Airly: Kompleksowe Rozwiązania w Monitoringu Jakości Powietrza

Jakość powietrza ma ogromne znaczenie dla zdrowia każdego z nas. Tymczasem dziewięć na dziesięć osób na świecie oddycha powietrzem bardzo zanieczyszczonym. Uświadomienie sobie tego faktu jest pierwszym krokiem do zmiany na lepsze. Problem zanieczyszczonego powietrza dotyczy nie tylko dużych miast, lecz także mniejszych miast i miasteczek. Aktualnie smog i zanieczyszczenia powietrza należą do pierwszoplanowych tematów dotyczących ochrony zdrowia Polaków.

Zanieczyszczenie powietrza powoduje 7 milionów przedwczesnych zgonów rocznie, co czyni je czwartą najczęstszą przyczyną zgonów na świecie (według Światowej Organizacji Zdrowia). Aż 99% ludzi oddycha szkodliwym powietrzem, a 91% krajów przekracza limity pyłów PM2.5. Szacuje się, że globalne koszty na ochronę zdrowia związane z zanieczyszczeniem powietrza wynoszą 8,1 biliona dolarów (6,1% światowego PKB), a średnia długość życia jest niższa o 1,8 lat.

Misja Airly: Od Danych do Czystego Powietrza

Firma Airly Sp. z o.o. została założona w Krakowie w 2016 roku przez młodych naukowców-pasjonatów. Pomysł opracowania inteligentnego systemu monitorowania jakości powietrza narodził się z osobistej potrzeby założycieli, którzy jako studenci Akademii Górniczo-Hutniczej przygotowujący się do krakowskiego maratonu, nie mogli zdobyć aktualnych danych o smogu. W Airly wierzymy, że czyste powietrze jest podstawowym prawem każdego człowieka, a dostęp do rzetelnych danych w czasie rzeczywistym to pierwszy krok do jego zapewnienia.

Misja firmy jest prosta: przekształcać dane w realne działania na rzecz czystego powietrza. Airly wspiera lokalne władze, przedsiębiorstwa i partnerów technologicznych, oferując kompleksowe rozwiązanie do monitorowania jakości powietrza, które umożliwia dokonywanie pomiarów, analizę danych i podejmowanie działań. Poprzez dostarczanie danych, Airly pomaga samorządom i przedsiębiorstwom działać szybciej i mądrzej na rzecz czystszego powietrza oraz zdrowszego społeczeństwa. Uwidaczniając problem zanieczyszczenia, firma pomaga wprowadzać zmiany w polityce, zwiększać świadomość społeczną i budować zdrowszą, bardziej zrównoważoną przyszłość.

Technologia Airly: Innowacyjne Sensory i System Monitoringu

Airly stworzyło sieć sensorów powietrza, aplikację mobilną oraz system analizujący pozyskiwane dane. Projekt Airly pozwala nie tylko monitorować bieżący poziom zanieczyszczeń, ale także przewidywać, jak sytuacja będzie wyglądała w danym miejscu w perspektywie kolejnych 24 godzin. Jest to możliwe dzięki analizie danych z użyciem algorytmów i elementów sztucznej inteligencji. Funkcja sprawdzania prognozy jakości powietrza jest niezwykle ważna w szczególności dla osób starszych, cierpiących na choroby układu oddechowego, a także dla osób, które podejmują aktywność na świeżym powietrzu.

Airly to precyzyjny, kompleksowy system monitorowania jakości powietrza, który wspiera samorządy i podmioty objęte regulacjami w spełnianiu obecnych i nadchodzących wymogów prawa krajowego i lokalnego oraz międzynarodowych standardów. Dzięki identyfikacji źródeł emisji, wykrywaniu przekroczeń oraz hiperlokalnym danym w czasie rzeczywistym, Airly ogranicza ryzyko regulacyjne, finansowe i reputacyjne. Aktualnie firma posiada ponad 13 000 punktów danych w ponad 50 krajach, a jakość ich pomiarów została zweryfikowana przez niezależne instytucje, takie jak Polish Academy of Sciences, Bureau Veritas czy GIOŚ.

Instalacja i Zasady Montażu Czujników Airly

Czujniki jakości powietrza Airly to nieocenione źródło wiedzy o powietrzu, którym oddychamy. Aby jednak pomiary z urządzeń były maksymalnie skuteczne oraz użyteczne, należy zadbać o przestrzeganie konkretnych zasad. Montaż czujnika Airly jest bardzo prosty. Należy umieścić go na wysokości między 1,5 m do 8 m, na specjalnym panelu montażowym dołączonym do urządzenia, który przykleja się np. do framugi okna (na zewnątrz). Nie trzeba nic wiercić. Po zamontowaniu czujnik należy podłączyć do prądu, do zwykłego gniazdka, a kabel „wpuścić” do wnętrza przez uszczelkę okna. Czujnik musi być zasilany 24h, nie można odłączać go od zasilania. Po podłączeniu należy wejść na stronę installation.airly.org i wypełnić formularz.

Warto pamiętać też o zasadach, których powinniśmy przestrzegać, instalując urządzenia Airly. Przede wszystkim warto mieć na uwadze, że czujniki Airly powinny być instalowane w odpowiedniej odległości od źródła zanieczyszczenia czy zapylenia. Umieszczenie czujnika zbyt blisko źródła i w bezpośrednim strumieniu pyłu lub zanieczyszczeń powietrza może spowodować, że pomiary będą znacznie wyższe w porównaniu do stężeń występujących w otoczeniu. Warto podkreślić również, że czujniki Airly nie są urządzeniami przeznaczonymi do użytku wewnątrz pomieszczeń. Stężenia w pomieszczeniach różnią się od stężeń na zewnątrz, a ich pomiar jest zależny od wielu innych czynników. W ofercie firmy znajdują się trzy rodzaje czujników jakości powietrza na zewnątrz: Airly Pure (mierzący poziom pyłów zawieszonych), Airly Aura i Aura+ (pyły zawieszone i dwa wybrane gazy) oraz Airly Orbital (jednostka mobilna z funkcją pomiaru pyłów zawieszonych, NO2 i O3). Każdy z nich jest odporny na warunki atmosferyczne, obsługuje IoT i posiada certyfikat niezawodności.

Porównanie z Tradycyjnymi Stacjami Pomiarowymi

Każdy człowiek powinien mieć dostęp do informacji na temat tego, jakim powietrzem oddycha w danym momencie. Powietrze zmienia się diametralnie na przestrzeni kilkunastu metrów. Ciężko więc na podstawie jednej stacji oszacowywać powietrze w lokalizacji znajdującej się kilka kilometrów dalej. Cena jednej dużej stacji pomiarowej, która używana jest m.in. przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, to ok. 300 000 złotych. Wiele gmin w Polsce nie posiada na swoim terenie żadnej stacji monitorującej stan powietrza, co utrudnia mieszkańcom świadomość na temat jakości powietrza, którym oddychają.

System Airly pozwala na budowanie gęstej sieci urządzeń monitorujących stan powietrza w całej Polsce, w każdym miejscu. Gęsta sieć sensorów powietrza pozwala zmniejszyć błąd mierzonej wartości oraz umożliwia korektę przez sieć danych z uszkodzonego czujnika. Pozwala również na dostarczenie danych o stanie powietrza nie punktowo, w jednym miejscu, lecz na terytorium całej miejscowości. Największą różnicą między dużą stacją pomiarową a mniejszymi sensorami jest ich cena. W ciągu 12 miesięcy, kiedy urządzenia Airly były kalibrowane ze stacją WIOŚ, nie wykazano większych różnic w dokładności pomiarów.

Airly Orbital: Mobilny Monitoring Jakości Powietrza

Airly Orbital to innowacyjny czujnik jakości powietrza, który można zamontować na dowolnym pojeździe, aby rejestrować dane o zanieczyszczeniach o wysokiej granularności na terenie całego miasta lub gminy. Pomaga precyzyjnie wskazać obszary, które najbardziej potrzebują stałego monitoringu. Ten mobilny czujnik PM, NO₂ i O₃ identyfikuje miejsca o wysokim poziomie zanieczyszczenia, wspierając podejmowanie decyzji dzięki rzetelnym danym, nawet w trudno dostępnych lokalizacjach. Jest to znakomite narzędzie do szybkiego i precyzyjnego wdrażania strategii poprawy jakości powietrza w miastach, a tym samym - poprawy jakości życia mieszkańców.

Czujnik Airly Orbital zbiera dane o stężeniu pyłów zawieszonych, NO₂ i O₃ w czasie rzeczywistym podczas ruchu, dostarczając precyzyjne informacje o zanieczyszczeniu powietrza na obszarze całych miast w ciągu zaledwie kilku godzin. Po zamontowaniu na dachach pojazdów, Orbital mapuje jakość powietrza, identyfikując strefy wysokiego ryzyka, wskazując różnice w poziomach zanieczyszczeń i wspierając lokalne władze oraz integratorów rozwiązań smart city w podejmowaniu trafnych decyzji na podstawie danych.

Specyfikacja techniczna Airly Orbital:

• Wymiary: 151 x 160 x 104 mm
• Instalacja: Magnetyczne uchwyty montażowe umożliwiają łatwe dostosowanie do specyficznych wymagań instalacyjnych na różnych pojazdach i obiektach mobilnych.
• Łączność: Sieci komórkowe (4G LTE-M)
• Mierzone pyły zawieszone: PM1, PM2.5, PM10
• Mierzone warunki pogodowe: Temperatura, wilgotność, ciśnienie
• Zasilanie: Urządzenie jest zasilane napięciem stałym w zakresie 9-24 V, przy maksymalnym poborze mocy wynoszącym 2 W, co pozwala na jego zasilanie z gniazda zapalniczki samochodowej lub paneli fotowoltaicznych.

Jak to działa?

1. Prosta i nieinwazyjna instalacja: Czujnik Airly Orbital mocujemy za pomocą magnetycznego uchwytu do pojazdu - szybko, bezpiecznie i energooszczędnie.
2. Zbieranie danych: Pojazd porusza się wyznaczonymi trasami przez 30 do 90 dni, rejestrując jakość powietrza co 10 sekund.
3. Dane gotowe do analizy: Na koniec Airly dostarcza szczegółowy raport w formacie PDF zawierający mapy ciepła i analizę czasową zanieczyszczeń, wizualizacje danych o zanieczyszczeniach (PM₁, PM₂.₅, PM₁₀, NO₂ i O₃), mapę obiektów szczególnie wrażliwych (np. szkoły, szpitale) znajdujących się w strefach wysokiego zanieczyszczenia oraz rekomendacje dotyczące instalacji czujników stacjonarnych. Dodatkowo do raportu użytkownik otrzymuje dwugodzinną konsultację z ekspertem w celu omówienia i interpretacji uzyskanych danych.

Zanieczyszczenie Powietrza: Rodzaje i Skutki

Zanieczyszczenie powietrza to obecność szkodliwych substancji w atmosferze ziemskiej, co może mieć negatywny wpływ na zdrowie ludzi i innych organizmów żywych, a także na całe naturalne środowisko. Pochodzenie słowa smog ma swoje korzenie w dwóch anglojęzycznych słowach: smoke - dym oraz fog - mgła. Wdychanie zanieczyszczonego powietrza może przyczynić się do powstawania alergii, chorób oraz ogólnego pogorszenia funkcjonowania naszego organizmu.

Rodzaje Smogu

Możemy wymienić dwa rodzaje smogu:

• Smog londyński: Występuje zazwyczaj w sezonie grzewczym (na przełomie października do marca) - wówczas występują największe stężenia szkodliwych pyłów. W jego skład wchodzą również tlenki siarki (IV), tlenki azotu, tlenki węgla, sadza oraz trudno opadające pyły. Za występowanie tego smogu odpowiada inwersja temperatur, czyli zjawisko atmosferyczne polegające na wzroście temperatury powietrza wraz z wysokością.
• Smog typu Los Angeles (fotochemiczny): Występuje przede wszystkim w miesiącach letnich, w strefach subtropikalnych. W jego skład wchodzą przede wszystkim gazy: tlenki węgla, tlenki azotu i węglowodory.

Szkodliwe Substancje i Ich Wpływ na Zdrowie

Długotrwała ekspozycja na zanieczyszczone powietrze może powodować szereg poważnych zmian w organizmie człowieka:

• Zmiany w obrębie układu oddechowego - kłopoty z oddychaniem, świszczący oddech, zapalenie oskrzeli i płuc, napady kaszlu i astmy.
• Problemy z absorpcją tlenu we krwi, powodujące schorzenia układu krwionośnego i centralnego układu nerwowego.
• Obniżenie odporności na różnego rodzaju infekcje (system odpornościowy człowieka jest bardzo osłabiony).
• Uszkodzenie m.in. takich narządów wewnętrznych jak nerki, wątroba, nadnercza, ale również i kości.
• Problemy związane z płodnością.
• Gromadzenie się zanieczyszczeń w ciele może wywołać zmiany nowotworowe.

Szczególnie szkodliwe gazy i pyły to:

• NO₂ (dwutlenek azotu): Głównym źródłem są emisje z transportu drogowego. Podrażnia oczy, nos i gardło, atakuje układ oddechowy, powodując problemy z oddychaniem, rozedmę płuc i oskrzeli. Wpływa również na wątrobę, śledzionę i krew. Osoby z astmą oraz dzieci i osoby starsze z chorobami serca są najbardziej narażone.
• Ozon (O₃) przy powierzchni ziemi: Występuje w dolnych warstwach atmosfery poprzez spłynięcie ze stratosfery i powstawanie w wyniku reakcji chemicznych pod wpływem światła słonecznego. Wysokie stężenia ozonu zagrażają zdrowiu poprzez podrażnianie błony śluzowej, oczu, powoduje suchy kaszel, a podczas wysiłku fizycznego może wywołać poczucie lęku.
• CO (tlenek węgla, czad): Powstaje w wyniku niecałkowitego spalania paliw kopalnych oraz biopaliw. Zmniejsza zdolność transportu tlenu przez hemoglobinę, co skutkuje niewystarczającym dotlenieniem organów takich jak mózg, tkanka nerwowa czy serce.
• SO₂ (dwutlenek siarki): Emitowany przez zakłady ciepłownicze i przemysłowe. Bardzo łatwo wchodzi w reakcję z innymi substancjami, tworząc szkodliwe związki, np. kwas siarkowy i siarkawy, co prowadzi do kwaśnych deszczy. Wysokie stężenia powodują problemy z oddychaniem, astmę, przewlekłe zapalenie oskrzeli, choroby układu krążenia oraz bóle głowy.

Działania Airly w Praktyce: Przykład Gminy Biecz i Remizy OSP w Libuszy

Gmina Biecz, we współpracy z krakowską firmą Airly, zakupiła i uruchomiła 13 czujników mierzących jakość powietrza. Urządzenia te dokonują stałego pomiaru takich parametrów jak poziom stężenia pyłów zawieszonych PM2,5 oraz PM10, temperaturę powietrza, ciśnienie atmosferyczne oraz wilgotność powietrza.

Lokalizacja czujników na terenie Gminy Biecz:

• Remiza Ochotniczej Straży Pożarnej w Binarowej
• Remiza Ochotniczej Straży Pożarnej w Racławicach
• Remiza Ochotniczej Straży Pożarnej w Rożnowicach
• Remiza Ochotniczej Straży Pożarnej w Sitnicy
• Remiza Ochotniczej Straży Pożarnej w Bugaju
• Zespół Szkolno-Przedszkolny w Strzeszynie Strzeszyn 391
• Remiza Ochotniczej Straży Pożarnej w Libuszy
• Zespół Szkolno-Przedszkolny w Korczynie
• Dom Ludowy w Grudnej Kępskiej
• Dom Ludowy w Głębokiej
• Urząd Miejski w Bieczu, ul. Rynek 1
• Blok w Bieczu, ul. Przedmieście Dolne 54
• Remiza OSP w Bieczu ul. Kazimierza Wielkiego 15

Dane z każdego urządzenia są automatycznie, za pomocą systemu elektronicznego, nanoszone na mapę online, dostępną dla każdego użytkownika Internetu bez rejestracji. Na bieżąco mieszkańcy mogą więc śledzić stan jakości powietrza w punktach pomiarowych na terenie gminy. Punkty te na mapie są zaznaczone kolorami, które odpowiadają poziomowi zanieczyszczenia powietrza, od zielonego (bardzo dobry) poprzez pomarańczowy do ciemnoczerwonego (bardzo zły), według poniższej tabeli.

Jakość powietrza na terenie Gminy Biecz niestety nie przedstawia się najlepiej, co może niekorzystnie wpływać na zdrowie. Szczególnie narażone są osoby z chorobami układu oddechowego, astmą, alergicy, a także kobiety w ciąży, dzieci i osoby starsze. Należy pamiętać, że powodem złej jakości powietrza jest tzw. niska emisja, czyli emisja pyłów i szkodliwych gazów na wysokości do 40 m.

Przykładem skutecznego wykorzystania danych z Airly jest Urząd Miasta Opola, gdzie zamontowano 40 czujników. Jak zaznacza Marcin Węgrzyn, Kierownik Referatu Planowania i Finansowania Ochrony Środowiska, Platforma Danych Airly służy przede wszystkim do oceny podejmowanych działań, m.in. przyznanych dotacji do zmiany sposobu ogrzewania. Dzięki możliwości pozyskania danych z poszczególnych czujników za dany okres, można w łatwy sposób przeanalizować trend zmian jakości powietrza dla danego obrębu.

Rozwój Airly i Edukacja Społeczna

Firma Airly ruszała kilka lat temu jako start-up założony przez młodych naukowców-pasjonatów z Krakowa. W celu udoskonalenia swojego produktu, start-up wziął udział w programie akceleracyjnym w ramach konkursu Scale Up. W 2016 roku, po zarejestrowaniu firmy i zauważeniu potencjału projektu przez inwestora, Airly mogło rozpocząć stawianie pierwszych kroków na polskim rynku. Z czasem produkt stawał się coraz bardziej rozpoznawalny i medialny, co twórcy Airly zawdzięczają m.in. zorganizowanej przez nich akcji #KrakówOddycha z AirlyBirds, której ambasadorami zostali znani polscy artyści.

Airly zgłosiło się do programu akceleracyjnego KPT Scale Up prowadzonego przez Krakowski Park Technologiczny. Oferta akceleratora obejmowała m.in. dostęp do wiedzy ekspertów i mentorów, dofinansowanie w kwocie 200 tys. zł na rozwój działalności oraz możliwość przeprowadzenia wdrożeń w oddziałach partnera. Udział w inicjatywie miał przyspieszyć rozwój technologiczny prototypu pod kątem ulepszenia technologii komunikacyjnych, poprzez wprowadzenie alternatywnej metody do przesyłania danych do chmury obliczeniowej. Dzięki temu Airly nawiązało współpracę z jednym z branżowych partnerów akceleratora. Ta przyspieszona ścieżka pracy pozwoliła na rozwinięcie sprzedaży poza Małopolskę i pozyskanie klientów w całej Polsce. Obecnie w naszym kraju funkcjonuje ponad 1660 czujników smogowych.

Airly edukuje i informuje ludzi na całym świecie. System monitorowania jakości powietrza wzbudza zainteresowanie nie tylko w Polsce, ale także za granicą. Z sukcesem przeprowadzono kampanię rozwijającą sieć sensorów w Rumunii, dzięki czemu społeczeństwo rumuńskie zaczęło interesować się problemem zanieczyszczenia powietrza. Firma współpracuje także z rumuńską telewizją, która trzy razy dziennie prezentuje w swoich programach informacyjnych dane o bieżącym zanieczyszczeniu powietrza oraz prognozę jakości na kolejne 24 godziny. Aplikacja mobilna AIRLY posiada funkcję powiadomień typu „push”, informujących o przekroczonych normach zanieczyszczeń, a każdy użytkownik może pobrać widget, który w prosty sposób informuje o bieżącej jakości powietrza w ulubionych miejscach.

Jak Chronić Się Przed Smogiem i Działać na Rzecz Czystego Powietrza?

Istnieje wiele sposobów na zmniejszenie wpływu zanieczyszczonego powietrza na nasze zdrowie. Każdy nawet minimalnym wysiłkiem może go ograniczyć.

Co mogę zrobić, aby poprawić jakość powietrza?

• Nie pal śmieci!
• Nie korzystaj z paliw stałych!
• Korzystaj częściej z komunikacji zbiorowej!
• Wymień swoje źródło ciepła w domu na bardziej ekologiczne!

Jak mogę się chronić przed smogiem?

• Przede wszystkim, sprawdzaj codziennie map.airly.org, by wiedzieć jak zaplanować swój dzień i aktywność na zewnątrz, czy warto tego dnia pojechać do pracy rowerem, czy może lepiej wybrać tramwaj lub jak może wpłynąć na Ciebie spacer z rodziną po obiedzie.
• Pamiętaj, że smog najbardziej szkodliwy wpływ ma na kobiety w ciąży, małe dzieci, osoby starsze i osoby ze schorzeniami układu oddechowego jak np. astmatycy.
• Nasz organizm czasem potrzebuje wsparcia w postaci witamin. W przypadku walki ze smogiem według naukowców jest kilka istotnych, które skutecznie nas w tym wspomagają, a są to witaminy C, E oraz te z grupy B, więc warto uzupełniać swoją dietę o produkty bogate w te suplementy.
• Oprócz tego, warto również na okres grzewczy zaopatrzyć się w sprawdzone maski antysmogowe i dobry oczyszczacz powietrza.

Ciężko walczyć z problemem, który nie został przez nas dobrze poznany. Celem Airly jest zbudowanie gęstej sieci sensorów w całej Polsce i Europie, co wpłynie na zwiększenie świadomości, czym oddychamy każdego dnia i pozwoli na dokładne zidentyfikowanie źródeł zanieczyszczeń.

tags: #airly #czujniki #libusza #remiza