Kompleksowy Przewodnik po Zawodach Sportowo-Pożarniczych Ochotniczych Straży Pożarnych

Zawody sportowo-pożarnicze Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) stanowią kluczowy element w doskonaleniu umiejętności strażaków, popularyzacji zagadnień ochrony przeciwpożarowej oraz ocenie stanu wyszkolenia pożarniczego. Są one formą intensywnego szkolenia pożarniczego, łączącego sportową rywalizację ze sprawdzianem gotowości bojowej.

Udział i treningi do zawodów sportowo-pożarniczych z pewnością mogą być dobrą formą przygotowania do działań ratowniczo-gaśniczych. Są to dyscypliny sportowe, które łączą elementy sprawnościowe i techniczne z zakresu działań strażackich.

Uczestnicy i Skład Drużyn

W zawodach mogą brać udział członkowie Ochotniczych Straży Pożarnych w wieku powyżej 16 lat. W przypadku zawodników niepełnoletnich wymagana jest zgoda rodziców/opiekunów. Niektóre funkcje w drużynie wymagają ukończonych 18 lat.

• Drużyna męska składa się z 9 osób: 8 zawodników oraz 1 zawodnika rezerwowego. Zawodnik rezerwowy nie jest obowiązkowy, ale zdecydowanie warto go powołać.
• Drużyna żeńska składa się z 8 do 10 osób: 8 zawodniczek, 1 zawodniczki rezerwowej (nieobowiązkowo) oraz mężczyzny obsługującego motopompę (nieobowiązkowo).

Startujący zawodnicy powinni posiadać odpowiednie oznaczenia funkcyjne, zgodnie z Regulaminem zawodów sportowo-pożarniczych Ochotniczych Straży Pożarnych, OSP-1/2011.

Główne Konkurencje Zawodów

Sztafeta Pożarnicza 7x50m z Przeszkodami

Sztafeta pożarnicza 7x50 m z przeszkodami to jedna z podstawowych konkurencji. Każdy zawodnik ma do pokonania dystans 50 m. Pierwszy zawodnik rozpoczyna bieg z prądownicą, która przekazywana jest kolejnym zawodnikom aż do pokonania całego dystansu. Przekazanie prądownicy powinno nastąpić w strefie zmiany (w przeciwnym wypadku naliczane są punkty karne).

Każdy z zawodników poza pokonaniem dystansu 50 m ma do wykonania zadanie:

• Pokonanie drewnianej ściany o wymiarach 1,5 m x 1,5 m.
• Podłączenie odcinka W-52 do wyjścia rozdzielacza i podłączenie prądownicy do węża (dowolna kolejność).

Podczas zawodów organizator zapewnia: płotek, rów, tyczki, równoważnie i ścianę. Przeszkody takie jak tyczki są mocowane na trwałe z podstawą (3 szt.).

Ćwiczenie Bojowe ("Bojówka")

Ćwiczenie bojowe, często nazywane „bojówką”, to widowiskowa konkurencja. W dużym skrócie celem konkurencji jest strącenie pachołków i obrócenie/złamanie tarczy prądem wody. Cel trzeba zrealizować poprzez zassanie wody z zewnętrznego zbiornika, podanie jej na linię główną zakończoną rozdzielaczem, z którego wyprowadzone są dwie linie gaśnicze.

Ćwiczenie rozpoczyna się od meldunku dowódcy o gotowości drużyny. Sędzia odbierający meldunek wydaje zgodę na rozpoczęcie ćwiczenia. Następnie sędzia startowy wydaje komendę do startu.

Zadania poszczególnych zawodników:

• Dowódca: odpowiedzialny za meldunek o gotowości drużyny.
• Łącznik: jego zadaniem jest budowa linii głównej (linii od nasady motopompy do rozdzielacza) we współpracy z rozdzielaczowym. Łącznik zabiera z podestu wąż W-75, unosi go i rozwija w kierunku natarcia, podłączając jedną końcówkę do motopompy. Z drugą końcówką biegnie w kierunku rozdzielcza, rozwijając wąż na całą długość, a następnie łączy końcówkę z odcinkiem W-75 rozwiniętym przez rozdzielaczowego.
• Rozdzielaczowy: zabiera z podestu rozdzielacz oraz jeden odcinek węża W-75. Biegnie na wysokość końca pierwszego odcinka węża rozwijanego przez łącznika, stawia rozdzielacz na ziemi i w kierunku natarcia rozwija zabrany odcinek. Zostawia jedną z końcówek na ziemi. Z drugą końcówką i rozdzielaczem biegnie w miejsce linii orientacyjnego ustawienia rozdzielacza, ustawia rozdzielacz na ziemi za linią i łączy go z linią główną.
• Mechanik: uczestniczy w budowie linii ssawnej. Jego zadaniem jest przeniesienie smoka ssawnego i dwóch kluczy do łączników w miejsce łączenia smoka z pierwszym odcinkiem węża ssawnego. Czeka na odbiór smoka i przekazanie kluczy do łączników rocie budującej linię ssawną.
• Rota I (Pierwsza linia gaśnicza):
  • Przodownik roty: zabiera prądownicę i odcinek węża W-52 i udaje się na wysokość rozwinięcia pierwszego odcinka. Rozwija wąż w kierunku natarcia, pozostawia jedną końcówkę na ziemi, z drugą biegnie w kierunku natarcia i podłącza do prądownicy. Po rozwinięciu zajmuje stanowisko gaśnicze i zgłasza gotowość.
  • Pomocnik roty: zabiera z podestu odcinek węża W-52. Biegnie na wysokość rozdzielacza, następnie rozwija wąż i łączy jedną końcówkę do lewej nasady rozdzielacza. Z drugą końcówką biegnie w kierunku natarcia, rozwijając wąż na całą długość. Po rozwinięciu łączy z odcinkiem węża rozwiniętym przez przodownika roty.
• Rota II (Linia ssawna i druga linia gaśnicza): ma najwięcej pracy do wykonania. Jej zadaniem jest zbudowanie linii ssawnej i drugiej linii gaśniczej. Po zbudowaniu linii ssawnej i zanurzeniu jej w wodzie, przystępuje do zbudowania drugiej linii gaśniczej. Linię gaśniczą buduje analogicznie do roty I. Po zbudowaniu linii gaśniczej zadaniem przodownika jest strącenie czterech pachołków.

Podczas ćwiczenia bojowego organizator zapewnia: zbiornik, podest, pachołki i tarczę obrotową. Pachołki drogowe są ustawione na stabilnych podstawach.

Zasady Oceny i Punktacji

W każdej z konkurencji możliwe jest otrzymanie punktów karnych, przyznawanych za wykonanie czynności niezgodnych z regulaminem. 1 punkt równy jest 1 sekundzie. Uzyskując nawet najlepszy czas, można otrzymać kilkadziesiąt punktów karnych i nie zająć wymarzonego miejsca. W celu uniknięcia punktów karnych należy trenować zgodnie z wytycznymi w regulaminie, gdyż utrwalenie błędnych nawyków będzie trudne do naprawienia.

Wynik to suma uzyskanych czasów w ćwiczeniu bojowym i sztafecie pożarniczej (z uwzględnieniem punktów karnych). Im mniejsza liczba punktów, tym wyższe miejsce.

Oceny dokonuje się na podstawie arkuszy oceny ćwiczenia bojowego i sztafety pożarniczej, zgodnych z Regulaminem zawodów sportowo-pożarniczych Ochotniczych Straży Pożarnych, OSP-1/2011.

Przed zawodami krajowymi w 2019 roku kolegium sędziów zawodów strażackich ZOSP RP przygotowało uściślenia do regulaminu. Celem dokumentu jest zapewnienie jednolitej interpretacji regulaminu na wszystkich szczeblach zawodów. Najnowszą wersję regulaminu znajdziesz tutaj - jest to wersja z 2011 roku.

Poziomy i Przykłady Zawodów

Zawody sportowo-pożarnicze OSP rozgrywane są na różnych szczeblach - od gminnych po krajowe.

Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze

• Chorkówka (31 maja 2025 r.)

  Kompleks Boisk Sportowych w Chorkówce tętnił sportowym duchem i strażackim zaangażowaniem. Odbyły się Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze jednostek OSP z terenu gminy Chorkówka, w których udział wzięło aż 16 drużyn - 13 zespołów męskich w grupie A (seniorzy) oraz 3 drużyny żeńskie w grupie C (kobiety). Zawody rozegrano w dwóch konkurencjach: sztafecie pożarniczej 7x50 m z przeszkodami i ćwiczeniu bojowym.

  Po zaciętej rywalizacji podium wyglądało następująco:

  GRUPA A - SENIORZY:

  • OSP Kobylany
  • OSP Leśniówka
  • OSP Bóbrka

  GRUPA C - KOBIETY:

  • OSP Chorkówka
  • OSP Żeglce
  • OSP Kobylany

  Zwycięzcy zostali uhonorowani pucharami i dyplomami, które wręczyli Wójt Gminy Chorkówka Grzegorz Węgrzynowski oraz Prezes Oddziału Gminnego ZOSP RP druh Kazimierz Gładysz. Nad prawidłowym przebiegiem zawodów czuwała komisja sędziowska wystawiona przez Komendę Miejską PSP w Krośnie, z przewodniczącym bryg. Piotrem Szydło oraz sędziami: bryg. Dariuszem Gruszką, mł. bryg. Krzysztofem Szczęsnym, kpt. Grzegorzem Śliwką i druhami z Zarządu Oddziału Gminnego ZOSP RP w Jedliczu na czele z druhem Markiem Maciejowskim. Całą imprezę z pasją i energią poprowadził druh Bogusław Pacek.

• Ozorków / Parzęczew

  Zawody sportowo-pożarnicze dla druhów strażaków z gminy Ozorków, miasta Ozorków i gminy Parzęczew zorganizował Zarząd Oddziału Gminnego Związku OSP RP w Parzęczewie na czele z Prezesem Ryszardem Nowakowskim na terenie boiska piłkarskiego w Parzęczewie. Naturalnie, taki sprawdzian gotowości bojowej dla strażaków ochotników mógł się odbyć tylko przy ścisłej współpracy i niezbędnej pomocy funkcjonariuszy JRG PSP Ozorków z D-cą mł. bryg. Organizację strażacką miasta i gminy Ozorków reprezentowali Prezes Zarządu Oddziału Miejsko-Gminnego Związku OSP RP dh Władysława Sobolewski i Komendant Gminny Marian Kwaśniewski. Wójta Gminy Ozorków reprezentował na zawodach Z-ca Marian Lemański. Funkcję konferansjera imprezy powierzono dh Adamowi Świniuchowi.

  Kibice również nie zawiedli, strażackie widowisko w formie sportowego współzawodnictwa przyciąga zawsze wielu mieszkańców. W zawodach wzięły udział trzy jednostki OSP, gdzie najpierw przeprowadzono konkurencję zwaną sztafetą pożarniczą 7 x 50m z przeszkodami, a następnie ćwiczenie bojowe z użyciem motopomp. Szersza relacja w Gminniaku.

• Paczków (10 czerwca 2017 r.)

  Sportowa rywalizacja, wspaniała atmosfera oraz strażacki doping towarzyszyły Gminnym Zawodom Sportowo-Pożarniczym, które odbyły się na Stadionie Miejskim w Paczkowie. W rywalizacji wzięło udział sześć jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu Gminy Paczków: Kamienica, Stary Paczków, Wilamowa, Gościce, Dziewiętlice, Ujeździec. Dla startujących drużyn przygotowano kilka konkurencji, między innymi: sztafetę pożarniczą z przeszkodami i ćwiczenia bojowe. Rozgrywki podzielono na kilka kategorii wiekowych.

  W kategorii kobiet pierwsze miejsce zajęło OSP Kamienica, drugie miejsce OSP Stary Paczków, trzecie miejsce OSP Gościce. W klasyfikacji generalnej Puchar Prezesa Zarządu Gminnego OSP wywalczyła jednostka z OSP GOŚCICE. Po oficjalnym ogłoszeniu wyników zawodów przez sędziego głównego, odbyła się uroczystość wręczenia nagród zwycięzcom tegorocznych Gminnych Zawodów Sportowo-Pożarniczych.

  Początkowo niesprzyjająca pogoda w momencie rozpoczęcia zawodów zmieniła się na korzyść uczestników. Sportowe zmagania w napięciu obserwowała licznie przybyła publiczność, która owacyjnie dopingowała drużyny.

• Żelechów (31 sierpnia)

  Na stadionie Klubu Sportowego „Sęp” w Żelechowie odbyły się Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze Ochotniczych Straży Pożarnych oraz Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych. Do rywalizacji w zakresie strażackiej sprawności przystąpili reprezentanci wszystkich jednostek OSP z terenu Gminy Żelechów - dwanaście drużyn męskich oraz dwie drużyny kobiece. W konkurencji dla MDP rywalizowało sześć drużyn - cztery drużyny chłopięce oraz dwie drużyny dziewczęce.

  Rywalizację strażaków oceniała komisja sędziowska z Komendy Powiatowej PSP w Garwolinie - sędzia główny st. kpt. Piotr Filipek, którego wspomagali mł. kpt. Krystian Błażejczyk oraz mł. bryg. Marek Makulec. Podczas uroczystego zakończenia zawodów Burmistrz Żelechowa Krystyna Wieczorkiewicz oraz Przewodniczący Rady Miejskiej w Żelechowie Michał Bogusz wraz z Prezesem Zarządu OM-G ZOSP RP w Żelechowie Łukaszem Boguszem i Komendantem Gminnym OSP Janem Dziubakiem wręczyli wszystkim drużynom biorącym udział w zawodach dyplomy oraz nagrody pieniężne od żelechowskiego samorządu, a zwycięskim drużynom pamiątkowe puchary i medale.

• Domaniewice (10 sierpnia 2025 r.)

  W Domaniewicach zostały przeprowadzone Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze. Znów ogromną niespodzianką była liczba dzieci i młodzieży biorąca w tym roku udział w zawodach. Łącznie jednostki z gminy zgłosiły 5 Dziecięcych Drużyn Pożarniczych i 7 Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych. Klasyfikacja generalna zawodów przedstawiała się następująco w poszczególnych grupach, choć szczegółowe wyniki nie zostały podane w niniejszym tekście.

  Wszystkim drużynom gratulujemy i dziękujemy za tak liczny udział w zawodach i zapraszamy za rok.

Powiatowe Zawody Sportowo-Pożarnicze

• Trzebiel (31 maja 2025 r.)

  Odbyły się XXIII Powiatowe Zawody Sportowo-Pożarnicze w Trzebielu. W dniu 28 maja 2025 r. dokonano zmiany kolejności startów w Harmonogramie XXIII Powiatowych Zawodów Sportowo-Pożarniczych z uwagi na wycofanie się jednej z drużyn.

  26 maja 2025 r. w siedzibie Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Żarach odbyło się spotkanie z kierownikami drużyn startujących w zawodach sportowo-pożarniczych OSP, organizowanych 31 maja 2025 r. w Trzebielu. Spotkanie poprowadził Komendant Powiatowy st. bryg. Paweł Hryniewicz wraz ze swoim zastępcą kpt. Pawłem Brelą, w toku którego ustalono kolejności startów i szczegóły w zakresie organizacji zawodów. Na spotkanie przybyli również Starosta Powiatu żarskiego Pan Bogdan Kępiński wraz z Wicestarostą Panem Wojciechem Kasprów oraz Wójt Gminy Trzebiel Pan Tomasz Sokołowski. Sędzią głównym zawodów będzie asp.

Wojewódzkie i Krajowe Zawody

Co 4 lata organizowane są krajowe zawody sportowo-pożarnicze OSP. Uzyskiwane czasy podczas zawodów krajowych robią wrażenie. Najlepsze drużyny wykonują ćwiczenie bojowe w czasie poniżej 30 sekund i sztafetę w okolicach 51 s.

Inne Formaty Rywalizacji Strażackiej

FireFit - Specjalistyczny Wyścig Przeszkodowy

Formuła FireFit to specyficzny format zawodów sportowych opartych na zadaniach, które odzwierciedlają rzeczywiste działania strażackie. Jest to jedna z najbardziej dynamicznych i wymagających dyscyplin w zakresie sportu strażackiego. FireFit to rodzaj wyścigu przeszkodowego, w którym zawodnicy muszą pokonać różne zadania na specjalnie zaprojektowanym torze. Wszystkie konkurencje mają na celu odzwierciedlenie realnych sytuacji, z którymi strażacy spotykają się podczas swojej służby.

Zawody Grup Ratownictwa Wysokościowego i Memoriały

Istnieją również specjalistyczne wydarzenia sportowo-techniczne, w których uczestniczą strażacy z wyspecjalizowanych grup ratowniczych. Zawody te mają na celu sprawdzenie i doskonalenie umiejętności w działaniach wymagających specjalistycznej wiedzy i sprzętu. Przykładami są Mistrzostwa Polski Grup Ratownictwa Wysokościowego im. st. bryg. A., a także Ogólnopolski Memoriał im. gen. brygadiera F. czy Memoriał im. mł. kpt. A. Kaczyny i dh. A.

Regulamin zawodów umożliwia organizację dodatkowych zawodów takich jak memoriały, puchary czy ligi.

Przykłady Terminów i Lokalizacji Zawodów (Lata 2023-2026)

Poniżej przedstawiamy wybrane daty i miejsca planowanych lub odbytych zawodów, świadczące o bogatym kalendarzu wydarzeń strażackich w Polsce:

Rok 2023

• 4 listopad: Zawody i sprawdzian indywidualny MDP z miasta Bydgoszczy, SP 64 ul.

Rok 2024

• 28 kwiecień: Aleksandrów Kuj.
• 30 czerwca: Wrocki - Powiatowe Zawody MDP wg.
• 8 września: Rojewo- Powiatowe Zawody MDP wg.
• 14 wrzesień: Minikowo - Powiatowe Zawody MDP wg.
• 14 września: Skępe X Powiatowe Zawody MDP wg.
• 19 październik: Więcbork godzina 10:00 I Halowe Zawody o Puchar Burmistrza gm.
• 30 listopada: Mrocza - Wojewódzkie Halowe Mistrzostwa MDP wg. regulaminu z 2023 r.

Rok 2025

• 1 marzec: Aleksandrów Kuj.
• 15 marzec: Bydgoszcz XIII Bydgoskie Otwarte Halowe Zawody MDP. godz. 10.00 Szkoła Podstawowa nr 64 w Bydgoszczy ul. Sardynkowa 7.
• 28 czerwiec: Gałczewo gm.
• 29 czerwiec: Gałczewo gm.
• 6 lipca: Kowalewo Pomorskie godzina 10:30, Powiatowe Zawody Sportowo Pożarnicze MDP, KDP i OSP powiatu Golub-Dobrzyń.
• 20 wrzesień: Wąbrzeźno Stadion Miejski ul.
• 18 październik: Więcbork godzina 10:00 Otwarte II Halowe Zawody o Puchar Burmistrza gm.
• 15 listopada: Bydgoskie Zawody Halowe MDP rozpoczęcie godzina 10:00, ul.

Rok 2026

• 18 kwiecień: Golub-Dobrzyń, Otwarte Halowe Zawody Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych o Puchar Burmistrza Miasta Golub-Dobrzyń, Hala Sportowa Zespół Szkół nr 1 im. Anny Wazówny w Golubiu-Dobrzyniu ul.
• 14 czerwiec: Jabłonowo Pom.
• 21 czerwiec: Lutówko, Gminne Zawody MDP, KDP i OSP gmina Sępólno Kr.
• 27 czerwiec: Gałczewo gm.
• 17 październik: Więcbork Otwarte III Halowe Zawody o Puchar Burmistrza gm.
• 24 październik: Aleksandrów Kuj.
• 19 marca: Kowalewo-Opactwo; Grupa I
• 17 marca: Nidzica; Grupa II
• 24 marca: Grupa III
• 8 kwietnia: SA PSP Kraków; Grupa I
• 25 marca: Akademia Pożarnicza w Warszawie; Grupa II
• 24 marca: Grupa III

tags: #zawody #strazackie #storkowo