Konne wozy strażackie stanowią ważne dziedzictwo w historii pożarnictwa, będąc świadectwem ewolucji sprzętu gaśniczego. Jednym z kluczowych elementów wyposażenia tych pojazdów, a także współczesnych remiz, jest zwijadło do węży strażackich. Urządzenie to, choć proste w konstrukcji, odgrywa fundamentalną rolę w efektywności działań gaśniczych.
Zabytkowy Konny Wóz Strażacki z Harmęża
Przejeżdżając główną ulicą przez Harmęże (koło Oświęcimia) zwraca uwagę okazała remiza, a przy niej zabytkowy konny wóz strażacki z przedwojenną motopompą produkcji czechosłowackiej. Przy obecnej siedzibie (z 2009 r.) również stoi wóz konny z motopompą.
Konstrukcja i Wyposażenie Wozu
Pojazd ten został wykonany przez strażaków we własnym zakresie. Na metalowym podwoziu umieszczono skrzynię z desek, a koła posiadają ogumienie dętkowe. W przedniej części wozu umieszczono drewniane siedzisko dla woźnicy, natomiast w tylnej części znajdowało się zwijadło. Pojazd oświetlały lampy świecowe, co było typowe dla ówczesnych konstrukcji.
Motopompa - Serce Wozu
Najciekawszym elementem wyposażenia tego zabytkowego wozu jest motopompa. Była ona przewożona w środkowej części nadwozia na metalowej ramie. Pompę napędzał silnik o mocy 22 KM, typu bokser z dwoma tłokami pracującymi w układzie poziomym. Wydajność pompy wynosiła 600 litrów na minutę.
Na tabliczce znamionowej znajduje się informacja, że do smarowania należało używać produktów firmy „Vaccum Oil Company”, co odnosiło się do przedwojennej rafinerii w Czechowicach-Dziedzicach. Druga tabliczka znamionowa informuje, że motopompę wyprodukowała „Fabryka przyrządów pożarniczych i potrzeb dla miast Zakłady Strażackie SA w miejscowości Czechy koło Prościejowa” (obecnie Cechy pod Kosirem). Czeska fabryka posiadała sklep firmowy w Krakowie przy ulicy Szewskiej 1.
Historia Producenta Motopompy
Warto wspomnieć, że fabryka sprzętu pożarniczego w Cechach pod Kosirem należała do rodziny Smekal. Nestor rodu - Antoni Smekal - założył tam w 1820 roku wytwórnie przyrządów do wypieku chleba i produkcji wiader. Jego potomkowie zbudowali w latach 70. XIX wieku zakład wytwórczy, który wyspecjalizował się w produkcji pomp ręcznych dla straży pożarnych. Popyt na sprzęt zaowocował otworzeniem filii (sklepu-hurtowni) w praskiej dzielnicy Smichov.
W 1927 roku na bazie fabryki w Cechach pod Kosirem utworzono spółkę akcyjną pod nazwą „Hasicske Zavody” (Zakłady Strażackie), stąd nazwa na motopompie. Głównym udziałowcem i dyrektorem był Raimund Smekal, a resztę udziałów posiadał Morawski Związek Straży Pożarnych. Rozpoczęto produkcję motopomp przenośnych (w tym wypadku sprzęt OSP Harmęże), motopomp dwukołowych jako przyczep do samochodów, a w drugiej połowie lat 30. XX wieku prowadzono zabudowę pożarniczą na samochodach Skoda. W 1929 roku fabryka „Hasicske Zavody” otworzyła sklepy firmowe w Brnie, Mariborze (Jugosławia), Martinie (Słowacja) i w Krakowie.
"Ze strażackich kronik" (1974) /CAŁY FILM/
Rola i Zastosowanie Zwijadła do Węży Strażackich
Niezależnie od epoki, zwijadło do węży strażackich to niezwykle przydatne narzędzie, zarówno na konnych wozach, jak i we współczesnych remizach. Pomaga ono w procesie zwijania, suszenia i przechowywania węży pożarniczych, zapewniając ich gotowość do użycia.
Charakterystyka i Zalety Zwijadeł Ręcznych
Ręczne zwijadło do węży to przydatne narzędzie, pomagające w procesie zwijania węży. Służy do szybkiego i sprawnego zwijania węży pożarniczych w rozmiarach 52 i 75. Prostota, łatwość w obsłudze i zaoszczędzanie czasu to pozytywy korzystania ze zwijadła ręcznego do węży. Zwijadło do węży pożarniczych to proste i bardzo przydatne urządzenie, które z powodzeniem znajdzie zastosowanie w każdej remizie, zarówno Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP), jak i Państwowej Straży Pożarnej (PSP).
Zwijadło do węży to przydatny sprzęt w szczególności, kiedy po zakończonej akcji gaśniczej lub po zawodach sportowo-pożarniczych mamy wiele węży do wysuszenia, a następnie do zwinięcia. Prosta konstrukcja to atut - dlatego nawet najmłodsi adepci pożarnictwa mogą korzystać z tego niezwykle przydatnego sprzętu, jakim jest zwijadło do węży. Łatwa konstrukcja oraz możliwość transportowania zwijadła, a także łatwość obsługi są dużym atutem zwijadła.
Przykładem takiego sprzętu jest Zwijadło do węży pożarniczych ZWP-1, które jest sprzętem pomocniczym przystosowanym do zwijania węży W25, W52 i W75.
Przykładowe Dane Techniczne Ręcznego Zwijadła
- Długość: 136 cm
- Waga: około (dane niepełne)