Do niezwykle silnej eksplozji doszło w centrum Sztokholmu, stolicy Szwecji. W niedzielę, 10 marca, w napędzanym gazem autobusie miejskim doszło do wybuchu, w następstwie czego pojazd spłonął. Nad centrum miasta unosiła się wówczas chmura czarnego dymu, widoczna z daleka.
Dramatyczne wydarzenia w Sztokholmie
Straż pożarna i ratownicy medyczni zostali wezwani na miejsce zdarzenia w centrum Sztokholmu o godzinie 11:25. Z ustaleń dziennika „Dagens Nyheter” oraz szwedzkich mediów wynika, że podczas wybuchu w autobusie przy Tegelbacken nie było pasażerów. To kluczowa informacja, która zminimalizowała liczbę ofiar w tak groźnie wyglądającej eksplozji.
Jedyną osobą poszkodowaną był kierowca autobusu, którego z ciężkimi oparzeniami przewieziono do szpitala. Według Asy Skold ze służb ratowniczych, autobus uderzył w przeszkody znajdujące się nad wjazdem do tunelu. Jak podają lokalne media, pojazd był w drodze do zajezdni, a kierowca usiłował trafić na początek swojej trasy, lecz zabłądził. Niestety, natrafił na zbyt niski tunel i zignorował znaki zakazujące wjazdu pojazdom powyżej 3 metrów wysokości.
Przyczyna eksplozji
Ze wstępnych relacji oraz ustaleń śledczych wynika, że po uderzeniu autobusu w element nad lub na jezdni, znajdujący się na dachu pojazdu zbiornik gazu wybuchł, co doprowadziło do pożaru i całkowitego spalenia pojazdu. Policja szybko wykluczyła podłoże terrorystyczne, uznając zdarzenie za nieszczęśliwy wypadek.
Komentujący to pechowe zdarzenie wskazują, że umieszczanie butli z gazem na dachu pojazdu może nie być najlepszym rozwiązaniem z punktu widzenia bezpieczeństwa, zwłaszcza w kontekście ryzyka kolizji z przeszkodami. Mimo to, fakt, że autobus nie wiózł pasażerów, znacząco ograniczył tragiczne konsekwencje.
Technologia autobusów zasilanych CNG
Autobusy zasilane sprężonym gazem ziemnym (CNG - Compressed Natural Gas) stają się coraz popularniejszą alternatywą dla tradycyjnych pojazdów z silnikiem diesla oraz rozwijających się autobusów elektrycznych. Wybuch autobusu w Szwecji przypomina jednak, że mieszanina sprężonego gazu ziemnego i powietrza jest łatwopalna i wybuchowa.
Różnice między CNG a LPG
W butli z CNG, po zatankowaniu do pełna, panuje ciśnienie około 20 MPa, które spada wraz ze zużyciem paliwa. Pojemniki na CNG wykonuje się w technologii bezszwowej, aby wytrzymały wysokie ciśnienie. Obecnie za znacznie bezpieczniejsze uważa się zbiorniki wykonane z kompozytu, a nie z metalu, ponieważ korozja zbiorników metalowych bywa przyczyną wybuchów w trakcie tankowania, gdy osłabione ścianki nie wytrzymują wzrastającego ciśnienia.
W przeciwieństwie do LPG (gazu w stanie płynnym), do którego używa się lżejszych butli z tłoczonej i spawanej blachy, CNG ma inną charakterystykę w przypadku rozszczelnienia. CNG unosi się i rozprasza w powietrzu. To jest również zaletą pojazdów zasilanych CNG, gdyż w przeciwieństwie do LPG, można nimi wjeżdżać do parkingów podziemnych. Samochody z LPG nie mogą parkować w podziemiach, ponieważ paliwo to przy rozszczelnieniu rozlewa się po ziemi i nie ulega rozproszeniu, stwarzając większe zagrożenie.
Zalety i popularność pojazdów na CNG
CNG jest traktowane jako alternatywa dla elektrycznych autobusów miejskich ze względu na niższe koszty zakupu i brak potrzeby tak dużej liczby stacji zasilania. Proces tankowania autobusów na CNG również przebiega znacznie szybciej. Ponadto, w porównaniu do autobusów diesla, pojazdy na CNG charakteryzują się przewagą w produktach spalania, co przekłada się na mniejszą emisję szkodliwych substancji. CNG znajduje się również na liście paliw alternatywnych, wspieranych przepisami ustawy o elektromobilności.
Ten rodzaj paliwa zyskuje na popularności na świecie. Światowym liderem w wykorzystaniu CNG jest Argentyna, a w Europie - Włochy, gdzie już w 2011 roku zarejestrowanych było 700 tysięcy pojazdów zasilanych tym paliwem. W Polsce w 2015 roku niemal co piąty autobus był zasilany gazem, a ich liczba systematycznie rośnie.
Inne incydenty z udziałem autobusów CNG
Niestety, zdarzenie w Sztokholmie nie jest odosobnionym przypadkiem pożaru autobusu zasilanego CNG. Historia odnotowała kilka podobnych incydentów.
Pożar autobusu Solaris w Bratysławie
W sobotę, 26 maja, w Bratysławie doszło do pożaru w komorze silnika autobusu Solaris Urbino 15 CNG. W związku z tym firma Solaris Bus & Coach S.A. wraz z przewoźnikiem z Bratysławy podjęła decyzję o wycofaniu z ruchu wszystkich 22 autobusów tego typu do momentu wyjaśnienia przyczyny zdarzenia. Prowadzona jest kontrola pojazdów, ze szczególnym uwzględnieniem instalacji gazowej.
W Bratysławie powołano specjalną komisję, w skład której weszli przedstawiciele policji, inspekcji transportu publicznego oraz producenta pojazdów. Jej celem jest zbadanie przyczyn pożaru. Firma Solaris Bus & Coach S.A., która rozpoczęła produkcję autobusów na CNG w 2004 roku, podkreśla, że zdarzenie z Bratysławy jest pierwszą tego typu awarią w autobusach gazowych marki Solaris. Producent zapewnia, że wszystkie jego autobusy posiadają wymagane homologacje i atesty, a bezpieczeństwo pasażerów i kierowców jest priorytetem na każdym etapie - od projektowania po produkcję. Mimo braku przesłanek o problemach technicznych w innych pojazdach, firma podjęła decyzję o szczegółowej kontroli wszystkich wyprodukowanych autobusów na CNG, zarówno w Polsce, jak i za granicą.
Spektakularne pożary w innych krajach
16 kwietnia, w pobliżu włoskiego miasta Perugia, doszło do pożaru autobusu zasilanego gazem CNG. Zdarzenie to zostało nagrane przez świadka, a nagranie robi piorunujące wrażenie. Autobus zamienił się w potężny miotacz ognia - słupy ognia z pojemników na gaz umieszczonych na dachu miały po kilka metrów długości. Temperatura była na tyle wysoka, że stopiła asfalt pod autobusem. Pożar był tak gwałtowny, że trudno uwierzyć, iż w tym wypadku nikt nie ucierpiał. Prawdopodobnie stało się tak dlatego, że w autobusie poza kierowcą nie było nikogo, jak podały lokalne media. Wszystko wydarzyło się tak szybko, że strażacy, którzy przybyli na miejsce, nie mieli już czego gasić - pojazd spłonął doszczętnie.
Pożar busa w Niewolnie [4K]
Równie spektakularnie spalił się autobus miejski w Holandii w 2017 roku. Nagranie z tego pożaru również jest dostępne w serwisie YouTube, ukazując skalę zniszczeń w podobnych incydentach.
Bezpieczeństwo autobusów zasilanych gazem
Mimo tych incydentów, trudno mówić o "pladze" pożarów, biorąc pod uwagę rosnącą liczbę pojazdów zasilanych gazem ziemnym jeżdżących po drogach całego świata. Producenci, tacy jak Solaris, deklarują najwyższy priorytet dla bezpieczeństwa, zapewniając odpowiednie homologacje, szczegółowe instrukcje obsługi i użytkowania, plany przeglądów oraz szkolenia dla operatorów.