Remiza Ochotniczej Straży Pożarnej w Pstroszycach Pierwszych – lokalizacja i funkcjonowanie
Informacje o lokalizacji, historii i funkcjonowaniu remizy Ochotniczej Straży Pożarnej w Pstroszycach Pierwszych, ważnym punkcie społeczności lokalnej. […]
Informacje o lokalizacji, historii i funkcjonowaniu remizy Ochotniczej Straży Pożarnej w Pstroszycach Pierwszych, ważnym punkcie społeczności lokalnej. […]
Informacje o wynajmie remiz dworskich, modernizacji infrastruktury w Dworach Drugich oraz historii i rozwoju Włosienicy z uwzględnieniem zabytkowych obiektów. […]
Poznaj fascynującą historię wozów strażackich – od wozów konnych i parowych, przez pierwsze silniki spalinowe, aż po współczesne, specjalistyczne pojazdy. Artykuł opisuje globalne i polskie etapy rozwoju techniki pożarniczej. […]
Poznaj historię Ochotniczej Straży Pożarnej w Pstroszycach Pierwszych, od jej początków do obchodów 100-lecia. Dowiedz się o roli remizy jako centrum lokalnego życia i potrzebach rozwojowych wsi. […]
Odkryj historię i działalność Ochotniczej Straży Pożarnej w Deszkowicach Pierwszych, poznaj tragiczne losy mieszkańców podczas II wojny światowej oraz rolę lokalnej parafii. […]
Artykuł o wsparciu dla Ochotniczych Straży Pożarnych w powiecie płockim i nowym zeroemisyjnym samochodzie dla Gminy Drobin, zakupionym w ramach Polskiego Ładu. […]
Poznaj rolę, rodzaje, zasadę działania i historyczny rozwój motopomp strażackich. Dowiedz się, jak są wykorzystywane w akcjach gaśniczych i ratowniczych oraz jak o nie dbać. […]
Odkryj świat Strażaka Sama – kultowej bajki o odważnym strażaku Samuelu, jego przyjaciołach i miasteczku Pontypandy. Poznaj historię serialu, jego wartości edukacyjne i fascynujące postacie, które uczą dzieci bezpieczeństwa. […]
Odkryj historię, obchody 60-lecia oraz znaczenie remizy OSP Kozłów w Dębicy. Poznaj szczegóły przekazania nowego wozu bojowego Iveco i wsparcie Gminy Dębica. […]
Szczegółowa relacja z pożaru budynku mieszkalnego w Skwierzynie 13 lutego, w którym 13-letni chłopiec próbował gasić ogień, doznając poparzeń. […]
Samolot PZL M18B Dromader jest kluczowym narzędziem w walce z pożarami lasów w Polsce. Dowiedz się o jego specyfikacji, taktyce gaśniczej i znaczeniu dla leśników. […]
Gmina Czersk aktywnie inwestuje w bezpieczeństwo, zakupując specjalistyczny Ford Ranger dla obrony cywilnej i wspierając Ochotnicze Straże Pożarne w Czersku i Malachinie nowymi oraz używanymi wozami ratowniczo-gaśniczymi. […]
Dowiedz się, jak poradzić sobie z uporczywym, wizualnym ogniem w The Sims 2, który nie gaśnie po akcji straży pożarnej. Znajdź rozwiązanie problemu za pomocą kodu move_objects on. […]
Dowiedz się, czym jest pożar sadzy w kominie, jakie są jego przyczyny, objawy i zagrożenia. Poznaj zasady postępowania w przypadku pożaru oraz skuteczne metody zapobiegania. […]
Szczegółowy opis radiotelefonu Motorola DP 4600e dla Ochotniczej Straży Pożarnej. Poznaj jego wytrzymałość (IP68), funkcje komunikacji cyfrowej, Bluetooth, GPS (dla DP4601) i specyfikację techniczną. […]
Poznaj znaczenie i zasady stosowania kryptonimów ostrzegawczych w Straży Pożarnej, w tym RATUNEK, GEJZER, OMEGA, KARAT. Artykuł omawia również wyzwania komunikacji radiowej w praktyce. […]
Odkryj, dlaczego strażacy są bohaterami w codziennej służbie. Artykuł przedstawia indywidualne historie, wyzwania zawodu oraz drogi do wstąpienia do OSP i PSP. […]
Przegląd incydentów pożarowych na ulicy 1 Maja w Nowym Sączu, obejmujący pożary mieszkań, pustostanów i samochodów, z opisami akcji ratowniczych. […]
Analiza uchwały SN dotyczącej art. 433 k.c. Krytyczne spojrzenie na wykładnię odp
Prezentowana glosa stanowi komentarz do uchwały Sądu Najwyższego, która została opublikowana w OSNC 2013, nr 7–8, poz. 81. Zagadnienie to było również przedmiotem innych opracowań, w tym glos A. Chłopeckiego (OSP 2014, nr 4, poz. 42) oraz J. Kondka (PS 2014, nr 5, s. 129 i n.).
Teza glosowanej uchwały brzmi: „Przepis art. 433 k.c. nie ma zastosowania do odpowiedzialności za szkodę polegającą na zalaniu lokalu położonego niżej z lokalu znajdującego się na wyższej kondygnacji”.
Zagadnienie prawne, które było przedmiotem glosowanej uchwały Sądu Najwyższego, powstało na tle interpretacji art. 433 k.c. i zostało wyrażone w pytaniu, czy przepis ten ma zastosowanie do odpowiedzialności za szkodę, polegającą na zalaniu lokalu niżej położonego z lokalu znajdującego się na wyższej kondygnacji. Warto przypomnieć, że art. 433 k.c. przewiduje opartą na zasadzie ryzyka odpowiedzialność tego, kto pomieszczenie zajmuje, za szkodę spowodowaną wyrzuceniem, wylaniem lub spadnięciem jakiegokolwiek przedmiotu z pomieszczenia. W ocenie Rzecznika Ubezpieczonych, który wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o podjęcie uchwały rozstrzygającej powyższą wątpliwość, przez określenie „wylanie” należy rozumieć nie tylko wypłynięcie cieczy na zewnątrz budynku, ale także zalanie innego pomieszczenia położonego na tej samej, jak również na niższej kondygnacji.
Sąd Najwyższy nie podzielił zapatrywania Rzecznika Ubezpieczonych, a glosowana uchwała wpisuje się w dominującą linię orzeczniczą, wedle której przepis art. 433 k.c. nie jest podstawą odpowiedzialności za szkodę powstałą na skutek zalania pomieszczenia niżej położonego. Warto zaznaczyć, że pogląd ten nie jest oceną odosobnioną, choć zdecydowana większość przedstawicieli doktryny kwestionuje taką interpretację art. 433 k.c., jaka przyjmowana jest w judykaturze, której zwieńczeniem jest wydana w składzie siedmiu sędziów Sądu Najwyższego glosowana uchwała.
Zdecydowanie konsekwentnie za odrzuceniem stosowania art. 433 k.c. do przypadków zalania pomieszczenia wewnątrz budynku opowiada się – przywołane w uzasadnieniu glosowanej uchwały – orzecznictwo Sądu Najwyższego. Jedynie w orzeczeniu z 15 września 1959 r. (4 CR 1071/58, OSPiKA 1961, nr 6, poz. 159), wydanym jeszcze na gruncie art. 150 k.z. (odpowiednik dzisiejszego art. 433 k.c.), Sąd Najwyższy uznał, że za szkodę wyrządzoną zalaniem lokalu położonego na niższej kondygnacji odpowiedzialność ponosi osoba, w której faktycznym władaniu znajduje się to pomieszczenie. Jednak w kolejnych orzeczeniach Sąd Najwyższy zajmuje zdecydowanie odmienne stanowisko w tej sprawie, a wyrok Sądu Najwyższego z 1959 r. jest traktowany jako rozstrzygnięcie odosobnione i wyrażone bez bliższego uzasadnienia. Tym samym glosowana uchwała Sądu Najwyższego wpisuje się w dominujący nurt orzecznictwa, którego wyrazem są następujące uchwały i orzeczenia Sądu Najwyższego: uchwała z 12 lutego 1969 r. (III CZP 3/69, OSNCP 1969, nr 7–8, poz. 130), wyrok z 11 października 1980 r. (I CR 295/80, OSNCP 1981, nr 8, poz. 151), wyrok z 5 marca 2002 r. (I CKN 1156/99, OSP 2003, nr 1, poz. 5), uchwała z 18 lipca 2012 r. (III CZP 41/12, OSNC 2013, nr 3, poz. 28).
Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu uchwały jest wielowątkowa, albowiem Sąd Najwyższy odwołuje się do wykładni językowej, systemowej, a niebagatelną rolę odgrywa także wykładnia historyczna. Gros argumentów przywołanych w uzasadnieniach kolejnych rozstrzygnięć stanowią powtórzenia wcześniejszych wątków sądowej argumentacji, które można ująć w następujących punktach:
W glosowanej uchwale Sąd Najwyższy nie tylko podzielił dotychczasowe stanowisko orzecznictwa odnośnie do wykładni art. 433 k.c., ale również zaakceptował argumentację, która została powołana we wcześniejszych orzeczeniach i uchwałach. Wprawdzie w uzasadnieniu komentowanej uchwały czytamy, że wykładnia językowa art. 433 k.c. nie daje jednoznacznych rezultatów, jednakże Sąd Najwyższy opowiedział się za tradycyjnym rozumieniem słowa „wylanie”, oznaczającym „przelanie się wody lub innej cieczy na zewnątrz, poza obręb budynku”. Powyższy wniosek – zdaniem Sądu Najwyższego – wspierają także argumenty wykładni historycznej oraz celowościowo-funkcjonalnej.
Sąd Najwyższy zauważa, że art. 433 k.c. nie jest jednolicie interpretowany w doktrynie. Przed wyrażeniem własnej oceny oraz argumentacji wspierającej tę ocenę Sąd Najwyższy referuje przyjmowane dotychczas w judykaturze i nauce sposoby wykładni art. 433 k.c. w kontekście możliwości objęcia hipotezą tego przepisu przypadku szkody powstałej na skutek przelania się wody między kondygnacjami budynku.
Zwolennicy mniejszościowego poglądu (por. G. Bieniek, (w:) Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, red. G. Bieniek, Warszawa 2001, s. 352; F. Zoll, Glosa do wyroku SN z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 1156/99, OSP 2003, nr 1, poz. 5) podkreślają przede wszystkim fakt, że omawiany przepis ma charakter regulacji szczególnej, zatem wymaga on ścisłej interpretacji. Autorzy ci przypominają wywodzący się z czasów rzymskich rodowód art. 433 k.c., który to przepis do czasu upowszechnienia się kanalizacji w miastach był stosowany do naprawienia szkód spowodowanych wylaniem nieczystości na ulicę. Dodatkowo, w świetle tego zapatrywania, akcentuje się odmienności występujące między przypadkami przelania się wody między kondygnacjami budynku a typowymi sytuacjami oparcia odpowiedzialności na zasadzie ryzyka. Odmienności te mają jakoby polegać na tym, że art. 433 k.c. odnosi się do przypadków określanych jako zdarzenie nagłe i niespodziewane, stwarzające dla poszkodowanego trudności w ustaleniu sprawcy szkody. Tymczasem zalanie pomieszczenia – w świetle przedstawionej argumentacji – nie ma charakteru takiego zdarzenia. Pogląd, że art. 433 k.c. nie obejmuje przypadków przelania się wody z jednego lokalu do innego lokalu, przypisywany jest też W. Czachórskiemu. Trzeba jednak zauważyć, że wspomniany autor w tej sprawie nie wyraził jasno własnego poglądu, stwierdził natomiast, że omawiany „przepis nie obejmuje według judykatury SN [podkr. Z. K.] sytuacji, gdy nastąpiło przelanie się wody z lokalu wyższej kondygnacji do lokalu niższego” – W. Czachórski, (w:) System Prawa Cywilnego. Prawo zobowiązań – część ogólna, t. III, cz. 1, red. Z. Radwański, Ossolineum 1981, s. 598.
Z kolei zwolennicy przeciwstawnego, dominującego w doktrynie poglądu (por. M. Nesterowicz, (w:) Kodeks cywilny z komentarzem, red. J. Winiarz, Warszawa 1989, s. 424; M. Safjan, (w:) Kodeks cywilny. Komentarz do artykułów 1–44910, red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2005, s. 1225; Z. Radwański, A. Olejniczak, Zobowiązania – część ogólna, Warszawa 2010, s. 234; A. Olejniczak, (w:) Kodeks cywilny. Zobowiązania. Część ogólna, t. III, red. A. Kidyba, Warszawa 2010, s. 426; A. Śmieja, (w:) System Prawa Prywatnego. Prawo zobowiązań – część ogólna, t. 6, red. A. Olejniczak, Warszawa 2009, s. 516–517) zwracają uwagę na to, że we współczesnych stosunkach społecznych zmieniła się funkcja art. 433 k.c., przewidującego odpowiedzialność za effesum vel deiectis. Przepis ten należy interpretować szeroko, gdyż poprzestanie w obecnych warunkach społecznych jedynie na tych ukształtowanych w czasach rzymskich zagrożeniach (por. T. Palmirski, Rzymskie korzenie regulacji prawnej zawartej w art. 433 k.c. w zakresie odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez wyrzucenie, wylanie lub spadnięcie przedmiotu z pomieszczenia, „Palestra” 1998, nr 5–6, s. 25 i n.) uczyniłoby omawianą regulację martwą.
Teza glosowanej uchwały nie zasługuje na aprobatę, a polemikę z wyrażonym w niej poglądem należy oprzeć przede wszystkim na wnioskach płynących z wykładni językowej. Przy czym za w pełni trafne uważam przyjęte przez Sąd Najwyższy założenie, że art. 433 k.c. jest przepisem szczególnym, przepisy o takim charakterze podlegają zaś wykładni zwężającej. Jednak wbrew twierdzeniom zarówno zwolenników, jak też niektórych krytyków poglądu wyrażonego w tezie uchwały, objęcie art. 433 k.c. przypadków odpowiedzialności za szkodę spowodowaną przelaniem się wody między kondygnacjami budynku nie wymaga wcale dokonywania rozszerzającej wykładni wspomnianego przepisu. Nietrafne jest zatem stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z 5 marca 2002 r., że powyższy pogląd wyrażany jest „wbrew wyraźnej woli ustawodawcy”.
Pewne zdumienie może wzbudzać fakt, że Sąd Najwyższy, wyjaśniając sens zwrotu „wylanie”, nie odniósł się do żadnej słownikowej definicji tego określenia, lecz – jak należy wnosić z lektury uzasadnienia uchwały – oparł swe wywody na własnym, raczej intuicyjnym rozumieniu analizowanego wyrazu. Tymczasem spośród wielu znaczeń słowa „wylać” lub „wylanie” w interesującym nas przypadku należy przyjąć, że zwrot ten znaczy tyle, co „wydobyć się z jakiegoś naczynia”, „znaleźć się na zewnątrz” (zob. hasło „wylać”, (w:) Słownik języka polskiego, t. 6, red. M. Bańko, Warszawa 2007, s. 160; Słownik języka polskiego, t. III, red. M. Szymczak, Warszawa 1996, s. 756). Akcentuje się zatem owo uzewnętrznienie skutku tego zdarzenia, jakim jest wylanie wody lub innej cieczy. Jednocześnie spośród wielu znanych mi słownikowych definicji pojęcia „wylanie” żadna z nich nie wiąże tego zdarzenia z takim skutkiem, jaki przyjął w uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy, a mianowicie z przelaniem wody „poza obręb budynku”. Tymczasem jest to zasadnicza kwestia, która decyduje o wyniku wykładni językowej art. 433 k.c. Zauważmy bowiem, że skoro w omawianym przepisie mowa jest o odpowiedzialności osoby zajmującej pomieszczenie, a nie budynek, stąd racjonalne jest, by to „wydostanie się wody na zewnątrz”, czyli jej wylanie, odnosić do pomieszczenia, a nie do budynku.
Wbrew twierdzeniom Sądu Najwyższego stanowisko wyrażone w uchwale nie znajduje potwierdzenia ani w wykładni historycznej, ani celowościowo-funkcjonalnej. W rozważanym przypadku przypomnienie rzymskiego rodowodu art. 433 k.c. ma pewne walory poznawcze, jednak wykładnia historyczna nie może być uznana za miarodajną przy odtwarzaniu normy prawnej zawartej w analizowanym przepisie. Trzymanie się bowiem kontekstu historycznego i traktowanie art. 433 k.c. jako regulacji prawnej służącej naprawieniu szkód spowodowanych wylaniem nieczystości na ulicę – o czym wcześniej była mowa – uczyniłoby ten przepis martwym. Wreszcie do wyrażenia negatywnej oceny stanowiska Sądu Najwyższego skłaniają także wnioski płynące z wykładni celowościowo-funkcjonalnej. W nauce dobitnie i obrazowo wykazano, że nie ma żadnego uzasadnienia, aby zakresem zastosowania art. 433 k.c. objąć – jako przypadki zalania – roszczenia o naprawienie szkód powstałych podczas podlewania kwiatów na balkonie wyższej kondygnacji, natomiast już rekompensaty szkód spowodowanych zalaniem łazienki lub innego pomieszczenia dochodzić na podstawie art. 415 k.c. (por. A. Olejniczak, (w:) Kodeks cywilny, s. 426).
W konkluzji należy stwierdzić, że nie ma potrzeby ani zmiany treści art. 433 k.c., ani przełamywania – niedozwolonego w tym przypadku – zakazu rozszerzającej wykładni przepisu szczególnego. Przypadek przelania się wody z jednego lokalu do innego lokalu mieści się bowiem w hipotezie poprawnie interpretowanego art. 433 k.c.
Poznaj misję i główne obszary działalności Ochotniczej Straży Pożarnej w Mikoszewie, obejmujące zapobieganie pożarom, akcje ratownicze, edukację, ochronę środowiska oraz wspieranie społeczności lokalnej. […]
Szczegółowa rola i proces ustanawiania biegłych sądowych, w tym specjalistów w zakresie pożarnictwa. Poznaj podstawy prawne i wymagania dla biegłych. […]
Poznaj historię i aktualności Ochotniczej Straży Pożarnej w Chojnem (gmina Sieradz). Artykuł opisuje obchody 110-lecia, wręczenie medali, nowy sztandar i garaż, a także włączenie jednostki do KSRG. […]
Szczegółowy opis zestawu LEGO City Remiza Strażacka 60215 z interaktywnym klockiem światła i dźwięku, pojazdami i akcesoriami. Dowiedz się więcej o funkcjach, wymiarach i zawartości. […]
Szczegółowy przewodnik po bezpieczeństwie przeciwpożarowym w lakierniach mebli, obejmujący zrozumienie atmosfery wybuchowej, dokumentację (OZW, ORW) oraz techniki ochrony, w tym malowanie ogniochronne. […]