Wielu Polaków, w tym emeryci i renciści pobierający świadczenia z ZUS, KRUS czy ZER MSWiA, często nie zdaje sobie sprawy z istnienia dodatkowych form wsparcia finansowego. Jednym z takich świadczeń jest świadczenie ratownicze, comiesięczny, dożywotni dodatek pieniężny, przyznawany w dowód uznania za lata służby w Ochotniczych Strażach Pożarnych.
Jest to realne wsparcie finansowe, które ma na celu uzupełnienie podstawowej emerytury lub renty. Co istotne, prawo do jego pobierania nie jest uzależnione od wysokości dotychczasowych dochodów - nie obowiązuje tu żadne kryterium dochodowe.
Podstawa prawna świadczenia
Świadczenie ratownicze zostało wprowadzone na mocy ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2490). Zgodnie z art. 16 tej ustawy, przysługuje ono strażakowi ratownikowi OSP z tytułu wysługi lat w Ochotniczej Straży Pożarnej. Warto jednak pamiętać, że świadczenie nie jest przyznawane z urzędu - aby je otrzymać, konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku.
Kto ma prawo do świadczenia ratowniczego? Warunki przyznania
Świadczenie jest skierowane do osób, które przez lata czynnie wspierały bezpieczeństwo publiczne jako członkowie Ochotniczych Straży Pożarnych i spełniają określone kryteria:
-
Wiek
65 lat - w przypadku mężczyzn
60 lat - w przypadku kobiet
Różnica ta wynika z uwarunkowań biologicznych i społecznych, co jest zgodne z ogólnie przyjętym wiekiem emerytalnym.
-
Staż w OSP
Przez co najmniej 25 lat - w przypadku mężczyzn
Przez co najmniej 20 lat - w przypadku kobiet
Przy naliczaniu okresu czynnego uczestnictwa w działaniach ratowniczych nie jest wymagane zachowanie ciągłości wysługi lat w OSP.
-
Aktywne uczestnictwo
Wymagany jest bezpośredni udział w działaniach ratowniczych lub akcjach ratowniczych co najmniej raz w roku w deklarowanym okresie.
Kluczowe znaczenie ma ewidencja prowadzona przez właściwego komendanta powiatowego lub miejskiego Państwowej Straży Pożarnej, w której odnotowywane są udziały w akcjach, szkoleniach i ćwiczeniach.
Wysokość świadczenia i waloryzacja
Kwota świadczenia ratowniczego podlega corocznej waloryzacji, co oznacza, że jego wysokość regularnie rośnie. Zgodnie z przepisami ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, waloryzacja odbywa się co roku od 1 marca, w oparciu o wskaźnik wynikający z ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Od 1 marca 2025 r. kwota świadczenia ratowniczego wynosi 273,00 zł (wzrost z 258 zł w roku poprzednim).
Od 1 marca 2026 r. prognozuje się kolejną podwyżkę - kwota ma wzrosnąć do około 286 zł, a nawet niemal 300 zł.
Po przyznaniu dodatku, jego waloryzacja odbywa się już automatycznie - beneficjent nie musi co roku składać nowych dokumentów, aby otrzymywać wyższą kwotę.
Jak złożyć wniosek o świadczenie ratownicze? Procedura krok po kroku
Procedura ubiegania się o świadczenie ratownicze składa się z kilku kroków. Świadczenie ratownicze przyznaje się na wniosek zainteresowanego złożony do komendanta powiatowego (miejskiego) PSP - tj. organu przyznającego, właściwego dla siedziby jednostki OSP, do której należy strażak ratownik OSP.
Krok 1: Wypełnienie wniosku i oświadczeń świadków
Wzór wniosku o przyznanie świadczenia określa rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych z dnia 2 lutego 2022 r. (Dz.U. 2022R poz. 316) wydane na podstawie art. 17 ust.11 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r.
Wzory dokumentów (wniosek, oświadczenia świadków) są udostępniane przez urzędy miast i gmin.
Wnioskodawca powinien również zapoznać się z instrukcją pomocniczą oraz klauzulą RODO.
Krok 2: Znalezienie świadków i zebranie oświadczeń
Należy znaleźć co najmniej trzech świadków, którzy poświadczą czynne uczestnictwo wnioskodawcy w działaniach ratowniczych.
Jednym z tych trzech świadków musi być osoba, która pełniła funkcję publiczną w gminie lub była zatrudniona w urzędzie obsługującym organ administracji samorządowej (np. sołtys, wójt gminy, dyrektor szkoły).
Pisemne oświadczenia świadków składane są pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. W oświadczeniu musi znaleźć się klauzula o treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia” (Art. 50 ust. Ustawy).
Krok 3: Potwierdzenie wiarygodności oświadczeń
Wraz ze świadkami należy udać się do właściwego terytorialnie urzędu gminy, aby wójt lub burmistrz potwierdził wiarygodność oświadczeń. Urzędy gmin uruchamiają procedurę administracyjną, informując wnioskodawcę o wymaganiach i pomagając w typowaniu świadków.
Pisemne oświadczenie świadków podlega weryfikacji przez wójta/burmistrza pod względem jego wiarygodności, a następnie jest zwracane wnioskodawcy.
Krok 4: Złożenie kompletu dokumentów
Po uzyskaniu potwierdzenia oświadczeń przez wójta lub burmistrza, oryginały oświadczeń wraz z klauzulą RODO oraz wypełnionym wnioskiem o przyznanie świadczenia ratowniczego należy dostarczyć do Komendy Powiatowej (Miejskiej) PSP, właściwej dla siedziby jednostki OSP, do której należy strażak.
Następnie pozostaje oczekiwać na doręczenie decyzji Komendanta Powiatowego PSP potwierdzającej przyznanie świadczenia.
Panika w Rosji. PŁONIE przy Pałacu Putina. Próba Parady. Trump przełamał BLOKADĘ. Jezus ARESZTOWANY
Wypłata świadczenia i prawo do odwołania
Wypłata świadczenia ratowniczego następuje miesięcznie, do 15. dnia każdego miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym przyznano świadczenie ratownicze (zgodnie z art. 18 ust. i art. 51. ust 1. ustawy).
Za wypłatę środków odpowiada Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA, a szczegółowe informacje w tej sprawie są publikowane m.in. w Monitorze Polskim, w komunikatach prezesa ZUS.
W przypadku decyzji odmownej wnioskodawcy przysługuje prawo do odwołania do właściwego Komendanta Wojewódzkiego PSP.