Poniższy artykuł powstał z myślą o właścicielach firm i osobach odpowiedzialnych za bezpieczeństwo przeciwpożarowe. Ochronę przeciwpożarową zapewniają różnego rodzaju urządzenia, a hydranty należą do najważniejszych elementów infrastruktury przeciwpożarowej. Służą one do zapewnienia wody do celów przeciwpożarowych, umożliwiają szybki pobór wody, a ich prawidłowe rozmieszczenie, oznakowanie i utrzymanie w pełnej sprawności decyduje o skuteczności działań ratowniczych.
Hydranty Wewnętrzne
Hydranty wewnętrzne służą do szybkiego gaszenia pożaru i umożliwiają natychmiastowe podjęcie działań gaśniczych jeszcze przed przybyciem jednostek Państwowej Straży Pożarnej. Montowane są w obiektach i służą do szybkiego gaszenia pożaru również przez osoby nieprzeszkolone.
Typy i Zastosowanie Hydrantów Wewnętrznych
- Hydranty wewnętrzne oznacza się symbolami DN25, DN33 oraz DN52.
- Rozporządzenie wyróżnia też zawór 52, czyli punkt poboru wody bez wyposażenia w wąż pożarniczy.
- Hydranty 25 stosuje się w określonych strefach ZL, zależnie od kategorii zagrożenia ludzi, powierzchni strefy pożarowej i wysokości budynku.
- Hydranty 33 muszą być stosowane w garażach jednokondygnacyjnych zamkniętych mających więcej niż 10 stanowisk postojowych oraz w garażach wielokondygnacyjnych.
Wymagania Dotyczące Umiejscowienia i Zasilania
Przepisy mówią, że hydranty wewnętrzne powinny być umieszczane przy drogach komunikacji ogólnej, w szczególności przy wejściach do budynku i klatek schodowych, na korytarzach i przy wyjściach ewakuacyjnych z pomieszczeń produkcyjnych i magazynowych. Zasilanie hydrantów wewnętrznych musi być zapewnione co najmniej przez 1 godzinę.
Współczesne hydranty przeciwpożarowe wyposażone są w trwałe złącze, solidny zawór i wąż, który może mieć nawet 30 metrów długości. W ofercie znajdują się hydranty wnękowe, które sprawdzają się w budynkach użyteczności publicznej, biurach czy obiektach przemysłowych, a także w przestrzeniach zamkniętych, takich jak galerie handlowe, biurowce czy budynki administracyjne. Ich obudowa wykonana jest z odpornej na uszkodzenia mechaniczne stali lakierowanej farbą proszkową, co gwarantuje trwałość i ochronę przed korozją. Wiele modeli posiada możliwość dopasowania kierunku podłączenia, zarówno w wersji lewej, jak i prawej. W zależności od potrzeb dostępne są różne konfiguracje wyposażenia.
Hydranty Wewnętrzne w Starych Obiektach
W sytuacji, gdy budynek jest stary i nie posiada hydrantów, ich brak może stanowić naruszenie przepisów, jednak nie zawsze tak jest. Jeżeli obiekt został wybudowany zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jego powstania i nie był istotnie przebudowywany ani nie zmieniono jego sposobu użytkowania, może on funkcjonować bez hydrantów. W przypadku, gdy wykonanie instalacji hydrantowej jest niemożliwe ze względów technicznych lub ekonomicznych, konieczne jest sporządzenie ekspertyzy technicznej przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Ekspertyza taka musi zostać uzgodniona z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim PSP i powinna wskazywać rozwiązania zamienne, które muszą zapewniać równoważny poziom bezpieczeństwa pożarowego.
Hydranty Zewnętrzne
Hydranty zewnętrzne umieszczane są na zewnątrz obiektów i dostarczają wodę dla jednostek straży pożarnej. Są one częścią sieci wodociągowej stanowiącej źródło wody do celów przeciwpożarowych. Przeciwpożarowe zaopatrzenie w wodę wymagane jest dla wielu typów zabudowy, w tym dla budynków użyteczności publicznej, budynków wielorodzinnych oraz obiektów produkcyjnych i magazynowych.
Typy i Rozmieszczenie Hydrantów Zewnętrznych
- Hydranty zewnętrzne oznacza się najczęściej jako DN80 oraz DN100. Dla zapewnienia możliwości intensywnego czerpania wody na sieciach wodociągowych o średnicy nominalnej nie mniejszej niż DN 250 powinny być instalowane hydranty nadziemne DN 100 lub DN 150.
- Ich rozmieszczenie nie jest przypadkowe i powinno zapewniać skuteczne prowadzenie działań gaśniczych.
- Hydranty lokalizuje się zwykle wzdłuż dróg, w odległości nie większej niż 15 metrów od ich krawędzi oraz w odległości od 5 do 75 metrów od chronionego obiektu.
- Hydranty zewnętrzne umieszcza się wzdłuż dróg i ulic, a także przy ich skrzyżowaniach.
- Na sieci wodociągowej przeciwpożarowej stosuje się hydranty zewnętrzne nadziemne o średnicy nominalnej DN 80. Możliwe jest instalowanie hydrantów podziemnych DN 80, jeśli instalacja hydrantów nadziemnych jest szczególnie utrudniona lub niewskazana, np. w obiektach budowlanych produkcyjnych i magazynowych.
Zapewnienie Wody do Celów Przeciwpożarowych
Za zapewnienie odpowiedniego zaopatrzenia w wodę do celów przeciwpożarowych odpowiada gmina. W sytuacji, gdy w pobliżu istnieje sieć wodociągowa, ale nie jest ona doprowadzona do danego obiektu, możliwa jest jej rozbudowa. Jeżeli na danym terenie nie ma sieci wodociągowej, konieczne jest zastosowanie rozwiązań alternatywnych, takich jak budowa zbiorników przeciwpożarowych, wykorzystanie naturalnych zbiorników wodnych lub studni.
Sieci wodociągowe będące źródłem wody do celów przeciwpożarowych powinny być zasilane z pompowni przeciwpożarowej, zbiornika wieżowego, studni lub innych urządzeń, które zapewniają wymagane wydajności i odpowiednie ciśnienie w hydrantach zewnętrznych przez co najmniej 2 godziny. Przepisy wskazują, że przeciwpożarowe sieci wodociągowe powinno wykonywać się jako sieci obwodowe. Poza obszarami miejskimi, gdzie łączna wymagana ilość wody nie przekracza 20 dm3/s, dopuszczalna jest jednak budowa sieci rozgałęzieniowej. Dopuszcza się również budowę rozgałęzień z sieci obwodowej w celu zasilania hydrantów zewnętrznych.
Hydranty Zewnętrzne w Starych Obiektach
W przypadku starszych budynków, które nie są wyposażone w hydranty zewnętrzne, decyzję o konieczności ich instalacji podejmuje rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych w porozumieniu z Państwową Strażą Pożarną.
Hydranty wewnętrzne
Wymagania Prawne i Normy
W Polsce kwestię tego, gdzie są wymagane hydranty, regulują akty prawne, w tym przede wszystkim rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Kluczowe Akty Prawne
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719). Rozporządzenie to określa sposoby projektowania i warunki ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, w tym mówi o hydrantach w rozdziale piątym.
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030). Zgodnie z przepisami z 2009 r., hydranty zewnętrzne umieszcza się na terenach, na których wymagane jest przeciwpożarowe zaopatrzenie wodne.
Wymagana Ilość Wody
Dla niektórych obiektów budowlanych konieczne jest zapewnienie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru. Rozporządzenia zawierają również informacje dotyczące sposobów określania wymaganej ilości wody do celów przeciwpożarowych. Dla pozostałych obiektów budowlanych woda do celów przeciwpożarowych do zewnętrznego gaszenia pożaru jest zapewniana w ramach ilości wody przewidywanych dla jednostek osadniczych, nie mniejszej jednak niż 10 dm3/s. Specyficzne wymagania to np. dla hydrantu nadziemnego DN 80 - 5 dm3/s na określonych sieciach.
Hydranty zewnętrzne zainstalowane na sieci wodociągowej przeciwpożarowej powinny być wyposażone w odcięcia, które umożliwiają odłączanie ich od sieci.
Oznakowanie Hydrantów
Wszystkie hydranty powinny posiadać kompletne oznakowanie oraz informacje umożliwiające ich szybkie zlokalizowanie i użycie.
Oznakowanie Hydrantów Zewnętrznych
Do oznakowania hydrantów stosuje się biało-czerwone tabliczki i znaki przestrzenne zgodne z normą PN-EN ISO 7010 „Znaki bezpieczeństwa. Techniczne środki przeciwpożarowe”, posiadające świadectwo dopuszczenia CNBOP. Na znaku widnieje czarna litera „H” na białym tle. Oprócz tradycyjnych tabliczek z piktogramem do oznakowania hydrantu zewnętrznego można stosować również znaki przestrzenne (znaki 3D).
Oznakowanie Hydrantów Wewnętrznych
Do oznakowania hydrantów wewnętrznych stosuje się znaki bezpieczeństwa - znaki ochrony przeciwpożarowej. Dla znaków ochrony przeciwpożarowej obowiązuje norma PN-EN ISO 7010, przy czym w dalszym ciągu można stosować znaki zgodne z wymaganiami wycofanej już normy PN-92/N-01256/01.
Tabliczki Orientacyjne
Informacje na temat instalacji wodociągowych i hydrantów zewnętrznych umieszcza się na tabliczkach orientacyjnych. Na czerwonych umieszcza się informacje dotyczące hydrantu zewnętrznego, natomiast na białych - informacje dotyczące pozostałych elementów sieci.
Konserwacja i Serwis Hydrantów
Odpowiedzialność za stan techniczny hydrantów spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu. Samo zainstalowanie hydrantu nie wystarcza - aby zapewnić niezawodność instalacji przeciwpożarowych w sytuacjach awaryjnych, ważne jest regularne przeprowadzanie przeglądów oraz konserwacji.
Zaleca się kontrolę co najmniej raz w roku, a przy intensywnym użytkowaniu - częściej. Należy zwrócić uwagę na najczęstsze problemy, takie jak zatykanie się dysz czy uszkodzenia elementów ruchomych. W przypadku wystąpienia awarii warto skorzystać z usług profesjonalnych firm zajmujących się serwisowaniem tych instalacji. Dzięki temu można uniknąć poważniejszych problemów oraz zapewnić sprawne działanie hydrantów w momencie zagrożenia. Regularne przeglądy i konserwacja są kluczowe dla bezpieczeństwa użytkowników obiektów.
Nowoczesne Technologie w Zarządzaniu Hydrantami
Z doświadczenia wynika, że w czasie pożaru często występują problemy ze znalezieniem najbliższego hydrantu. W sytuacjach kryzysowych, kiedy stres przeszkadza w podejmowaniu szybkich i trafnych decyzji, liczy się każda minuta. Szybkie zlokalizowanie hydrantu czy też zbiornika wodnego niejednokrotnie decyduje o skuteczności w gaszeniu pożarów.
Przykładem nowoczesnego rozwiązania jest aplikacja e-hydranty.pl, która przyczynia się do poprawy bezpieczeństwa mieszkańców poprzez możliwość szybkiego zlokalizowania najbliższego hydrantu. Aplikacja ta jest świetnym narzędziem w rękach każdego strażaka, umożliwiając precyzyjną lokalizację hydrantu z dowolnego urządzenia mobilnego. Dodatkowym atutem aplikacji jest jej prostota w obsłudze. Dzięki możliwości precyzyjnej lokalizacji istniejących hydrantów Straż Pożarna ma ułatwione zadanie podczas akcji gaśniczych, gdzie każda chwila jest kluczowa. System może również ułatwić nadzorowanie sieci pod kątem zainstalowanych przy hydrantach zasuw oraz zaplanowanie prac serwisowych i przeglądów. Aplikacja taka może spełniać bardzo istotną rolę w zarządzaniu sieciami zewnętrznymi i systemem przeciwpożarowym.