Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) odgrywają kluczową rolę w systemie bezpieczeństwa, zapewniając szybką i skuteczną pomoc w sytuacjach zagrożenia. Aby strażacy-ratownicy OSP mogli efektywnie wykonywać swoje zadania, niezbędne jest regularne szkolenie i odpowiednie wsparcie finansowe. W niniejszym artykule przedstawiamy informacje dotyczące możliwości finansowania szkoleń, obowiązujących zasad, dostępnych materiałów edukacyjnych oraz działań wspierających jednostki OSP w Gliwicach.
Finansowanie Szkoleń OSP przez Samorządy
Samorządy odgrywają istotną rolę we wspieraniu Ochotniczych Straży Pożarnych, w tym w finansowaniu ich szkoleń. Burmistrzowie często zwracają się do Regionalnych Izb Obrachunkowych z prośbą o opinię w sprawie możliwości finansowania przez samorząd kursów kierowania ruchem drogowym dla członków ochotniczej straży pożarnej, co podkreśla potrzebę jasnych wytycznych w tym zakresie.
Szkolenie strażaków OSP w zakresie kierowania ruchem drogowym może być pokryte z budżetu gminy, o ile nie należy do grupy szkoleń prowadzonych nieodpłatnie przez Państwową Straż Pożarną. Oznacza to, że samorząd może wspierać takie kursy bezpośrednio lub w formie dotacji.
Podstawy Prawne Finansowania Szkoleń
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (DzU z 2025 r., poz. 244, dalej: ustawa), szkolenia, w tym szkolenia specjalistyczne strażaków ratowników OSP oraz kandydatów na strażaków ratowników OSP, prowadzi nieodpłatnie Państwowa Straż Pożarna na podstawie programów opracowywanych przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej i zatwierdzanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz na podstawie programu kursu w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy.
Na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy, gmina ma możliwość wspierania finansowo Państwowej Straży Pożarnej w prowadzeniu szkoleń. Natomiast podstawę do bezpośredniego finansowania przez gminę szkoleń dla jednostek OSP stanowi art. 10 ust. 1 pkt 1a ustawy, z którego wynika, że gmina zapewnia im, w ramach realizacji zadania własnego w zakresie ochrony przeciwpożarowej, finansowanie szkoleń innych niż wskazane w art. 11 ust. 1 ustawy oraz szkoleń z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy. Stąd wniosek, że konkretne szkolenie dla strażaków OSP może zostać sfinansowane przez gminę, o ile zostaną spełnione przesłanki wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1a ustawy.
Ponadto, z art. 32 ust. 5 ustawy wynika możliwość udzielania przez jednostki samorządu terytorialnego, w tym gminy, dotacji na rzecz OSP. Przepis ten przewiduje wprost, że jednostki samorządu terytorialnego mogą przekazywać ochotniczym strażom pożarnym dodatkowe środki pieniężne również w formie dotacji.
Zmiany w Systemie Szkoleń OSP
Od lutego 2022 roku obowiązują nowe "Zasady organizacji szkoleń członków Ochotniczych Straży Pożarnych biorących bezpośredni udział w działaniach ratowniczych". Zmianie uległ zakres tematyczny i godzinowy poszczególnych szkoleń, takich jak szkolenie podstawowe, kierowców-konserwatorów oraz kierujących działaniem ratowniczym, w porównaniu do dotychczasowego "Systemu szkolenia członków OSP ..." z 2006 r.
Testy w Komorze Dymowej
Zgodnie z zasadami zatwierdzonymi przez Komendanta Głównego PSP, strażacy Ochotniczych Straży Pożarnych włączonych do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) mają obowiązek przystępować do testów w komorze dymowej nie rzadziej niż raz na 5 lat. Celem testu jest sprawdzenie odporności strażaków na obciążenia psychofizyczne w warunkach zbliżonych do rzeczywistych. W czasie testu sprawdza się orientację, zdolność do przemieszczania w warunkach zadymienia i ograniczonej widoczności.
Kartę skierowania podpisuje właściwy komendant gminny/prezes OSP/naczelnik OSP kierujący na test/ćwiczenie w komorze dymowej. Próba wysiłkowa (bieżnia, rower, młot podciągowy i drabina bez końca) realizowana jest w obuwiu sportowym, a ścieżka treningowa pokonywana jest w obuwiu specjalnym.
Platforma Edukacyjna dla OSP
Komenda Powiatowa PSP w Brzozowie informuje, że uruchomiona została platforma edukacyjna www.platforma.wint.pl zawierająca m.in. materiały szkoleniowe z zakresu ratownictwa dla członków Ochotniczych Straży Pożarnych w ramach "Systemu szkolenia członków OSP biorących bezpośredni udział w działaniach ratowniczych" z 2006 r. Możliwość logowania do serwisu (na podstawie loginu i hasła) wymaga wcześniejszego zarejestrowania się użytkownika za pomocą kodu dostępu przyznanego dla OSP.
Materiały pomocne dla OSP znajdują się w dziale "IV. Dostępne są też materiały szkoleniowe - prezentacje w plikach .pps, które obejmują tylko część teoretyczną poszczególnych szkoleń. Są one dostępne na stronach internetowych.
Działalność i Wsparcie OSP w Gliwicach
Gliwickie jednostki OSP są integralną częścią lokalnego systemu bezpieczeństwa, często jako pierwsi docierając na miejsce wypadku, pożaru czy lokalnego zagrożenia. Strażacy ochotnicy, skupieni w Ochotniczych Strażach Pożarnych w Bojkowie, Brzezince i Ostropie, łączą pasję, odwagę i ogromne poczucie odpowiedzialności.
Uroczystość 30-lecia KSRG i Zakończenie Szkolenia
15 grudnia 2025 roku odbyło się uroczyste spotkanie z okazji 30-lecia Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego, połączone z zakończeniem szkolenia podstawowego strażaków-ratowników Ochotniczych Straży Pożarnych. Spotkanie rozpoczęło się złożeniem meldunku o rozpoczęciu wydarzenia przez mł. kpt. Michała Koszałkę Komendantowi Miejskiemu PSP w Gliwicach st. bryg. Marianowi Matejczykowi.
Kolejnym punktem programu było wystąpienie Zastępcy Komendanta Miejskiego PSP w Gliwicach st. bryg. Podczas spotkania wręczono listy gratulacyjne przedstawicielom Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu miasta i powiatu gliwickiego. Listy wręczyli Komendant Miejski PSP w Gliwicach st. bryg. Marian Matejczyk oraz Zastępca Komendanta Miejskiego st. bryg. Z okazji 30-lecia KSRG Komendant Miejski PSP w Gliwicach uhonorował pamiątkowymi medalami m.in. ks. Następnie mł. kpt. Na zakończenie spotkania głos zabrali Komendant Miejski PSP w Gliwicach st. bryg. Marian Matejczyk oraz ks.
Wzrost Ekwiwalentu dla Strażaków OSP w Gliwicach
Gliwice podniosą ekwiwalent dla strażaków ratowników OSP. Wkrótce gliwiccy strażacy ratownicy OSP będą mogli liczyć na wyższe stawki ekwiwalentu za udział w akcjach ratowniczych, szkoleniach i ćwiczeniach. Projekt uchwały w tej sprawie, przygotowany na wniosek radnego Krzysztofa Kleczki - druha OSP Gliwice Brzezinka - trafi pod listopadowe obrady Rady Miasta Gliwice.
Decyzja o zwiększeniu ekwiwalentu ma nie tylko wymiar finansowy, ale również jest wyrazem uznania dla ich służby. Ekwiwalent wypłacany jest strażakom ochotnikom niezależnie od ich innego zatrudnienia i ma charakter rekompensaty za czas poświęcony na działania ratownicze, szkolenia czy zabezpieczenia. W 2025 roku na ich działalność miasto planuje przeznaczyć 2 330 743 zł.