
- podstawy psychologii, pedagogiki i metodyki kształcenia pożarniczego,
- elementy informatyki,
- bezpieczeństwo i higiena pracy,
- język obcy,
- wychowanie fizyczne.
Kształcenie Zaoczne
Słuchaczami studium w systemie zaocznym są podoficerowie Państwowej Straży Pożarnej oraz pracownicy zakładowych straży pożarnych przewidziani na stanowiska techników pożarnictwa, posiadający średnie wykształcenie oraz ukończony kurs podoficerów pożarnictwa. Są oni kierowani do szkoły przez swoich przełożonych. Kształcenie w systemie zaocznym odbywa się na podstawie opracowanego przez Komendę Główną Państwowej Straży Pożarnej programu i planu nauczania. Plan nauczania przedmiotów ogólnozawodowych i specjalistycznych obejmuje 13 przedmiotów. Liczba godzin w tym cyklu nauczania wynosi 250 godzin zajęć teoretycznych i 250 godzin zajęć praktycznych.
Baza Dydaktyczna i Szkoleniowa
Poligon Szkolny

Szkoła jako jedyna w kraju posiada na swoim terenie rozbudowany poligon pożarniczy, co umożliwia stworzenie unikalnej bazy szkoleniowej. Znajduje się na nim około 40 stanowisk do ćwiczeń z zakresu ratownictwa chemicznego, technicznego oraz gaszenia pożarów zewnętrznych i wewnętrznych. Na terenie poligonu szkolnego znajduje się również komora do ćwiczeń ze sprzętem ochrony dróg oddechowych. Docelowo poligon będzie wyposażony w dodatkowe stanowiska do ćwiczeń z zakresu ratownictwa chemicznego i technicznego. Poligon szkolny, laboratoria przedmiotowe i sale wykładowe wyposażone są w nowoczesne stanowiska do ćwiczeń, pomoce dydaktyczne, techniczne środki przekazu i analizy informacji.
Laboratoria Specjalistyczne
Kształcenie teoretyczne prowadzone jest w 15 salach wykładowych, wyposażonych w nowoczesny sprzęt audiowizualny, środki i pomoce dydaktyczne. Ćwiczenia praktyczne z poszczególnych przedmiotów odbywają się w laboratoriach przedmiotowych i na poligonie szkolnym.
- Laboratorium bezpieczeństwa budynków jest wyposażone w szereg stanowisk służących prezentacji zachowania się różnych wyrobów budowlanych w warunkach pożarowych. Stanowiska spełniające wymagania PN to:
- stanowisko do określania stopnia palności materiałów budowlanych,
- stanowisko do badania odporności dachu na ogień zewnętrzny.
- Laboratorium sprzętu ochrony dróg oddechowych wyposażone jest w komorę dymową Auer. W komorze przeprowadza się ćwiczenia i testy sprawnościowe, mające na celu przygotowanie strażaków do działań ratowniczo-gaśniczych przy występowaniu dużych obciążeń psychofizycznych, takich jak brak widoczności, zadymienie, wysoka temperatura, ograniczona przestrzeń i silny hałas. Wyposażenie i budowa laboratorium umożliwiają słuchaczom bezpieczną obserwację oraz samodzielne przeprowadzanie badań zjawisk, z którymi mogą zetknąć się podczas działań.
- W laboratorium znajdują się również przyrządy służące do obserwacji i badań zjawisk związanych ze spalaniem i rozwojem pożarów. Słuchacze samodzielnie przeprowadzają między innymi doświadczenia w spalaniu różnorodnych ciał i cieczy w zróżnicowanych warunkach. Wyposażenie laboratorium pozwala także na przeprowadzanie doświadczeń badających własności fizyczne, chemiczne i użytkowe ciał oraz skuteczność wszelkiego rodzaju środków gaśniczych stosowanych w pożarnictwie.
- Dostępne jest także stanowisko do naprawy i modernizacji sprzętu mechanicznego.
Sale Wykładowe i Aule
Zajęcia mogą być prowadzone w wielu różnych salach wykładowych lub aulach, z których największa może pomieścić 300 osób. Aule są wyposażone w nowoczesny sprzęt multimedialny.
Sport i Rozwój Fizyczny

Szkoła ma bardzo dobre warunki do uprawiania sportu pożarniczego i ogólnego rozwoju kultury fizycznej wśród słuchaczy. Ma również salę gimnastyczną, siłownię, stadion lekkoatletyczny, wspinalnię, korty tenisowe. W okresie zimowym istnieje możliwość zorganizowania lodowiska. W 1996 roku na nowo wybudowanym stadionie sportowym odbyły się XIII Krajowe Mistrzostwa w Sporcie Pożarniczym i IX Krajowe Zawody Jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych.
Szkolna Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza
15 grudnia 1999 roku ówczesny Komendant Centralnej Szkoły nadbryg. Teofil Jankowski i Komendant Miejski PSP w Częstochowie - bryg. inż. Zbigniew Pyka zawarli porozumienie w sprawie funkcjonowania Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej (JRG) Centralnej Szkoły Państwowej Straży Pożarnej w Częstochowie w systemie ratowniczo-gaśniczym miasta Częstochowy, powiatu częstochowskiego i województwa śląskiego. Dzięki temu porozumieniu 1 stycznia 2000 roku szkolna JRG została formalnie włączona do systemu. W porozumieniu został określony rejon współdziałania, zasady dysponowania siłami i środkami oraz minimalne wyposażenie w samochody, sprzęt i środki do prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych. Szkolna Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza została zobowiązana do zabezpieczenia operacyjnego rejonu współdziałania w ciągu całego roku. Słuchacze szkoły aktywnie uczestniczą w akcjach ratowniczo-gaśniczych. Centralna Szkoła Państwowej Straży Pożarnej stanowi odwód operacyjny Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej.
Współpraca i Kadra
Zadania dydaktyczno-wychowawcze szkoły realizuje młoda i wykwalifikowana kadra. Szkoła jest organizatorem spotkań krajowych i międzynarodowych sympozjów i narad. Utrzymuje także współpracę z innymi szkołami pożarniczymi, placówkami krajowymi oraz zagranicznymi o podobnym charakterze. Kształcenie i doskonalenie zawodowe w swojej istocie łączy w integralną całość zajęcia o charakterze teoretycznym i praktycznym. Z analizy treści programów wynika, że zajęcia praktyczne to około 72% ogólnej liczby godzin programowych w systemie kształcenia stacjonarnego aspirantów PSP i około 63% godzin programowych na kursie kształcenia podoficerów PSP. Celem zajęć jest pobudzenie aktywności i samodzielności poznawczej uczących się, a także umiejętności łączenia wiedzy naukowej z praktyką funkcjonowania jednostek ratowniczo-gaśniczych, w tym prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych. Zapewnienie możliwości realizacji tak założonych celów jest troską kadry kierowniczej i dydaktycznej szkoły.
tags: #wyzsza #szkolcza #w #czestochowiea #pozarni