Gmina Biała to obszar charakteryzujący się terenem płaskorówninnym. Według podziału Polski na regiony fizyczno-geograficzne (J. Kondracki, "Geografia Regionalna Polski", PWN Warszawa 2000 r.), teren Gminy Biała położony jest na obszarze granic mezoregionów: Wyżyny Wieluńskiej (wchodzącej w skład makroregionu - Wyżyna Woźnicko-Wieluńska) oraz Wysoczyzny Złoczewskiej (wchodzącej w skład makroregionu - Nizina Południowowielkopolska).
Budowa Geologiczna
W budowie geologicznej gminy udział biorą utwory czwartorzędowe, trzeciorzędowe i jurajskie. Utwory czwartorzędowe wykształcone są w głównej mierze w postaci glin zwałowych i pylastych. Pod glinami lub pyłami występują utwory piaszczyste, takie jak piaski różnoziarniste ze żwirami i pospółki. Pod utworami czwartorzędowymi występują osady trzeciorzędowe w postaci iłów pstrych i pyłów piaszczystych. Natomiast pod utworami czwartorzędowo-trzeciorzędowymi zalegają utwory środkowej jury w postaci piaskowca, iłołupków i łupków.
Sieć Hydrograficzna i Wody Podziemne
Obszar Gminy Biała położony jest w dorzeczu Warty i Prosny. Północna część gminy to rejon źródliskowy rzeki Oleśnica, natomiast południową część gminy (wzdłuż południowej granicy) stanowią terasy zalewowe rzeki Pyszna.
Rzeki Oleśnica i Pyszna
Rzeka Oleśnica stanowi dopływ rzeki Warty, a jej łączna długość wynosi 44,68 km. Oleśnica charakteryzuje się nieregularnie ukształtowanym korytem, po obu jej stronach występuje zwarty drzewostan oddzielający ją od przylegających łąk i pól. Wody prowadzone przez tę rzekę zaliczone zostały do IV klasy czystości. Na około 28. kilometrze biegu Oleśnica przejmuje wody dopływu Pyszna.
Rzeka Pyszna, prawobrzeżny dopływ Oleśnicy, do której uchodzi w gminie Ostrówek, przepływa przez teren południa gminy. Rzeka Pyszna była regulowana w drugiej połowie lat 70. ubiegłego stulecia i jest obecnie sklasyfikowana jako ciek wodny prowadzący wody IV-V klasy czystości. Stanowi ona główny ciek wodny dla gminy Wieluń i Biała. Wypływa z terenu Wysoczyzny Wieruszowskiej, a w granicach powiatu wieluńskiego przepływa przez gminy Biała, Czarnożyły, Wieluń i Ostrówek. Do rzeki Pysznej wpływają: Kanał Krzyworzecki, Struga Wieluńska, Kanał Olewiński oraz szereg mniejszych cieków bez nazw.
W gminie Biała, wzdłuż koryta rzeki Pyszna usytuowane są głównie grunty rolne. Jedynie we wsi Młynisko rzeka przepływa przez obszary zabudowy mieszkaniowej, rozgraniczając wieś na dwie części. Pozostałe cieki wodne w gminie to system rowów melioracyjnych, które bezpośrednio lub pośrednio zasilają rzekę Pyszna i Oleśnicę.
Zmienność Stanu Wody i Zbiorniki Wodne
Roczny rytm zjawisk klimatycznych powoduje zmienność stanu wody w opisanych rzekach. Najwyższe stany wody obserwuje się w okresie wiosennym (luty, marzec), co jest związane z roztopami. Notuje się także wezbrania letnie (lipiec) po większych opadach. Najniższe stany wody występują jesienią (wrzesień), kiedy dominuje gruntowe zasilanie rzek. Taki przebieg zmienności stanów jest charakterystyczny dla rzek o gruntowo-deszczowo-śnieżnym ustroju zasilania. Szacuje się, że tereny zmeliorowane stanowią około 90% powierzchni gminy Biała.
Na terenie gminy brak jest dużych zbiorników wodnych. Jedynie w Białej Drugiej, Białej Kopiec, Białej-Parceli, Białej Rządowej, Łyskorni, Rososzy, Naramicach, Zabłociu, Klapce i Kopydłowie zlokalizowanych jest kilka niewielkich zbiorników o charakterze stawów. Stawy te są z reguły zarybione (rybami spokojnego żeru) i użytkowane przez kółka wędkarskie.
Wody Podziemne
Na terenie powiatu wieluńskiego występują dwa najważniejsze użytkowe poziomy wód podziemnych, głównie związane z utworami jurajskimi oraz czwartorzędowymi. Wody jurajskie są z reguły wysokiej jakości.
Gmina Biała nie jest położona w obrębie Głównych Zbiorników Wód Podziemnych (GZWP). Najbliższe GZWP, dla których wody podziemne gminy Biała stanowią strefę zasilania, to:
- GZWP nr 326 "Zbiornik Częstochowa", wiek utworów wodonośnych: górna jura - położony na południe od granic gminy.
- GZWP nr 325 "Zbiornik Częstochowa", wiek utworów wodonośnych: jura środkowa - położony na południe od granic gminy.
- GZWP nr 311 "Zbiornik rzeki Prosny", wiek utworów wodonośnych czwartorzęd - położony na zachód od granic gminy.
Południowo-wschodnią część powiatu wieluńskiego zajmuje obszar należący do Monokliny Krakowsko-Częstochowskiej. Ważnym zasobem gospodarczym są tzw. Główne Zbiorniki Wód Podziemnych (GZWP). Ze względu na szczególne znaczenie gospodarcze, a jednocześnie zagrożenie degradacją, w granicach GZWP wyznaczono obszary wymagające najwyższej ochrony (ONO) na terenie gminy i miasta Wieluń oraz obszary wymagające wysokiej ochrony (OWO) na terenie gmin Pątnów, Biała, Wierzchlas i Osjaków.
Gleby i Środowisko Przyrodnicze
Pod względem glebowo-rolniczym gmina zaliczana jest do rejonu wieluńskiego (IUNG Puławy 1977), charakteryzującego się przewagą gleb kompleksów pszennego dobrego i pszenno-żytniego (żytni bardzo dobry). W dolinie rzeki Pysznej występują kompleksy żytnie słabe oraz średnie i słabe kompleksy użytków zielonych. Gleby występujące w regionie wieluńskim wytworzyły się z pyłów i glin; udział gleb piaskowych jest nieznaczny. Są to gleby brunatne właściwe i wyługowane oraz czarne ziemie. Pod użytkami zielonymi występują głównie gleby wytworzone z torfów i murszy na piaskach. W północnej i częściowo południowej części występują gleby pseudobielicowe. Stopień kultury gleb jest wysoki, a udział gleb kwaśnych i bardzo kwaśnych jest najniższy w województwie i wynosi 64% przy średniej wojewódzkiej 82%.
Złoża Kopalin i Lesistość
Na terenie gminy Biała, w sołectwie Młynisko, znajdują się złoża kopaliny pospolitej, tj. luźnej skały osadowej należącej do grupy psefitów (żwir). Złoża składają się z otoczonych okruchów skalnych (tzw. otoczaków) o średnicy przekraczającej 2 mm. W chwili obecnej złoża te nie są eksploatowane.
Powierzchnia obszarów leśnych w Gminie Biała jest niezwykle mała. Lesistość gminy należy do najniższych na obszarze województwa i wynosi 3,4% powierzchni, czyli 2,47 km². W powiecie wieluńskim wskaźnik ten wynosi 23,52%, a w woj. łódzkim 20,1%. Gmina graniczy z rezerwatem "Lasek Kurowski" (Nadleśnictwo Wieluń, Leśnictwo Wróblew) - podstawa prawna: zarządzenie ML i GW Nr 29/83 z dnia 24 listopada 1983 r.
Pomniki Przyrody i Parki Wiejskie
Do najważniejszych obiektów wielkoprzestrzennych w zakresie środowiska przyrodniczego gminy zaliczyć należy tereny łąk i pastwisk (oraz torfowisk) zlokalizowane w rejonach pradolinnych rzek: Pysznej i Oleśnicy. Na obszarze gminy istnieje 15 pomników przyrody i dwa parki wiejskie.
Parki
- Kopydłów - park podworski (o charakterze ogrodu spacerowego) z drzewami pomnikowymi, o powierzchni 1,5 ha. Zachował się starodrzew, a park został założony najprawdopodobniej pod koniec XIX wieku.
- Naramice - park podworski z drzewami pomnikowymi, o powierzchni 2,63 ha, założony w XIX wieku.
Park Podworski w Kopydłowie
Park podworski w Kopydłowie, założony pod koniec XIX wieku przez ówczesnych właścicieli Sobolewskich, miał za zadanie oddzielenie budynku dworu od obejścia gospodarczego i czworaków. Obszar parku dzieli się na dwie kwatery:
- Pierwsza, obejmująca budynek dworu otoczony pozostałościami po klombach oraz okazy drzew, które osłaniały dwór od zabudowań gospodarskich.
- Druga, ze stawem oraz jednolitym drzewostanem o charakterze leśnym.
W latach PRL-u obiekt ten był własnością Państwowego Gospodarstwa Rolnego w Kopydłowie. W tym czasie teren parku został "wzbogacony" o prowizoryczne zabudowania magazynowe oraz inne pomieszczenia typu szopki i zagrody. Obecnie teren, na którym znajduje się park podworski w Kopydłowie, należy do Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w Warszawie, Filia w Łodzi.
Park w Naramicach
Park w Naramicach jest pozostałością po mieszczącej się tam posiadłości dworskiej. Powierzchnia parku wynosi 2,63 ha i na dzień dzisiejszy jest to własność Gminy Biała. Obiekt ten jest położony w zachodniej części miejscowości Naramice, około 500 m od jej części centralnej. Cały teren parku porośnięty jest starodrzewem z wieloma drzewami o bardzo okazałych rozmiarach (ponad 200 cm obwodu pni). Drzewa rosną w małych i średnich grupach, przetykane pojedynczymi okazami - przeważnie starszymi. W środkowej części parku widoczne jest wzniesienie terenu całkowicie zarosłe krzewami i bylinami - jest to gruzowisko rozebranego przed laty dworku. Teren parku w Naramicach nie jest objęty jakąkolwiek ochroną konserwatorską, jednakże pojedyncze egzemplarze drzew mają status pomnika przyrody (Rozporządzenie Wojewody Sieradzkiego z dnia 3 lutego 1998 r.).