Pożar stanowi jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla życia, zdrowia oraz mienia. Zrozumienie przyczyn powstawania ognia oraz przygotowanie odpowiednich procedur ewakuacyjnych to kluczowe elementy ochrony przeciwpożarowej.
Przyczyny powstawania pożarów
Najczęstszą przyczyną powstawania pożarów są:
- Bezmyślne bądź umyślne działanie człowieka.
- Zwarcia i wady instalacji elektrycznych.
- Wyładowania atmosferyczne.
Profilaktyka: jak nie dopuścić do pożaru
Podstawą bezpieczeństwa jest regularna kontrola domowych źródeł ogrzewania i usuwanie wszelkich nieprawidłowości:
- Bardzo ostrożnie używaj zastępczych źródeł grzewczych (np. przenośne grzejniki elektryczne, gazowe, piecyki na drewno i węgiel), zgodnie z instrukcją obsługi.
- Zabezpiecz materiały mogące ulec zapaleniu (podłoga, ściany, firany, meble, stosy gazet itp.) przed możliwością kontaktu z otwartym ogniem, żarem oraz gorącym popiołem.
- Nie używaj kuchenki gazowej do dogrzewania mieszkania.
Bezpieczeństwo instalacji elektrycznej
Sprawdź i stosuj odpowiednie zabezpieczenia:
- Nigdy nie „watuj korków” - automatyczny bezpiecznik kosztuje kilka złotych.
- Włączając kilka urządzeń do jednego gniazda, przeciążasz instalację elektryczną.
- Używaj rozgałęźników z bezpiecznikami.
- Utrzymuj instalację odgromową oraz kominową w dobrym stanie.
Pamiętaj: przetrzymując w mieszkaniu pojemniki z rozpuszczalnikami, benzyną lub farbami, tworzysz zagrożenie wybuchowe.
Przygotowanie do ewakuacji
Określ w mieszkaniu i domu drogi ewakuacji oraz zapoznaj z nimi domowników. Winny być ustalone co najmniej dwie drogi wyjścia. Naucz rodzinę, jak przemieszczać się w pomieszczeniach zadymionych. W miarę możliwości zainstaluj wykrywacze dymu i zaopatrz dom w podręczne gaśnice, pamiętając o ich regularnej legalizacji.
Postępowanie w razie pożaru
Jeśli zauważyłeś pożar, masz obowiązek powiadomić o tym osoby zagrożone oraz służby ratownicze. Podejmij próbę ugaszenia ognia w zarodku, jeśli jest to bezpieczne:
- Jeśli ubranie pali się na Tobie - zatrzymaj się, połóż na ziemi i obracaj do chwili zduszenia ognia. Ucieczka spowoduje tylko zwiększenie płomienia.
- Jeśli pali się tłuszcz w naczyniu kuchennym - ugaś go solą kuchenną lub nakryj szczelną pokrywką.
- Nie gaś urządzeń elektrycznych wodą - mogą być pod napięciem. Postaraj się odłączyć zasilanie.
Jak używać gaśnicy
Zasady ewakuacji z zadymionego budynku
Gdy pożar obudzi Cię ze snu, zbadaj czy drzwi są ciepłe. Jeżeli tak - nie otwieraj ich, lecz użyj innych dróg ucieczki (np. przez okno). Jeśli musisz wyjść przez pomieszczenia zadymione, zakryj usta i nos gęstą tkaniną i przemieszczaj się tuż przy podłodze, gdzie powietrze jest bardziej czyste i chłodne. Pamiętaj, że dzieci w stresie potrafią chować się w miejscach niewidocznych, np. w szafie lub pod łóżkiem.
Działania po pożarze
Jeśli zamierzasz wejść do budynku po pożarze, upewnij się, czy służby stwierdziły, że obiekt jest bezpieczny. Nie włączaj instalacji elektrycznej bez sprawdzenia przez elektryka. Wyrzuć produkty żywnościowe, napoje i lekarstwa, które były narażone na działanie wysokiej temperatury i dymu. Jeśli sejf lub metalowa skrzynia uległy oddziaływaniu ognia, nie próbuj ich otwierać - wewnątrz przez wiele godzin może utrzymywać się wysoka temperatura.
Przykład działań ratowniczych: ćwiczenia i realne zdarzenia
Służby ratownicze regularnie doskonalą swoje umiejętności. Przykładem są powiatowe ćwiczenia w zakładzie produkcyjnym Ceramika Paradyż, gdzie symulowano uszkodzenie instalacji gazowej i pożar hali magazynowej.
Sprawność służb potwierdzają także realne interwencje, jak ta z 2017 roku w Grębenicach. Dzięki przytomnej reakcji policjantów, którzy ewakuowali pracowników restauracji i wynieśli butle z gazem, udało się uniknąć eksplozji w trakcie pożaru obiektu.