Aktualności Ochotniczej Straży Pożarnej w Rakszawie i Kontekst Regionalny

Poniższa artykuł przedstawia kluczowe informacje dotyczące działalności Ochotniczej Straży Pożarnej w Rakszawie, koncentrując się na lokalnych inicjatywach oraz szerszym kontekście funkcjonowania Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej w województwie podkarpackim.

Renowacja Zabytkowej Sikawki Ręcznej OSP Rakszawa

Druhowie z OSP Rakszawa podjęli się ambitnego zadania remontu zabytkowej sikawki ręcznej, która dumnie stała na postumencie przed ich remizą. Jest to urządzenie o historycznym znaczeniu, do którego wodę pompowało czterech mężczyzn bezpośrednio z rzeki. Sikawka pojawiła się w Rakszawie w 2000 roku z okazji 90-lecia powstania jednostki OSP, kiedy to przeszła swój pierwszy remont.

W związku ze zbliżającym się 110-leciem jednostki, które przypada w tym roku, druhowie pragną ją odrestaurować i przywrócić jej oryginalny wygląd. Niestety, brakuje im specjalistycznej wiedzy w zakresie renowacji tak unikatowego sprzętu, dlatego aktywnie poszukują pasjonatów, którzy mogliby wesprzeć ich swoją ekspertyzą. Dodatkowo, prace renowacyjne są kosztowne, a strażakom brakuje na nie środków finansowych. W związku z tym zwracają się z prośbą o wsparcie poprzez wykupienie symbolicznej „cegiełki”, która pomoże sfinansować to ważne przedsięwzięcie.

Organizacja Zebrań i Działalności OSP w Okresie Pandemii COVID-19

W obliczu zagrożeń epidemiologicznych związanych z występowaniem koronawirusa na terenie kraju, Prezydium Zarządu Głównego podjęło uchwałę nr 160/36/2020 z dnia 24 września 2020 r. w sprawie zasad organizowania posiedzeń kolegialnych władz oraz imprez masowych. Uchwała ta rekomenduje jednostkom OSP, aby w okresie zagrożenia epidemiologicznego powstrzymały się od organizowania wszelkich imprez masowych, konkursów, turniejów, obozów, zawodów sportowo-pożarniczych oraz wydarzeń kulturalnych.

Zgodnie z rekomendacjami, posiedzenia kolegialnych władz OSP w czasie pandemii powinny odbywać się głównie przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej, w sposób określony w przepisach art. 10 ust. 1a-1e ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tj. z dnia 4 kwietnia 2019 r. Dz.U. z 2019 r. poz. 713 z póź. zm.).

Ponadto, w związku z zagrożeniem epidemiologicznym, termin odbycia walnego zebrania członków zatwierdzającego sprawozdania finansowe za 2019 rok, m.in. w stowarzyszeniach, został przedłużony o 3 miesiące, czyli do 30 września 2020 r. Zostało to uregulowane w § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz.). Zwyczajne walne zebranie członków OSP zatwierdzające rok 2019 powinno zatem odbyć się do tego terminu. Niezbędne jest jak najszybsze przeprowadzenie tych zebrań, gdyż przekroczenie terminu może wiązać się z potencjalną odpowiedzialnością statutową i prawną dla zarządu OSP.

Szerszy Kontekst Działalności Związku OSP RP w Województwie Podkarpackim

Działalność Ochotniczych Straży Pożarnych w Rakszawie wpisuje się w szerszy obraz funkcjonowania Związku OSP RP w województwie podkarpackim, którego rozwój i osiągnięcia były prezentowane m.in. na Zjazdach Oddziału Wojewódzkiego.

Zjazd Oddziału Wojewódzkiego Związku OSP RP

Zjazd Oddziału Wojewódzkiego Związku OSP RP województwa podkarpackiego w 2012 roku odbył się 10 marca w Klubie Jeździeckim w Głogowie Małopolskim. Podczas tego wydarzenia podsumowano działalność i rozwój Związku.

Poprzedni, II Wojewódzki Zjazd Oddziału Wojewódzkiego ZOSP RP województwa podkarpackiego, który odbył się pięć lat wcześniej (10 marca 2007 roku), dokonał wyboru władz oddziału. W składzie Zarządu Oddziału Wojewódzkiego znalazło się 29 przedstawicieli oddziałów powiatowych oraz 2 przedstawicieli instytucji współpracujących. Z zarządu wyłoniono 10-osobowe Prezydium, w tym Prezesa, 3 wiceprezesów, sekretarza i skarbnika. Prezesem Zarządu Oddziału Wojewódzkiego ZOSP RP województwa podkarpackiego został druh Janusz Konieczny. Zjazd powołał również:

• 5-osobową Komisję Rewizyjną Oddziału Wojewódzkiego z przewodniczącym - druhem Piotrem Tomańskim.
• 5-osobowy Sąd Honorowy Oddziału Wojewódzkiego z przewodniczącym - druhem Stanisławem Zającem.

Statystyki i Rozwój Związku OSP RP (Kadencja 2007-2012)

W województwie podkarpackim aktywnie działały 22 oddziały powiatowe i 149 oddziałów gminnych Związku OSP RP, wspierając działalność 1289 ochotniczych straży pożarnych. Okres minionej kadencji charakteryzował się znaczną dynamiką rozwoju we wszystkich obszarach działań nakreślonych uchwałą programową Zjazdu. Poniższa tabela przedstawia wybrane dane porównawcze z lat 2007 i 2012:

Finansowanie i Wyposażenie Jednostek OSP

Ochrona przeciwpożarowa stanowi zadanie własne gminy, co oznacza, że rokrocznie z budżetów gmin wydatkowane są środki na utrzymanie działalności operacyjnej ochotniczych straży pożarnych. Poniżej przedstawiono wydatki w wybranych latach:

Nakłady gmin były znacząco wspierane dotacjami z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, firm ubezpieczeniowych, Funduszu Narodowego i Wojewódzkiego Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (za pośrednictwem Związku OSP RP), a także z funduszy unijnych pozyskanych przez Urząd Marszałkowski. Dzięki tym dotacjom OSP mogły zakupić sprzęt, umundurowanie ochronne, skarosować i wyremontować podwozia 31 średnich i 2 lekkich samochodów ratowniczo-gaśniczych, a także nabyć 1 ciężki, 3 średnie i 96 lekkich nowych samochodów.

W 2010 roku, ze środków unijnych ujętych w Regionalnym Programie Operacyjnym (RPO), za pośrednictwem Urzędu Marszałkowskiego pozyskano 73 mln zł, które przeznaczono na zakup 119 nowych, lekkich, średnich i ciężkich samochodów ratowniczo-gaśniczych dla OSP. W zakupie tych pojazdów partycypowały również gminy, dopłacając około 15% wartości. Na koniec okresu sprawozdawczego OSP dysponowały łącznie 1666 samochodami, w tym:

• 819 lekkich samochodów pożarniczych
• 642 średnich samochodów pożarniczych
• 140 ciężkich samochodów pożarniczych
• 65 innych samochodów

W 2010 roku, podczas walki z powodzią i usuwania jej skutków, część jednostek OSP utraciła samochody i sprzęt ratowniczy. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przeznaczył dotację na odnowienie tego sprzętu. Z tej dotacji zakupiono 13 lekkich samochodów ratowniczo-gaśniczych, 6 łodzi z silnikiem zaburtowym, 3 motopompy M 16/8 i 8 motopomp szlamowych. Łączna dotacja na ten cel wyniosła 2 023 000 złotych.

Szkolenia i Podnoszenie Kwalifikacji Strażaków

Gwarancją bezpiecznego i sprawnego przeprowadzania akcji ratowniczej jest wyszkolenie strażaków. Wyposażenie OSP stanowi coraz więcej nowoczesnego sprzętu wymagającego sprawnej i fachowej obsługi, stąd stała potrzeba podnoszenia wiedzy i umiejętności w tym zakresie.

Wychodząc naprzeciw tym potrzebom, Komenda Główna PSP wprowadziła szkolenia prowadzone za pośrednictwem internetu, umożliwiając szerszemu gronu kandydatów podnoszenie swojej wiedzy. Rok 2011, pierwszy rok nowej kadencji OSP, był rokiem intensywnego szkolenia strażaków, realizowanego w ścisłej współpracy Zarządów OSP i oddziałów gminnych Związku z Komendami Państwowej Straży Pożarnej.

Biuro Oddziału Wojewódzkiego (OW) i Biura Terenowego (BT), korzystając ze środków finansowych przekazanych przez Zarząd Główny, zorganizowało w okresie sprawozdawczym 10 kursów z zakresu udzielania pierwszej pomocy, na których przeszkolono i pozytywnie zdało egzamin 285 uczestników. Ponadto, w tym czasie odbyły się 4 kursy recertyfikacyjne w Ośrodku Szkoleniowym w Kirach, w których uczestniczyło 188 strażaków. W 2011 roku nie organizowano ogólnopolskiego kursu recertyfikacyjnego.

Działalność Społeczna, Kulturalna i Edukacyjna OSP

Kobiecy i Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze (KDP i MDP)

Kobiety i młodzież odgrywają znaczącą rolę w szeregach OSP. Działalność Kobiecych Drużyn Pożarniczych i Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych OSP oraz ich aktywność w codziennej realizacji zadań statutowych sprawiają, że Ochotnicze Straże Pożarne są postrzegane jako organizacja, która poza ochroną przeciwpożarową, realizuje zadania z zakresu kultywowania tradycji ludowych, działalności artystycznej, propagandowej i prewencyjnej, a także wychowawczej w odniesieniu do młodych strażaków zrzeszonych w MDP. Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze stanowią również zaplecze osobowe przyszłych szeregów strażackich, a dbałość o ich rozwój jest gwarancją siły działania w przyszłości.

Młodzież zrzeszona w OSP uczy się od starszych kolegów zasad ochrony przeciwpożarowej, posługiwania się sprzętem strażackim, a uczestnicząc w zawodach sportowo-pożarniczych podnosi swoją sprawność fizyczną. Ta sztafeta pokoleń sprawia, że tam, gdzie dobrze działają MDP, działalność OSP i współdziałanie z innymi organizacjami społecznymi w środowisku są widoczne i realizowane dla wspólnego dobra całej społeczności.

Obozy Szkoleniowo-Wypoczynkowe MDP

Co roku organizowano obozy szkoleniowo-wypoczynkowe dla członków MDP. Młodzież uczestnicząca w tych obozach korzystała z wypoczynku, jednocześnie podnosząc poziom swojej wiedzy z zakresu ochrony przeciwpożarowej i obsługi sprzętu do prowadzenia akcji ratowniczych. W okresie sprawozdawczym zorganizowano obozy w następujących lokalizacjach:

• 2007 r.: 275 uczestników w Okunince, Wołkowyi.
• 2008 r.: 276 uczestników w Jaworze, Wołkowyi.
• 2009 r.: 246 uczestników w Jaworze, Wołkowyi, Okunince.
• 2010 r.: 222 uczestników w Jaworze, Wołkowyi, Czarnym Dunajcu.
• 2011 r.: 221 uczestników w Ptaszyniec, Jaworze, Wołkowyi.

Zawody Sportowo-Pożarnicze (OSP i MDP CTIF)

Jedną z form szkolenia i promocji strażactwa są zawody sportowo-pożarnicze OSP i MDP CTIF, w których uczestniczą strażacy - mężczyźni i kobiety, a także dzieci i młodzież zrzeszona w MDP OSP. Przygotowania do zawodów to wiele godzin żmudnych ćwiczeń, mających na celu osiągnięcie wysokich wyników sportowych.

• III Wojewódzkie Zawody Sportowo-Pożarnicze OSP (2007 r., Żurawica):
  • Grupa A (mężczyźni): 23 drużyny.
  • Grupa C (kobiety): 20 drużyn.
• IV Wojewódzkie Zawody Sportowo-Pożarnicze OSP (2010 r., Nowa Dęba):
  • Grupa A (mężczyźni): 23 drużyny.
  • Grupa C (kobiety): 21 drużyn.
• Krajowe Zawody Sportowo-Pożarnicze:
  • Drużyna kobieca OSP Grodzisko Dolne zdobyła tytuł Mistrza Polski w 2007 roku, a w 2011 roku, jako obrońca tytułu, zwyciężyła po raz drugi z rzędu, co było pierwszym takim osiągnięciem w skali kraju.
• Wojewódzkie Zawody Sportowo-Pożarnicze MDP CTIF:
  • 2008 r., Krzeszów: 19 drużyn chłopców, 17 drużyn dziewcząt.
  • 2010 r., Rymanów: 17 drużyn chłopców, 15 drużyn dziewcząt.
• Krajowe Zawody Sportowo-Pożarnicze MDP CTIF (2010 r., Częstochowa):
  • Dziewczęta z MDP OSP Rakszawa zdobyły tytuł Wicemistrza Polski.

Ogólnopolski Turniej Wiedzy Pożarniczej (OTWP)

Eliminacje Ogólnopolskiego Turnieju Wiedzy Pożarniczej są sprawdzoną formą działalności prewencyjno-propagandowej wśród dzieci i młodzieży, a cieszy fakt, że z roku na rok bierze w nich udział coraz większa liczba uczestników. Każdego roku w szkołach podstawowych, na szczeblu gmin i powiatów, a następnie województwa i kraju, trwają zmagania uczestników Turnieju pod hasłem „Młodzież zapobiega pożarom”.

W minionej kadencji eliminacje wojewódzkie odbyły się:

• 2007 r., Baranów Sandomierski: Podczas finału krajowego Paweł Podolak z II grupy (gimnazja) zajął IV miejsce.
• 2008 r., Bóbrka: Finał krajowy w grupie I wygrała Alicja Kozioł.
• 2009 r., Krasiczyn.
• 2010 r., Ropczyce Chechły: Finał krajowy w grupie I wygrał Paweł Ordon.
• 2011 r., Tarnobrzeg.

Słowa uznania i podziękowania należą się opiekunom, nauczycielom, pracownikom komend powiatowych PSP oraz działaczom Związku OSP RP, którzy pracą z dziećmi i młodzieżą przyczynili się nie tylko do sukcesów zawodników Turnieju, lecz także do rozszerzenia wiedzy o ochronie przeciwpożarowej wśród uczestników wszystkich szczebli eliminacji.

Upowszechnianie Dorobku Strażactwa Ochotniczego

Obchody Dnia Strażaka w województwie, powiatach i gminach, rocznice, uroczystości związane z nadaniem OSP sztandaru, przekazaniem samochodu czy oddaniem do użytku wyremontowanego, zmodernizowanego lub wybudowanego od podstaw obiektu strażackiego, są okazją do ukazania dorobku miejscowej OSP i Związku. Rok 2011 był szczególną okazją do zaprezentowania dorobku Związku OSP RP na przestrzeni 90 lat jego działalności. Podczas wszystkich uroczystości podkreślano wkład ochotniczego strażactwa, udział członków OSP i działaczy Związku w rozwoju środowisk lokalnych, województwa i kraju.

Corocznie organizowane obchody Dnia Strażaka w Sanktuarium w Kalwarii Pacławskiej stały się już tradycją, gromadząc tysiące strażaków z całymi rodzinami, by godnie czcić swoje Patronalne Święto. Podczas uroczystej akademii wielu strażaków i działaczy Związku otrzymuje odznaczenia państwowe i korporacyjne.

Z okazji strażackiego święta wiele uroczystości odbywa się także w powiatach i gminach, stanowiąc okazję do przedstawienia społeczeństwu strażackiego dorobku oraz sylwetek zasłużonych strażaków, którzy na co dzień czuwają nad bezpieczeństwem mieszkańców regionu i kraju. Co roku w okresie Dnia Strażaka w Hali na Podpromiu w Rzeszowie odbywa się koncert dla strażaków i ich rodzin. W 2010 roku miała miejsce VI Pielgrzymka Strażaków na Jasną Górę, w której uczestniczyło kilka tysięcy strażaków województwa podkarpackiego z orkiestrami i sztandarami.

W uznaniu zasług za całokształt pracy społecznej i poświęcenia w ochronie mienia i życia ludzkiego, społeczeństwo funduje swoim OSP sztandary organizacyjne. W minionej kadencji Ochotniczym Strażom Pożarnym wręczono 134 sztandary.

Orkiestry Dęte OSP

W województwie podkarpackim działa 58 orkiestr dętych OSP, zrzeszających łącznie 1727 muzyków. Swymi koncertami podczas obchodów Dnia Strażaka, uroczystości strażackich, kościelnych i państwowych wzbogacają ich treść artystyczną i uświetniają program. Przeglądy wojewódzkie dorobku orkiestr dętych OSP odbywają się co dwa lata, a uczestniczą w nich orkiestry wyłonione na przeglądach powiatowych i międzypowiatowych.

Do najlepszych w województwie podkarpackim należą orkiestry dęte OSP z: Dobrynina, Brzozowa, Tryńczy, Jaćmierza, Gaci, Miejsca Piastowego, Zarzecza, Grodziska Dolnego, Głogowa Małopolskiego, Beska, Zarszyna, Pruchnika, Husowa, Kraczkowej i Ropczyc. To one reprezentują województwo podkarpackie na przeglądach wojewódzkich, regionalnych i ogólnopolskich.

Kronikarstwo - Dokumentowanie Dorobku OSP i Związku

Uczestniczący w przeglądach kronik kronikarze mieli okazję zapoznać się z pracami swoich kolegów, a także wymienić uwagi, poglądy i spostrzeżenia na temat prowadzenia kronik, ich wartości historycznych dla przyszłych pokoleń oraz szerokiego wachlarza możliwości zbierania materiałów źródłowych. W szerokiej dyskusji podkreślano również potrzebę systematyczności w prowadzeniu kronik. Wszystkim kronikarzom należą się słowa uznania za trud wkładany w systematyczne gromadzenie materiałów historycznych do kronik. W programie na przyszłą kadencję należy położyć nacisk na potrzebę kontynuowania i rozwijania kronikarstwa, w tym także w oddziałach Związku.

Działalność Strażackich Zespołów Artystycznych

W województwie podkarpackim działa 34 strażackie zespoły artystyczne, zrzeszające łącznie 514 osób. Ze względu na brak środków finansowych na prowadzenie tej formy działalności, zespoły te są zdane na własne utrzymanie lub pomoc finansową ze strony samorządu terytorialnego. Przedstawiane przez członków zespołów pełne humoru piosenki i skecze rozweselały słuchaczy i widzów, w tym także zawodników OSP, którzy w tym czasie zmagali się w powiatowych zawodach sportowo-pożarniczych.

Duże słowa uznania należą się kierownikom zespołów, reżyserom i muzykom, a przede wszystkim członkom zespołów, którzy nie szczędząc własnego czasu, uczestniczą w ich pracach, by uchronić od zapomnienia tradycje, obrzędy ludowe, pieśni i melodie. Dzięki ich zaangażowaniu kultywowane są ludowe tradycje i osiągane sukcesy w działaniu.

Konkurs Plastyczny „Zapobiegajmy Pożarom”

Co roku w Zarzeczu (powiat przeworski), w pięknej scenerii Pałacu, odbywają się eliminacje wojewódzkie konkursu plastycznego pod hasłem „Zapobiegajmy Pożarom”. W konkursie uczestniczą dzieci i młodzież oraz dorośli plastycy amatorzy, prezentujący swoje prace. W 2009 roku, przepisami znowelizowanego regulaminu, podsumowanie eliminacji wojewódzkich i finał krajowy przeniesiono z miesięcy letnich na luty-marzec. Wpłynęło to niekorzystnie na zainteresowanie konkursem, a tym samym na spadek liczby przesyłanych prac plastycznych. Niemniej jednak, zdaniem jury, wartość artystyczna wykonanych prac nie ucierpiała.

Wśród prac artystycznych są obrazy, prace przestrzenne, metaloplastyka i rzeźba, których tematyka obejmuje trud strażackiej pracy, niebezpieczeństwo i poświęcenie podczas akcji ratowniczych, grozę żywiołu i spustoszenia, jakie niesie on ze sobą, niszcząc dobytek ludzki oraz degradując środowisko naturalne. Duszą całego przedsięwzięcia w województwie podkarpackim od 2004 roku, czyli od daty, kiedy po raz pierwszy zorganizowano eliminacje wojewódzkiego Konkursu, jest Dhna Janina Mamak, nauczycielka z zawodu, która każdą wolną chwilę poświęca przygotowaniu artystycznemu i przeprowadzeniu eliminacji.

Na wojewódzkie edycje konkursu w poszczególnych latach wpłynęło:

• 2007 rok: 253 prace z 15 powiatów.
• 2008 rok: 180 prac z 9 powiatów.
• 2009 rok: 529 prac z 16 powiatów.
• 2010 rok: 212 prac z 8 powiatów.
• 2011 rok: 338 prac z 8 powiatów.

Wyróżnione w województwie prace są przesyłane do oceny na finał centralny, gdzie zawsze zdobywają uznanie i wysoką ocenę w oczach jurorów. W każdym roku 7-10 laureatów konkursu wojewódzkiego bierze udział w podsumowaniu krajowym, zdobywając tam cenne nagrody i wyróżnienia.

Prenumerata Czasopisma „Strażak”

Z realizacją zadania prenumeraty czasopisma „Strażak” nie jest najlepiej. Mimo iż znacznie poprawiła się szata graficzna miesięcznika, zwiększona została jego objętość oraz poprawiła się treść artykułów, dalsze wysiłki w tym zakresie są potrzebne.

tags: #zebranie #strazackie #rakszawa