Znaki Ewakuacyjne i Hydranty: Klucz do Bezpieczeństwa

portalcenter.cl

Zapewnienie bezpieczeństwa ludzi w sytuacjach zagrożenia, takich jak pożar, awaria czy utrata zasilania, jest priorytetem w każdym obiekcie. Kluczową rolę w tym procesie odgrywają znaki bezpieczeństwa oraz systemy zaopatrzenia w wodę do celów przeciwpożarowych, w tym hydranty. Ich prawidłowe oznakowanie i funkcjonowanie umożliwiają szybką oraz sprawną ewakuację, a także skuteczne działania ratownicze. Prawidłowe i czytelne oznakowanie to kluczowy element wpływający na bezpieczeństwo osób przebywających w danym obiekcie lub na danym terenie. Należy tutaj zaznaczyć, że poprawne oznakowanie każdego obiektu jest prawnym obowiązkiem właściciela lub zarządcy budynku.

Tematyczne zdjęcie przedstawiające znaki ewakuacyjne na tle korytarza

Rola i Rodzaje Znaków Bezpieczeństwa

Znaki bezpieczeństwa odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa ludzi w sytuacjach zagrożenia. Dzięki nim można w sposób maksymalnie czytelny i skuteczny opisać przestrzeń wokół nas. Wszystkie znaki bezpieczeństwa umożliwiają intuicyjne zrozumienie ich przekazu. Stosuje się je zarówno wewnątrz budynków, jak i w ich otoczeniu. Znaki bezpieczeństwa są obowiązkowym elementem systemów bezpieczeństwa i ochrony przeciwpożarowej w budynkach użyteczności publicznej, szkołach, instytucjach kulturalnych i zakładach pracy.

Klasyfikacja znaków bezpieczeństwa

Znaki bezpieczeństwa można podzielić na kilka podstawowych kategorii ze względu na ich funkcję:

  • Znaki nakazu - informują o nakazie wykonania określonej czynności.
  • Znaki zakazu - informują o zakazie wykonywania określonej czynności.
  • Znaki ostrzegawcze - informują o zagrożeniu, np. "Uwaga! Niebezpieczeństwo pożaru".
  • Znaki informacyjne - informują o drodze ewakuacyjnej, wyjściu ewakuacyjnym lub punkcie zbiórki.
Infografika przedstawiająca przykłady różnych kategorii znaków bezpieczeństwa

Szczegółowe Informacje o Znakach Ewakuacyjnych

Znaki ewakuacyjne są podstawowymi oznaczeniami każdego obiektu, niezbędnymi dla zapewnienia bezpieczeństwa osób przebywających na jego terenie. Intuicyjne piktogramy ewakuacyjne na znakach ułatwiają orientację oraz umożliwiają szybką i sprawną ewakuację w sytuacjach zagrożenia.

Podział i funkcje znaków ewakuacyjnych

Znaki ewakuacyjne można podzielić na grupy, w każdej z nich znajdują się oznaczenia o nieco odmiennej roli:

  • Znaki ewakuacyjne podstawowe - dostarczają ogólnych informacji o tym, gdzie się kierować i w jaki sposób otworzyć przejście, aby wydostać się z budynku podczas ewakuacji. Wskazują kierunek drogi ewakuacyjnej (np. w lewo, w prawo i wzdłuż; w górę, na ukos, w lewo lub w prawo; w górę, na wprost, przez drzwi) i bezpiecznie prowadzą do wyjścia oraz do punktów zbiórki. Oznakowanie uwzględnia przeszkody na trasie ewakuacji i zmiany poziomu.
  • Znaki ewakuacyjne dla osób niepełnosprawnych - specjalnie dostosowane oznaczenia.
  • Znaki ewakuacyjne wskazujące na techniczne środki przeciwpożarowe - nie pokazują kierunku ewakuacji, lecz działania i środki, które należy podjąć. Informują o konieczności podjęcia określonych działań (np. stłuc, aby uzyskać dostęp; przekręcić w lewo, w prawo, aby otworzyć; pchać po lewej, po prawej stronie, aby otworzyć) oraz wskazują na usytuowanie punktów medycznych i urządzeń ratunkowych (np. torba medyczna, defibrylator, drabina ratunkowa, telefon alarmowy).
  • Znaki ewakuacyjne uzupełniające - nie są niezbędne do przeprowadzenia ewakuacji, ale dostarczają dodatkowych informacji, np. o przeznaczeniu danego wyjścia.
Ilustracja przedstawiająca przykładowe znaki ewakuacyjne (kierunek, wyjście, punkt zbiórki)

Wymiary, widoczność i rozmieszczenie

Wymiary znaków ewakuacyjnych zależą od odległości obserwacji. Widoczność znaku jest kluczowa dla prawidłowego planowania ewakuacji. W szczególnych przypadkach, gdy widoczność znaku ewakuacyjnego jest zmniejszona, na przykład z odległego miejsca w hali lub długiego korytarza, konieczne jest rozmieszczenie znaków na specjalnych wysięgnikach. Te wysięgniki zmieniają kąt widzenia znaku, ustawiając go prostopadle do ściany.

Dostępne są wysięgniki typu "L" z dwustronnym znakiem prostopadle do ściany lub wysięgniki typu "V" z dwustronnym znakiem pod kątem 60 stopni do ściany. Szczegółowe zasady rozmieszczenia znaków wynikające z zaleceń technicznych, opierających się na przepisach, nie zawsze uwzględniają skrajne przypadki występujące w obiektach.

Przykładem może być sytuacja, gdy mamy do czynienia z długim korytarzem (np. w hotelu), gdzie znak przymocowany bezpośrednio do ściany będzie widoczny, ale niekoniecznie czytelny dla osób szukających drogi ewakuacyjnej, co może z kolei spowodować nieskuteczność planu ewakuacyjnego. Innym przykładem może być hala produkcyjna lub widowiskowa, gdzie znaki będą widoczne z centrum hali, ale gorzej widoczne dla osób znajdujących się przy ścianie. W obydwu przypadkach należy rozważyć dobór wielkości znaku oraz jego wysokość.

Schemat przedstawiający prawidłowe rozmieszczenie znaków ewakuacyjnych na wysięgnikach w korytarzu

Film instruktażowy dotyczący ewakuacji budynków i biur – Safetycare Bezpieczeństwo pożarowe w miejscu pracy

Wymagania dotyczące fotoluminescencji

W sytuacji zagrożenia - pożaru, awarii, zadymienia, utraty zasilania - czytelne oznaczenie drogi ewakuacyjnej ma kluczowe znaczenie. Dzięki zastosowaniu fotoluminescencyjnych materiałów znaki ewakuacyjne emitują światło nawet po zaniku zasilania, wskazując bezpieczne wyjście z budynku. Im dłuższy czas świecenia i jaśniejsze światło, tym większe bezpieczeństwo.

System Niskiego Oświetlenia (SWGS)

Oznakowanie SWGS jest zgodne z normą ISO 16069:2017, która określa wytyczne dla systemu niskiego oświetlenia (Safety Way Guidance Systems). Oznakowanie SWGS, zgodne z normą, pozwala na sprawne i bezpieczne wydostanie się z budynku w razie pożaru. System znaków niskiego oświetlenia jest spójny i zrozumiały, bez względu na kulturę czy język, którym posługują się ludzie. Badania wskazują, iż podczas pożaru dym i ciepło unoszą się ku górze, zmuszając osoby ewakuowane do przyjmowania pozycji klęczącej i tam znajdowania kierunku drogi ewakuacyjnej.

Kontrola i Prawne Podstawy

Należy regularnie kontrolować stan znaków ewakuacyjnych, a szczególnie czas widoczności w ciemności. Obowiązek prawidłowego oznakowania obiektów jest prawnym wymogiem. Dodatkowe źródła informacji, takie jak Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. 2010 nr 109 poz. 719), regulują te kwestie.

Normy i Certyfikaty

ZGODNIE Z NORMĄ ISO 7010 OBOWIĄZUJĄ ZNAKI EWAKUACYJNE. Najważniejsze normy dla oznaczeń ewakuacyjnych to PN-EN ISO 7010, PN-92/N-01256/04 oraz PN-92/N-01256/02. Dla znaków ochrony ppoż. obowiązuje norma PN-EN ISO 7010, przy czym w dalszym ciągu można stosować znaki zgodne z wymaganiami wycofanej już normy PN-92/N-01256/01. Znaki bezpieczeństwa ewakuacja posiadają certyfikat CNBOP (Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej), potwierdzający ich jakość i zgodność z wymaganiami przepisów.

Tabela porównująca różne normy dla znaków ewakuacyjnych

Hydranty: Zaopatrzenie w Wodę do Celów Przeciwpożarowych

Hydrant jest urządzeniem, które umożliwia pobór wody bezpośrednio z sieci wodociągowej, co jest kluczowe dla efektywności działań straży pożarnej. Ochrona przeciwpożarowa (ppoż.) jest integralną częścią prawa budowlanego, które mówi, że obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób określony w przepisach i zgodnie z zasadami technicznej, zapewniając m.in. spełnienie podstawowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa pożarowego.

Hydranty zewnętrzne

Hydrant zewnętrzny jest częścią sieci wodociągowej stanowiącej źródło wody do celów przeciwpożarowych. Dla niektórych obiektów konieczne jest zapewnienie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru - szczegółowe wytyczne zawarte są w Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. W rozporządzeniu znajdują się również informacje dotyczące m.in. sposobów określania wymaganej ilości wody do celów ppoż. Dla pozostałych obiektów budowlanych woda do celów ppoż. do zewnętrznego gaszenia pożaru jest w ramach ilości wody przewidywanych dla jednostek osadniczych, nie mniejszej jednak niż 10 dm3/s.

Charakterystyka i umiejscowienie

Sieci wodociągowe będące źródłem wody do celów ppoż. powinny być zasilane z pompowni przeciwpożarowej, zbiornika wieżowego, studni lub innych urządzeń, które zapewniają wymagania wydajności i odpowiednie ciśnienie w hydrantach zewnętrznych przez co najmniej 2 godziny. Przepisy wskazują, że ppoż. sieci wodociągowe powinno wykonywać się jako sieci obwodowe. Poza obszarami miejskimi, gdzie łączna wymagana ilość wody nie przekracza 20 dm3/s, dopuszczalna jest jednak budowa sieci rozgałęzieniowej. Dopuszcza się również budowę rozgałęzień z sieci obwodowej w celu zasilania hydrantów zewnętrznych.

Hydranty zewnętrzne to urządzenia umożliwiające pobór wody do celów przeciwpożarowych bezpośrednio z sieci wodociągowych. Hydranty zewnętrzne dzieli się na podziemne i nadziemne. Przepisy wskazują, że hydranty strażackie zainstalowane na sieci wodociągowej ppoż. powinny być wyposażone w odcięcia, które umożliwiają odłączenie ich od sieci.

Hydranty zewnętrzne umieszcza się wzdłuż dróg i ulic, a także przy ich skrzyżowaniach. Przy hydrancie należy przewidzieć stanowisko czerpania wody o wymiarach, które zapewniają swobodny do niego dostęp. Na sieci wodociągowej ppoż. stosuje się hydranty zewnętrzne nadziemne o średnicy nominalnej DN 80. Możliwe jest instalowanie hydrantów podziemnych DN 80, jeśli instalacja hydrantów nadziemnych jest szczególnie utrudniona lub niewskazana, np. w obiektach budowlanych produkcyjnych i magazynowych, w których wymagana ilość wody do celów ppoż. wynosi 5 dm3/s (na sieciach, o których mowa w § 9 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ppoż.). Dla zapewnienia możliwości intensywnego czerpania wody na sieciach wodociągowych o średnicy nominalnej nie mniejszej niż DN 250 powinny być instalowane hydranty nadziemne DN 100 lub DN 150.

Oznakowanie hydrantów zewnętrznych

Do oznakowania hydrantów stosuje się biało-czerwone tabliczki i znaki przestrzenne zgodne z normą Znaki bezpieczeństwa. Techniczne środki przeciwpożarowe, posiadające świadectwo dopuszczenia CNBOP. Na znaku widnieje czarna litera „H” na białym tle. Oprócz tradycyjnych tabliczek z piktogramem do oznakowania hydrantu zewnętrznego można stosować również znaki przestrzenne (znaki 3D).

Zdjęcie przedstawiające oznakowany hydrant zewnętrzny z biało-czerwoną tabliczką

Hydranty wewnętrzne

Hydranty wewnętrzne stanowią element przeciwpożarowej instalacji wodociągowej.

Oznakowanie hydrantów wewnętrznych

Do oznakowania hydrantów wewnętrznych stosuje się znaki bezpieczeństwa - znaki ochrony przeciwpożarowej. Dla znaków ochrony ppoż. obowiązuje norma PN-EN ISO 7010, przy czym w dalszym ciągu można stosować znaki zgodne z wymaganiami wycofanej już normy PN-92/N-01256/01. Do oznakowania hydrantów wewnętrznych stosuje się inne tabliczki niż do oznakowania hydrantów zewnętrznych.

Piktogramy dla hydrantów wewnętrznych zgodnie z normą PN-EN ISO 7010

Tabliczki orientacyjne

W celu umieszczenia informacji na temat instalacji wodociągowych i hydrantów zewnętrznych stosuje się tabliczki orientacyjne. Na czerwonych umieszcza się informacje dotyczące hydrantu zewnętrznego, natomiast na białych - informacje dotyczące pozostałych elementów sieci.

Zdjęcie tabliczki orientacyjnej z numerem alarmowym

Numery alarmowe składają się z 3 cyfr. Większość osób bez trudu potrafi wskazać numer telefonu na policję, straż pożarną czy pogotowie. Jednakże, w sytuacji zagrożenia, będąc pod wpływem stresu, łatwo zapomnieć nawet o najbardziej oczywistych rzeczach. Właśnie dlatego warto zadbać, aby w obiekcie znalazły się tabliczki telefonów alarmowych z wykazem najważniejszych numerów.

Najczęściej Zadawane Pytania (FAQ)

  1. Czym są znaki ewakuacyjne? To graficzne oznaczenia wskazujące drogę ewakuacyjną, wyjścia awaryjne i sprzęt ratunkowy.
  2. Czy znaki ewakuacyjne muszą być fotoluminescencyjne? Tak - zgodnie z normami, powinny być widoczne nawet przy braku zasilania.
  3. Jakie normy obowiązują dla oznaczeń ewakuacyjnych? Najważniejsze to PN-EN ISO 7010, PN-92/N-01256/04 oraz PN-92/N-01256/02.
  4. Gdzie stosować znaki ewakuacyjne? Wszędzie, gdzie przebywają ludzie: w szkołach, urzędach, zakładach pracy, galeriach, obiektach przemysłowych, hotelach itp.
  5. Czy można zamówić znak z własnym projektem? Tak - możliwe jest wykonanie niestandardowych tabliczek ewakuacyjnych z wybranym tekstem, grafiką lub symbolem.

tags: #znaki #ewakuacyjne #hydrant