Grawitacyjne systemy oddymiania mają na celu zapewnienie możliwości bezpiecznej ewakuacji ludzi oraz ograniczenie negatywnych skutków ognia i wysokiej temperatury w przypadku wystąpienia sytuacji wyjątkowej - pożaru. W razie pożaru odprowadzają dym i energię cieplną do otoczenia budynku, tworząc i utrzymując przypodłogową przestrzeń wolną od dymu. Zjawisko konwekcji jest podstawą ich działania - dym i gorące gazy pożarowe, lżejsze od otaczającego powietrza, unoszą się do górnych partii pomieszczenia, skąd są usuwane na zewnątrz.
Zadania Grawitacyjnego Systemu Oddymiania
Kluczowe zadania grawitacyjnego systemu oddymiania to:
- Zapewnienie bezpiecznej drogi ewakuacji: Utrzymanie przestrzeni wolnej od dymu umożliwia ewakuację ludzi.
- Ograniczenie rozprzestrzeniania się dymu i ciepła: Odprowadzenie dymu i gorących gazów na zewnątrz chroni konstrukcję budynku przed uszkodzeniem i zawaleniem.
- Ułatwienie działań służb ratowniczych: Lepsza widoczność i niższa temperatura w strefie wolnej od dymu usprawniają akcję gaśniczą.
O skuteczności systemu oddymiania decyduje poprawność wykonania zgodnie z prawidłowo przygotowanym projektem.
Podstawy Projektowania i Wymiarowania Instalacji
Projektowanie systemów oddymiania w oparciu o normy dotyczy przeanalizowania realiów obiektowych i dobrania systemu, który spełnia konkretne wymagania zawarte w przepisach. Do przygotowania projektów instalacji systemów oddymiania zazwyczaj wykorzystuje się programy typu CAD (wirtualne deski kreślarskie). Przygotowane opracowanie projektowe powinno zostać skonsultowane z rzeczoznawcą do spraw ochrony przeciwpożarowej.
Wymiarowanie instalacji oddymiania grawitacyjnego może odbywać się w oparciu o Polską Normę PN-B-02877-4 lub amerykański standard NFPA 204. Każda z przytoczonych norm projektowych charakteryzuje się własną metodologią obliczeniową.
Porównanie Norm Projektowych: PN-B-02877-4 a NFPA 204
Polska Norma PN-B-02877-4:2001/Az1:2006
Polska norma PN-B-02877-4:2001/Az1:2006 „Ochrona przeciwpożarowa budynków. Instalacje grawitacyjne do odprowadzania dymu i ciepła. Zasady projektowania” zawiera wytyczne dotyczące obliczania wymaganej powierzchni czynnej klap dymowych oraz ich rozmieszczenia. Przy obliczaniu wymaganej powierzchni czynnej klap dymowych należy wziąć pod uwagę:
- wysokość rozpatrywanego pomieszczenia,
- pożądaną wysokość warstwy wolnej od dymu (zależną od wysokości pomieszczenia, ale nie mniejszą niż 2,5 m),
- obliczeniowy czas oddymiania (przewidywany okres rozwoju pożaru lub całkowity czas ewakuacji),
- grupę projektową (zależną od obliczeniowego czasu oddymiania oraz przewidywanej szybkości rozprzestrzeniania się pożaru).
Ustalając rozmieszczenie klap dymowych na powierzchni dachu według PN-B-02877-4, należy brać pod uwagę m.in. wymagania odnoszące się do minimalnych odległości klap dymowych od ścian i maksymalnych odległości klap dymowych od brzegu budynku, zalecane odległości między klapami dymowymi oraz wymogi dotyczące rozmieszczania klap dymowych na dachach o dużym nachyleniu. Zgodnie z zapisami polskiej normy liczba zalecanych klap dymowych wynosi jeden na każde 200 m² dachu o nachyleniu przekraczającym 12 stopni.
Amerykański Standard NFPA 204 Standard for Smoke and Heat Venting
Norma NFPA 204 Standard for Smoke and Heat Venting w polskich warunkach jest najczęściej wykorzystywana w projektowaniu wielkopowierzchniowych hal produkcyjno-magazynowych (PM). Norma ta zakłada współpracę systemów samoczynnych urządzeń oddymiających ze stałymi samoczynnymi urządzeniami gaśniczymi wodnymi, często określanych mianem tryskaczy.
Różnice i Skuteczność
Porównując Polską Normę PN-B-02877-4:2001/Az1:2006 i normę NFPA 204, można stwierdzić, że pierwsza z nich jest bardziej konserwatywna, jeśli chodzi o wentylację pożarową w budynku. Korzystanie z niej skutkuje często większą liczbą klap dymowych w porównaniu do opcji opierającej się na symulacji pożarowej. Takie podejście, biorąc pod uwagę skuteczność systemów przeciwpożarowych, wiąże się ze znacznie mniejszym współczynnikiem ryzyka i jest lepszym gwarantem bezpieczeństwa.
Modelowanie i Ograniczenia Symulacji Pożarowych (CFD)
Modelowanie pożarowych sytuacji wyjątkowych jest procesem złożonym, wymagającym dobrego zrozumienia nie tylko matematycznego opisu zjawisk fizycznych, ale również algorytmów obliczeniowych i uproszczeń, które zastosowano w specjalistycznych programach dedykowanych analizom sytuacji wyjątkowych (skrótowo określanych jako CFD - Computational Fluid Dynamics). Należy pamiętać o ograniczeniach samych modeli - wiele procesów zachodzących w pożarze właściwie nie da się w wiarygodny sposób zamodelować.
Nowa Polska Norma PN-B-02877-4:2025-07: Zmiany i Kluczowe Zasady
Nowa wersja normy PN-B-02877-4:2025-07 dotycząca projektowania grawitacyjnych systemów odprowadzania dymu i ciepła stała się bieżącym standardem branżowym i praktyczną podstawą projektowania systemów oddymiania w Polsce. Wprowadziła szereg istotnych zmian, od sposobu obliczania wymaganej powierzchni czynnej oddymiania, przez nowe podejście do otworów napowietrzających, aż po doprecyzowanie zasad rozmieszczenia urządzeń. Norma ta definiuje oddymianie jako zintegrowany element systemu przeciwpożarowego i nakłada obowiązek szczegółowej analizy obiektu oraz określenia szeregu kluczowych parametrów technicznych.
Kluczowe pojęcia: Powierzchnia Geometryczna (Ag) a Powierzchnia Czynna (Acz)
Warto wyjaśnić pojęcia, które często sprawiają trudność w projektowaniu systemów oddymiania:
- Powierzchnia geometryczna (Ag) to fizyczny wymiar otworu oddymiającego (klapy dymowej lub okna oddymiającego) liczony w świetle, czyli czysta powierzchnia otwarcia bez ram.
- Powierzchnia czynna oddymiania (Acz) to rzeczywista efektywna powierzchnia, przez którą uchodzi dym, po uwzględnieniu czynników aerodynamicznych urządzenia. Acz uwzględnia skuteczność przepływu i jest iloczynem powierzchni geometrycznej i współczynnika aerodynamicznego (Cv) określonego dla danego urządzenia.
Wzór na powierzchnię czynną to: Acz = Ag × Cv. Na przykład, klapa dymowa o Ag = 1,0 m² i współczynniku Cv = 0,6 zapewnia około 0,6 m² powierzchni czynnej (czyli 60% skuteczności).
W praktyce zawsze projektuje się system oddymiania na podstawie powierzchni czynnej Acz, korzystając z danych z certyfikatu PN-EN 12101-2 lub dokumentacji producenta. Częstym błędem jest mylenie tych pojęć i sumowanie jedynie powierzchni geometrycznych klap, co grozi niedowymiarowaniem systemu. Przy odbiorach Państwowej Straży Pożarnej (PSP) wymaga się, aby w projekcie jasno podano dla każdego urządzenia Ag, współczynnik Cv oraz wynikową Acz - ułatwia to weryfikację poprawności doboru urządzeń.
Nowe Wymagania Dotyczące Minimalnej Acz i Parametry Pożaru
Znowelizowana norma PN-B-02877-4:2025-07 szczegółowo określa minimalną wymaganą powierzchnię czynną oddymiania w zależności od kluczowych parametrów scenariusza pożarowego. W przeciwieństwie do poprzedniej edycji, gdzie stosowano uniwersalne procentowe wartości, teraz Acz zależy od wielkości strefy pożarowej i dymowej oraz wysokości pomieszczenia. Norma definiuje wymagane Acz w funkcji m.in.:
- GP - intensywności generowanych gazów pożarowych (parametru związanego z mocą pożaru),
- H - średniej wysokości strefy dymu pod dachem,
- Y - założonej wysokości warstwy wolnej od dymu (czyli przestrzeni od poziomu podłogi do dolnej granicy warstwy dymu).
Podejście to pozwala dostosować wymaganą powierzchnię oddymiającą do warunków panujących w danym obiekcie. Norma zawiera minimalne wartości Acz dla różnych kombinacji tych parametrów (GP, H, Y) w określonym zakresie wysokości obiektu. Zakres obowiązywania tych minimalnych wartości dotyczy wysokości strefy dymu od 3,0 m do 15,0 m. Norma precyzuje również osobno minimalne powierzchnie czynne oddymiania dla specyficznych zastosowań, takich jak klatki schodowe czy szyby windowe.
Wymagana minimalna powierzchnia czynna oddymiania (ASD ≤ 4 000 m²)
| H [m] wys. strefy dymowej | Y [m] wys. warstwy wolnej od dymu | d = H−Y [m] wys. warstwy dymu | GP1 | GP2 | GP3 | GP4 | GP5 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 3,0 | 2,5 | 0,5 | 20,0 | 20,0 | 20,0 | 32,1 | 38,8 |
| 3,5 | 2,5 | 1,0 | 20,0 | 20,0 | 20,0 | 34,7 | 41,9 |
| 4,5 | 4,0 | 0,5 | 20,8 | 22,1 | 35,8 | 64,5 | 77,7 |
| 5,0 | 3,5 | 1,5 | 21,7 | 22,9 | 37,4 | 66,9 | 80,8 |
| 5,0 | 3,0 | 2,0 | 20,9 | 21,9 | 36,2 | 64,2 | 77,6 |
| 5,5 | 2,5 | 3,0 | 21,6 | 22,6 | 37,7 | 66,4 | 80,4 |
| 6,0 | 2,5 | 3,5 | 23,4 | 24,4 | 40,7 | 71,7 | 86,8 |
| 6,0 | 2,0 | 4,0 | 22,4 | 23,3 | 39,2 | 68,6 | 83,2 |
| 6,5 | 2,0 | 4,5 | 24,2 | 25,2 | 42,4 | 74,1 | 89,9 |
| 6,5 | 5,5 | 1,0 | 31,4 | 34,0 | 52,9 | 98,1 | 117,6 |
| 6,5 | 6,0 | 0,5 | 32,3 | 35,3 | 54,1 | 101,5 | 121,4 |
| 7,0 | 5,5 | 1,5 | 33,9 | 36,7 | 57,1 | 106,0 | 127,0 |
| 7,5 | 5,0 | 2,5 | 35,4 | 38,1 | 60,1 | 110,4 | 132,6 |
| 8,0 | 4,5 | 3,5 | 37,0 | 39,5 | 63,2 | 114,9 | 138,2 |
| 8,5 | 4,0 | 4,5 | 38,6 | 41,0 | 66,2 | 119,4 | 143,9 |
| 8,5 | 3,0 | 5,5 | 35,7 | 37,5 | 62,0 | 110,0 | 133,0 |
| 9,0 | 5,0 | 4,0 | 20,7 | 22,3 | 35,1 | 64,4 | 77,4 |
| 9,0 | 4,5 | 4,5 | 21,6 | 23,1 | 36,9 | 67,0 | 80,7 |
| 9,0 | 4,0 | 5,0 | 22,5 | 23,9 | 38,6 | 69,6 | 83,9 |
| 9,0 | 3,5 | 5,5 | 23,4 | 24,7 | 40,4 | 72,2 | 87,2 |
| 9,0 | 3,0 | 6,0 | 24,3 | 25,5 | 42,2 | 74,8 | 90,5 |
| 9,0 | 2,5 | 6,5 | 25,2 | 26,4 | 44,0 | 77,4 | 93,8 |
| 9,0 | 2,0 | 7,0 | 26,2 | 27,2 | 45,7 | 80,0 | 97,1 |
| 10,0 | 3,0 | 7,0 | 20,0 | 22,1 | 32,7 | 63,0 | 75,0 |
| 10,5 | 3,0 | 7,5 | 20,3 | 22,9 | 33,0 | 64,8 | 76,8 |
| 10,5 | 3,5 | 7,0 | 50,6 | 53,4 | 87,3 | 156,0 | 188,3 |
| 11,0 | 3,0 | 8,0 | 52,5 | 55,1 | 91,1 | 161,6 | 195,4 |
| 11,5 | 2,5 | 9,0 | 54,5 | 56,9 | 94,9 | 167,2 | 202,5 |
| 12,0 | 2,0 | 10,0 | 56,5 | 58,7 | 98,7 | 172,8 | 209,5 |
| 12,0 | 3,0 | 9,0 | 61,3 | 64,3 | 106,2 | 188,5 | 227,9 |
| 12,0 | 6,0 | 6,0 | 29,9 | 32,7 | 50,1 | 94,0 | 112,4 |
| 13,5 | 7,5 | 6,0 | 37,7 | 41,2 | 63,1 | 118,4 | 141,6 |
| 13,5 | 8,0 | 5,5 | 39,5 | 42,8 | 66,6 | 123,6 | 148,1 |
| 13,5 | 8,5 | 5,0 | 41,3 | 44,5 | 70,1 | 128,8 | 154,7 |
| 13,5 | 9,0 | 4,5 | 43,2 | 46,1 | 73,7 | 134,0 | 161,2 |
| 13,5 | 9,5 | 4,0 | 45,0 | 47,8 | 77,2 | 139,2 | 167,8 |
| 13,5 | 10,0 | 3,5 | 46,8 | 49,4 | 80,8 | 144,4 | 174,3 |
| 13,5 | 10,5 | 3,0 | 48,6 | 51,0 | 84,3 | 149,6 | 180,9 |
| 13,5 | 11,0 | 2,5 | 50,5 | 52,7 | 87,9 | 154,8 | 187,5 |
| 13,5 | 11,5 | 2,0 | 52,3 | 54,3 | 91,4 | 160,0 | 194,0 |
| 14,0 | 3,0 | 11,0 | 23,9 | 28,0 | 37,3 | 78,0 | 91,3 |
| 14,5 | 3,0 | 11,5 | 24,6 | 28,9 | 38,4 | 80,3 | 94,1 |
| 14,5 | 3,5 | 11,0 | 25,8 | 30,3 | 40,3 | 84,2 | 98,6 |
| 15,0 | 9,0 | 6,0 | 47,5 | 51,9 | 79,4 | 149,2 | 178,3 |
Uwagi: Zakres obowiązywania 3,0-15,0 m (H). Dla wartości pośrednich przyjmuj najbliższą większą. W przypadku zwiększenia ASD powyżej 4 000 m² → wymagane zwiększenie Aodd (zgodnie z normą).
Uproszczone Metody (5% lub 7,5%) - Kiedy Można je Stosować?
W poprzedniej wersji normy często korzystano z uproszczonej zasady określania Acz jako stałego ułamka powierzchni rzutu pomieszczenia. Nowe przepisy nie eliminują całkowicie tych metod, lecz ograniczają ich stosowanie do ściśle określonych sytuacji:
- Klatki schodowe:
- W budynkach niskich i średniowysokich (do 25 m wysokości użytkowej) powierzchnia czynna oddymiania musi wynosić co najmniej 5% powierzchni rzutu klatki na największej kondygnacji, nie mniej jednak niż 1,0 m² Acz.
- W budynkach wysokich (powyżej 25 m, ale do 55 m) wymaga się 7,5% powierzchni rzutu klatki schodowej, i nie mniej niż 1,5 m² Acz.
- Szyby dźwigowe (windowe): Przyjmuje się co najmniej 2,5% powierzchni rzutu podłogi szybu, ale nie mniej niż 0,5 m² Acz. Często realizuje się to poprzez montaż odpowiednio otwieranych okien lub żaluzji oddymiających na dachu szybu.
- Magazyny wysokiego składowania: Doświadczenie branżowe wskazuje, że wymagany udział Acz wynosi tam około 3% powierzchni strefy składowania, co wynika z potencjalnie dużego obciążenia ogniowego. W takich obiektach uproszczone procenty należy stosować ostrożnie, najlepiej poprzeć je obliczeniami według normy.
- Hale i duże przestrzenie jednokondygnacyjne: Dla hal produkcyjnych czy magazynowych wymagana Acz może wahać się od ok. 1% do 5% powierzchni posadzki, w zależności od wysokości i scenariusza pożaru. W tych przypadkach konieczne jest przeprowadzenie obliczeń zgodnie z normą PN-B-02877-4:2025.
Podsumowując, uproszczone „procenty” Acz są dopuszczalne głównie dla standardowych sytuacji (klatki schodowe, szyby) oraz jako wstępne oszacowanie, lecz zawsze należy sprawdzić, czy spełnione są ograniczenia normowe (minima 1,0/1,5 m², zakres wysokości 3-15 m itp.).
Większe Strefy, Większe Wymagania
Jedną z najistotniejszych zmian w nowej normie jest zwiększenie dopuszczalnej powierzchni stref dymowych (SD). Maksymalna powierzchnia pojedynczej strefy wzrosła z 2600 m² do 4000 m², z możliwością dalszego powiększenia do 6000 m². Większa elastyczność wiąże się jednak z dodatkowymi wymaganiami - norma przewiduje proporcjonalne zwiększenie powierzchni oddymiania o 5% na każde rozpoczęte 100 m² ponad 4000 m².
Nowa norma w istotny sposób zmienia podejście do projektowania systemów oddymiania w magazynach i uwzględnia również czas dojazdu jednostek PSP.
Inne Obowiązujące Normy i Regulacje dla Systemów Oddymiania
Dym, oprócz płomieni i wysokiej temperatury, jest jednym z największych zagrożeń związanych z rozprzestrzenianiem się ognia. Dlatego tak ważne jest działanie systemów oddymiających, a szczególnie klap dymowych w obiektach wielkopowierzchniowych, takich jak magazyny czy hale. Podobnie jak wszystkie elementy przeciwpożarowe, również klapy dymowe powinny spełniać szereg odpowiednich norm związanych z ich produkcją oraz instalacją.
PN-EN 12101-2: Systemy kontroli rozprzestrzeniania się dymu i ciepła
Od 1 września 2006 roku prawo zostało ujednolicone, a krajowe regulacje (PN) w większości zostały zastąpione europejskimi (EN) lub z nimi połączone (PN-EN). Norma PN-EN 12101-2 „Systemy kontroli rozprzestrzeniania się dymu i ciepła. Część 2: Wymagania techniczne dotyczące klap dymowych” dotyczy montowania klap dymowych, określa wymagania dotyczące ich użytkowania oraz precyzuje, jakie rozwiązania są zgodne z wytycznymi i charakterystyką danego budynku. Na terenie Unii Europejskiej obowiązuje od 1 kwietnia 2004 roku i jest obowiązkowo stosowana razem z regulacjami polskimi. Nowy standard jednoznacznie wskazuje, że klapy dymowe muszą spełniać wymagania tej normy.
Norma ta definiuje także odporność klap na działanie niskiej temperatury za pomocą symboli T(-25), T(-15), T(-05), T(00), T A, gdzie liczby oznaczają temperaturę poniżej 0°C, w której bada się klapę.
PN-EN 13501-1: Klasyfikacja ogniowa wyrobów budowlanych
Klapy dymowe podlegają w Polsce certyfikacji również zgodnie z normą PN-EN 13501-1 („Klasyfikacja ogniowa wyrobów budowlanych i elementów budynków. Część 1: Klasyfikacja na podstawie badań reakcji na ogień z wyjątkiem materiałów uznawanych za spełniające kryteria klasy A1, które nie wymagają badań”). Według tej normy sprawdza się reakcje na ogień poszczególnych elementów konstrukcji klap dymowych.
Normy Zagraniczne (nieobligatoryjne w Polsce)
Istnieją też inne normy zagraniczne, służące do klasyfikacji klap dymowych, ale ich stosowanie nie jest obligatoryjne w Polsce. Mowa tu przede wszystkim o normie NFPA 92B wprowadzonej w Stanach Zjednoczonych przez międzynarodową organizację non-profit NFPA, jak również o brytyjskim standardzie BS 5588-7:1997 czy niemieckich wytycznych DIN 18232 Teil 2. Te normy, podobnie jak polska PN-B-02877-4, określają zasady równomiernego rozmieszczenia klap dymowych na dachu względem wysokości budynku. Różnica między polską normą a pozostałymi leży w sposobie obliczeń: polska norma liczy odstępy między klapami do ich krawędzi, z kolei zagraniczne normy - do środka geometrycznego klapy. Wszystkie opisane w artykule normy klap dymowych są stosowane w grawitacyjnym systemie oddymiającym w obiektach wielkokubaturowych.
Przykład Praktyczny: Dobór Klapy Dymowej do Klatki Schodowej
Aby lepiej zobrazować proces wyznaczania wymaganej powierzchni czynnej oddymiania, rozważmy przykład klatki schodowej chronionej klapą dymową. Załóżmy budynek zaliczony do grupy budynków niskich (wysokość poniżej 12 m), a więc objęty zakresem wymagań PN-B-02877-4:2025-07 dla ewakuacyjnych klatek schodowych w budynkach niskich i średniowysokich (Acz ≥ 5% powierzchni rzutu klatki, jednak nie mniej niż 1,0 m²).
Przyjmując powierzchnię rzutu klatki schodowej na największej kondygnacji jako 25,9 m², obliczamy wymaganą powierzchnię czynną oddymiania:
Acz wymagane = 25,9 m² × 5% = 1,295 m².
Norma wymaga, by Acz nie była mniejsza niż 1,0 m² - tutaj wynik 1,295 m² spełnia to kryterium.
Następnie wybieramy urządzenie. Załóżmy zastosowanie jednoskrzydłowej klapy dymowej AWAK P2+W o wymiarze w świetle otworu 100 × 190 cm. Jej powierzchnia geometryczna Ag wynosi 1,90 m², a z dokumentacji producenta (certyfikat EN 12101-2) odczytujemy powierzchnię czynną Pcz = 1,387 m². Sprawdzamy warunek: 1,387 m² (Acz zapewnione przez klapę) ≥ 1,295 m² (Acz wymagane) - warunek jest spełniony. Oznacza to, że ta klapa zapewni wymaganą efektywną wielkość otworu do odprowadzenia dymu.
Otwory Napowietrzające (Kompensacyjne)
Aby oddymianie było skuteczne, do wnętrza klatki schodowej musi napływać powietrze uzupełniające od dołu. Zgodnie z PN-B-02877-4:2025 łączna efektywna powierzchnia otworów napływu powietrza do klatki schodowej (Aeff klatka) nie może być mniejsza niż wymagana powierzchnia czynna oddymiania klatki (Aodd klatka).
W naszym przykładzie Aodd klatka wynosi ok. 1,3 m², więc dążymy do tego, aby Aeff otworów napowietrzających ≥ 1,3 m². Można zastosować dwa automatycznie otwierane okna na parterze klatki (lub drzwi z siłownikami) o łącznej powierzchni geometrycznej ok. 2,78 m². Przy typowym sposobie otwarcia i współczynniku korygującym Cz zgodnym z normą daje to efektywną powierzchnię napływu większą niż wymagana Aodd klatka, dzięki czemu spełniony jest warunek normy.
Oddymianie klatki schodowej może być realizowane poprzez klapy dymowe umieszczone w dachu klatki schodowej, wspierane przez system ze zmiennym wydatkiem kompensacyjnym, zgodnym z wytycznymi CNBOP-PIB W-0003:2016 (z późniejszą aktualizacją w 2019 r.). System ten jest oparty na wentylatorze napowietrzającym ze zmiennym przepływem powietrza, adaptowalnym do pracy w różnych warunkach. Uruchomienie systemu następuje ze zwłoką czasową 60 s, co powinno uwzględniać otwarcie klapy dymowej. W razie pożaru czujki dymu automatycznie otwierają zarówno klapę dymową w dachu, jak i dolne okna napowietrzające.
Film instruktażowy uruchomienia systemu do odprowadzania dymu i ciepła z klatek schodowych ZODIC-M
Wytyczne CNBOP-PIB W-0003:2016 dla Oddymiania Klatek Schodowych
Obliczenia do doboru systemu oddymiania klatki schodowej wykonuje się w oparciu o wytyczne CNBOP-PIB W-0003:2016. Do wyznaczenia strumienia powietrza wypływającego przez nieszczelności przegród klatki schodowej (Vn_p) przyjęto średnią różnicę ciśnienia (Δp) wynoszącą 15 Pa, zakładając, że wszystkie drzwi klatki schodowej są zamknięte. Kryterium otwartych drzwi - do wyznaczenia wielkości strumienia powietrza przepływającego przez otwarte drzwi (Vn_v) należy przyjąć prędkość przepływu powietrza w pojedynczym otworze drzwiowym równą 1 m/s.
Ilość powietrza kompensującego oddymianie klatki wyznaczono, sumując kryterium pierwsze i drugie. Zgodnie z wytycznymi CNBOP trzeciego kryterium nie bierze się pod uwagę, gdy klatka schodowa spełnia wymagania WT i drzwi do niej są wyposażone w samozamykacze. Na tej podstawie dobiera się odpowiednie urządzenie kompensacyjne (np. ZNZ-2J). Jeżeli klatka schodowa obsługuje jednocześnie kondygnacje podziemne i nadziemne, to nawiew należy lokalizować na najniższej kondygnacji.
Dodatkowo, gdy stosuje się wentylator kompensacyjny ZNZ lub osiowy, wraz z instalacją kanałową wykonaną w odpowiedniej klasie szczelności, można zrezygnować z 15% naddatku na straty powietrza w kanałach. Pozwala to na znaczące zmniejszenie ilości powietrza nawiewanego, a co za tym idzie, na zastosowanie wentylatora o mniejszej mocy. System oddymiania klatki schodowej, wraz z centralą zasilająco-sterującą klasy „A” spełniającą wymagania normy PN-EN 12101-10, stanowi kompletne rozwiązanie spełniające wymagania przepisów prawa (WT, § 270 ust. 1 i 2, Dz.U. Nr 75, poz.).
tags: #oddymianie #grawitacyjne #morma